رفع موانع حقوقی و قراردادی شرکت های کارور گاز
خانه هم افزایی انرژی و آب خراسان رضوی به واکاوی موانع حقوقی و قراردادی شرکت‌های کارور گاز پرداخته است.
به گزارش گروه خبر جامعه اندیشکده‌ها؛ خانه هم افزایی انرژی و آب خراسان رضوی به واکاوی موانع حقوقی و قراردادی شرکت‌های کارور گاز پرداخته است.
سومین جلسه دبیرخانه بند «ب» ماده 12 قانون احکام دائمی توسعه کشور (کارگروه حمایت از کسب و کار استان ) به منظور واکاوی موانع اجرایی و راهکارهای توسعه طرح شرکت‌های کارور گاز طبیعی و ارائه پیشنهادات اصلاحی جهت بهبود آیین‌نامه نحوه فعالیت این شرکت‌ها و چند دستورکار دیگر برگزار شد.
افزایش سریع قیمت گواهی صرفه‌جویی می‌تواند هزینه تولید را بالا ببرد
سحر خاوریان، کارشناس مسئول دبیرخانه شورای گفت‌وگوی استان، در تشریح این موضوع اظهار کرد: «کارور» سازوکاری است که از دی‌ماه ۱۴۰۳ با اجرای پایلوت «طرح مهان» در شهر اردکان استان یزد آغاز شد و هدف آن، ورود شرکت‌های تخصصی بخش خصوصی به فرآیند مدیریت و بهینه‌سازی مصرف گاز است. بر اساس آیین‌نامه هیئت وزیران که در تیرماه ۱۴۰۴ ابلاغ شد، شرکت‌های کارور به‌عنوان حلقه واسط میان شرکت‌های گاز استانی و مشترکان نهایی فعالیت می‌کنند.
وی افزود: نکته مهم در این طرح آن است که صرفه‌جویی حاصل‌شده تنها در قالب یک عدد در گزارش‌ها باقی نمی‌ماند، بلکه پس از طی فرآیند اندازه‌گیری و راستی‌آزمایی، به «گواهی صرفه‌جویی» تبدیل می‌شود که قابلیت معامله در بورس انرژی را دارد. به این ترتیب، صرفه‌جویی به یک دارایی اقتصادی تبدیل می‌شود و شرکت کارور می‌تواند سرمایه‌گذاری خود را از محل فروش این گواهی‌ها بازگرداند.
خاوریان ادامه داد: مبنای این انگیزه اقتصادی، تفاوت میان قیمت تعرفه‌ای پایین گاز خانگی و ارزش گاز صرفه‌جویی‌شده در بورس است؛ از این رو، می‌توان کارور گاز را به‌عنوان مجری تخصصی در حوزه بهینه‌سازی مصرف گاز تعریف کرد.
قیمت گواهی صرفه‌جویی طی سه ماه چهار برابر شده است
محمدرضا فلفلانی، مدیرعامل خانه هم‌افزایی آب و انرژی خراسان رضوی، نیز در این خصوص اظهار کرد: در جلسات برگزارشده با مصرف‌کنندگان گاز، نمایندگان دفاتر نمایندگان مجلس و شرکت گاز، ظرفیت بازار سرمایه برای مشارکت در معاملات گواهی صرفه‌جویی انرژی مورد بررسی قرار گرفته است.
وی با اشاره به افزایش قیمت این گواهی‌ها اظهار کرد: قیمت گواهی صرفه‌جویی که حدود ۸۲ هزار تومان بوده، در مدت کمتر از دو تا سه ماه بیش از چهار برابر شده است. این افزایش قیمت می‌تواند از یک سو انگیزه لازم برای اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی و جذب سرمایه را ایجاد کند، اما از سوی دیگر، رشد سریع آن ممکن است هزینه‌های تولید را افزایش دهد و در نهایت بر تولید و رشد اقتصادی اثر منفی بگذارد.
فلفلانی بر ضرورت ایجاد تعادل میان مشوق‌های سرمایه‌گذاری در حوزه بهینه‌سازی انرژی و کنترل هزینه‌های تحمیل‌شده به بخش تولید تأکید کرد.
ریسک سرمایه‌گذاری در طرح‌های بهینه‌سازی گاز باید مدیریت شود
علی طاهرزاده، معاون اجرایی خانه هم‌افزایی آب و انرژی استان نیز، با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در مقررات سال ۱۴۰۴ برای اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف گاز در محل مصرف‌کننده نهایی گفت: در این چارچوب، شرکت‌های بخش خصوصی به‌عنوان «کارور» وارد اجرای طرح‌ها می‌شوند و تاکنون سه شرکت به‌صورت رسمی مورد پذیرش قرار گرفته‌اند.
وی افزود: طرح‌هایی برای نانوایی‌ها، ساختمان‌ها و آشپزخانه‌های صنعتی تعریف شده و پیشنهادهایی نیز برای کوره‌های آجرپزی و گلخانه‌ها مطرح شده است. در این میان، طرح مربوط به نانوایی‌ها پیشرفت بیشتری داشته و سایر طرح‌ها هنوز با فاصله از سطح مورد انتظار قرار دارند.طاهرزاده گفت: در جلسات برگزارشده، تلاش شده موانع اجرایی این طرح‌ها شناسایی شود. یکی از مسائل مهم، نحوه توزیع ریسک سرمایه‌گذاری است؛ زیرا نباید تمام ریسک اجرای طرح بر عهده شرکت‌های کارور قرار گیرد. مشارکت شرکت گاز در مدیریت ریسک می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش دهد.
وی تصریح کرد: برای موفقیت این طرح‌ها باید روابط حقوقی و قراردادی، مسئولیت هر یک از طرفین، مالکیت تجهیزات پس از پایان قرارداد، نحوه نگهداری و تأمین قطعات و تعمیرات و همچنین وضعیت طرح در صورت خروج شرکت کارور از پروژه، به‌طور شفاف مشخص شود. همچنین لازم است مشوق‌ها و تعهدات طرفین به‌گونه‌ای تعریف شود که اجرای طرح‌های بهینه‌سازی برای بخش خصوصی از توجیه اقتصادی و اطمینان کافی برخوردار باشد.
اصلاح تضمین‌های بانکی و قراردادها نیازمند تصمیم‌گیری ملی است
کوروش اخلاقی، رئیس بهینه‌سازی شرکت گاز خراسان رضوی، با اشاره به بررسی پروژه‌های نانوایی‌ها، ساختمان‌ها و آشپزخانه‌های صنعتی در خانه هم‌افزایی گفت: موانع اجرایی، مشکلات مربوط به تضمین‌ها و مفاد قراردادها بررسی و پیشنهادهای اصلاحی برای تصمیم‌گیری به مراجع ملی ارسال شده است.وی افزود: خراسان رضوی در این حوزه نسبت به سطح ملی پیشرفت بیشتری داشته و در بخش کارور نوع ۲، هفت قرارداد منعقد شده است. در حوزه گلخانه‌ها و مرغداری‌ها نیز اقداماتی انجام شده و در بخش مدارس و مصارف خانگی پیشرفت‌هایی حاصل شده است.
اخلاقی تأکید کرد: بخشی از موانع موجود در سطح استان قابل حل نیست و نیازمند تصمیم‌گیری ملی است؛ از جمله تغییر نوع تضمین‌های مورد مطالبه یا جایگزینی سفته به‌جای ضمانت‌نامه بانکی. سخت‌گیری در این زمینه می‌تواند ورود شرکت‌های خصوصی به پروژه‌های بهینه‌سازی را دشوار کند.وی همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی به صنایع تأکید کرد و گفت: مشکلات این حوزه در کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، توسط حجت‌الاسلام پژمانفر نیز در حال پیگیری است.
به گفته وی، هفت شرکت کارور مورد تأیید شرکت ملی گاز در استان فعال هستند و قراردادهای نخست آن‌ها در سبزوار در حال آغاز است.
رئیس بهینه‌سازی شرکت گاز استان درباره سازوکار طرح‌ها توضیح داد: شرکت‌های کارور با اجرای اقدامات فنی، عملیاتی و فرهنگی، مصرف گاز را کاهش می‌دهند و میزان صرفه‌جویی با مقایسه مصرف دوره مبنا و دوره پس از اجرای پروژه، در قالب گواهی صرفه‌جویی ثبت می‌شود. این گواهی مبنای اعتبار و بازگشت سرمایه شرکت کارور است؛ بنابراین شناسایی مصرف‌کنندگان دارای ظرفیت کاهش مصرف و معرفی فرصت‌های موجود اهمیت دارد.
تداوم فعالیت واحدهای صنعتی پربازده نیازمند راهکار حمایتی است
محسن محمدیان، بازرس خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز، با اشاره به تفاوت فناوری و میزان مصرف انرژی در واحدهای صنعتی گفت: در صنعت مس، دستگاه‌های ایتالیایی یک‌چهارم گاز مصرف می‌کنند، اما بیش از ۶۰ درصد تولید مس ایران با روش‌های قدیمی و منسوخ انجام می‌شود که مصرف انرژی بیشتری دارند.
وی تأکید کرد: باید برای تداوم فعالیت شرکت‌هایی که از فناوری‌های پربازده‌تر استفاده می‌کنند، راهکارهایی ارائه شود تا استفاده از تجهیزات و روش‌های کم‌مصرف‌تر امکان‌پذیر باشد.
مسیر ورود شرکت‌های دانش‌بنیان به پروژه‌های بهینه‌سازی باید شفاف شود
میثم روحبخش، دبیر انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی، گفت: در رویکرد جدید استانداری، ظرفیت شرکت‌های مستقر در استان برای رفع ناترازی انرژی مورد توجه قرار گرفته و پس از فراخوان، هفت طرح دانش‌بنیان در حوزه ناترازی گاز، برق و آب انتخاب شده است.
وی افزود: طرح‌هایی برای کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری و ایجاد مینی‌ریفاینری در استان ارائه شده است و باید فرصت‌های مشارکت به‌صورت گسترده معرفی شود.
روحبخش تصریح کرد: شرکت‌های توانمند متعددی در حوزه گاز و برق فعالیت می‌کنند، اما برای ورود آن‌ها به پروژه‌ها باید مسیر مشخصی تعریف شود؛ به‌گونه‌ای که شرایط ثبت‌نام در فراخوان، پذیرش اولیه، زیرساخت‌های موردنیاز و فرایند تأیید و فعالیت به‌عنوان شرکت کارور برای متقاضیان روشن باشد.
بهینه‌سازی مصرف گاز باید پیش و پس از کنتور را پوشش دهد
در ادامه، مسعود سیرجانی، رئیس انجمن شرکت‌های تأسیساتی استان، با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به بخش‌های مختلف شبکه مصرف گاز گفت: در طراحی و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی باید محدوده‌های پیش از کنتور و پس از کنتور به‌صورت جداگانه بررسی شوند؛ چراکه در تأسیسات و تجهیزات پیش از کنتور نیز ظرفیت قابل‌توجهی برای کاهش مصرف وجود دارد و نباید تمرکز طرح‌ها صرفاً بر مصارف پس از کنتور باشد.
وی با اشاره به ارقام مطرح‌شده درباره ظرفیت صرفه‌جویی افزود: در برخی مباحث رقم ۱۰ درصد و در برخی موارد حدود ۴۰ درصد مطرح شده است. این تفاوت نشان می‌دهد که باید سهم هر بخش با بررسی دقیق مشخص شود تا برنامه‌ریزی بر اساس برآوردهای روشن و قابل اتکا انجام گیرد.
تسهیل ورود سرمایه‌گذاران به طرح کارور گاز نیازمند هماهنگی دستگاه‌هاست
حسن سویزی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیت بالای صرفه‌جویی در مشترکان بزرگ و بخش خانگی گفت: با وجود اقدامات انجام‌شده، تلفات در حوزه گاز و برق همچنان قابل‌توجه است.
وی افزود: صرفه‌جویی، دریافت گواهی صرفه‌جویی و فروش آن در بورس انرژی می‌تواند به رفع ناترازی کمک کند. برای تحقق این هدف، تشکیل کمیته‌ای با حضور شرکت‌های گاز، برق و آب، استانداری و سایر دستگاه‌های مرتبط ضروری است تا شرایط ورود سرمایه‌گذاران به طرح کارور گاز تسهیل شود.
سویزی با اشاره به بی‌ثباتی اقتصادی و تغییر مقررات تصریح کرد: تغییرات سریع قوانین و شرایط اقتصادی، تمایل سرمایه‌گذاران برای ورود به این حوزه را کاهش داده است؛ بنابراین باید با هماهنگی دستگاه‌ها، شرایطی قابل پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاری فراهم شود.
حمایت از شرکت‌های پیشگام تا شکل‌گیری بازار گواهی صرفه‌جویی ضروری است
در پایان این نشست و در جمع بندی مباحث این دستور کار، لبافی، رئیس دبیرخانه شورای گفت‌وگوی خراسان رضوی، با اشاره به اهمیت طرح بهینه‌سازی مصرف گاز گفت: شرکت‌های کارور برای اجرای پروژه‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند و قرار است هزینه‌های خود را از محل گواهی‌های صرفه‌جویی بازگردانند، اما ریسک سرمایه‌گذاری و ابهام در بازار این گواهی‌ها، از موانع اجرای طرح است.وی افزود: برخی شرکت‌ها دوره بازگشت سرمایه را حدود چهار سال در نظر گرفته‌اند و اگر بازار گواهی صرفه‌جویی توسعه نیابد یا امکان فروش گواهی‌ها فراهم نباشد، بازگشت سرمایه با ابهام مواجه خواهد شد. ازاین‌رو، در مرحله آغازین و به‌ویژه در قراردادهای نخست، حمایت از شرکت‌های پیشگام اهمیت دارد.
لبافی گفت: پیشنهاد می‌شود تضمین خرید گواهی‌های صرفه‌جویی، مشوق‌های سرمایه‌گذاری و مشارکت شرکت گاز در مدیریت ریسک پروژه‌ها بررسی شود. وی همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی گسترده، به‌ویژه از طریق صداوسیما، برای معرفی مفهوم و فرایند کارور گاز و آشنایی مصرف‌کنندگان با مزایای این طرح تأکید کرد.
لبافی، رئیس دبیرخانه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی، در خصوص پیشنهادهای ارائه‌شده برای تسهیل و روان‌سازی اجرای طرح کارور گاز در استان اظهار کرد: خانه هم‌افزایی با نگاه به این موضوع به‌عنوان یک دغدغه ملی و استانی و با هدف تسهیل اجرای طرح، بررسی‌های کارشناسی قابل تقدیری درباره موانع اجرای آن انجام داده است. بهینه‌سازی مصرف گاز می‌تواند بخشی از نیاز واحدهای تولیدی به گاز در فصل زمستان را جبران کند.
وی افزود: پیشنهادهای ارائه‌شده از سوی خانه هم‌افزایی مورد بررسی و تأیید شرکت گاز قرار گرفته و مقرر شده است این پیشنهادها در دو سطح استانی و ملی پیگیری شود.
