پیشنهاد یک ایده برای Effigy Burning در جنگ رمضان

مالک شیخی

شبِ Guy Fawkes (یا Bonfire Night) آیینی سالانه در ۵ نوامبر است که عمدتا در بریتانیا برگزار می‌شود. عنصر مرکزی این شب به‌طور سنتی آتش‌زدن پیکره‌هایی (عروسک یا مجسمه) از شخصی به‌نام «گای فاوکس» است.

این آیین یادآور شکست یک توطئه سیاسی مهم در اوایل قرن ۱۷ است. در ۵ نوامبر ۱۶۰۵، گروهی از کاتولیک‌های افراطی به رهبری Robert Catesby قصد داشتند پارلمان انگلستان را منفجر کنند و پادشاه جیمز اول را بکشند. Guy Fawkes مسئول نگهبانی از ۳۶ بشکه باروت بود که در زیر ساختمان پارلمان پنهان شده بود. اما او شب قبل از اجرای نقشه دستگیر شد.پس از بازجویی و شکنجه، توطئه فاش شد و بعد از آن هر سال عروسک‌هایی از Guy Fawkes ساخته و به آتش کشیده می‌شد.

البته به‌آتش‌کشیدن پیکره، پیش از این نیز در مطالعات انسان‌شناسی و نظریه هنر از آن به‌عنوان effigy burning (افیجی برنینگ) یاد می‌شد و اغلب به‌عنوان یک نوع «تخریب آیینی» (ritual destruction) تحلیل می‌شود. پژوهشگران معتقدند سوزاندن یک پیکره نمادین فقط نابودی فیزیکی نیست، بلکه یک عمل نمادین برای تولید معنا در یک جامعه یا در یک اثر هنری است.

در اروپا در قرون وسطی و اوایل دوره مدرن، اگر فردی که محکوم شده بود، فرار کرده بود و در دادگاه حاضر نمی‌شد گاهی پیکره او را می‌ساختند و به‌طور نمادین می‌سوزاندند یا اعدام می‌کردند.این کار نوعی اجرای نمادین عدالت محسوب می‌شد. بعدها در اعتراضات سیاسی نیز این عمل برای تحقیر نمادین قدرت و نشان‌دادن خشم عمومی استفاده شد‌. همچنین آنچنان که مکتب هنری دادائیسم نیز از این آیین بهره برد، در هنر معاصر، effigy burning وارد پرفورمنس آرت شد.هنرمندان از سوزاندن پیکره برای بیان مفاهیمی مثل نابودی هویت، نقد قدرت و مرگ نمادین استفاده کردند.

حالا امسال در ایران با همزمان‌شدن آیین کهن چهارشنبه‌سوری و جنگ تحمیلی رژیم صهیونیستی و امریکا، با جنایاتی که ترامپ و نتانیاهو در مدت اخیر علیه ایران و دیگر کشورها مرتکب شده‌اند شاید فرصت خوبی باشد تا با دیپلماسی فرهنگی بین کشورهای مورد تجاوز، محور مقاومت و بالاخص در تمام شهرهای ایران، پیکره‌هایی (مجسمه، عروسک و …) به‌صورت مردمی از ترامپ و نتانیاهو به‌عنوان شرورترین انسان‌های تاریخ معاصر ساخته و به آتش کشیده شود تا ضمن برپایی آیین چهارشنبه‌سوری که ریشه در تاریخ ایران دارد، ایران هم شبی را با عنوان Trump effigy burning در جهان پایه‌گذاری کند. شبی که یادآور خشم و نفرت عمومی جهان نسبت به سردمدار فاسدین جزیره اپستین است.