ظهور فین تک و رگ تک در شبکه بانکی

در عصر توسعه اقتصاد، بخش مالی و بانکداری دستخوش تغییرات عمیقی از ناحیه فناوری های نوین شده است. ظهور فین تک و رگ تک به مثابه یک موج بر جنبه های مختلف صنعت بانکداری سنتی اثر گذاشته و در سراسر جهان به سرعت در حال رشد و گسترش است. امروزه، فناوری نقش مهمی در تسهیل تراکنش های مالی و به حداقل رساندن هزینه دارد و در عصر دیجیتال، بیشتر فعالیت های فردی از جمله تکمیل تراکنش های مالی افراد توسط فناوری های نوین انجام می شود. ظهور فناوری های جدید، عملکرد، تنظیم و نظارت بر بازارهای مالی را تغییر داده و چالش ها و فرصت های جدیدی را برای مصرف کنندگان و موسسات مالی به ارمغان آورده است.

ضرورت و اهداف پژوهش

توسعه فناوری های نوین در امور مالی، نه تنها عادات مصرف مالی مردم را تغییر خواهد داد، بلکه چشم انداز رقابتی صنعت مالی را متاثر خواهد ساخت. به عنوان بخش مهمی از صنعت مالی، صنعت بانکداری سنتی با رقابت شدید شرکت های فین تک و رگ تک مواجه است. طبق پژوهش های انجام شده، فین تک و رگ تک فرصت های جدیدی را برای صنعت بانکداری سنتی از جمله سهولت پرداخت، سنجش ریسک اعتباری وام گیرندگان به ارمغان خواهد آورد و سرعت تحولات دیجیتال و بهبود کیفیت و کارایی خدمات را ترغیب خواهد کرد. با تحلیل عمیق تاثیر فین تک و رگ تک بر صنعت بانکداری سنتی، می توان روند توسعه مالی را بهتر درک کرد و راهنمایی های استراتژیک را جهت توسعه آینده صنعت بانکداری سنتی ارائه نمود. از این رو در این پژوهش به بررسی اثر ظهور فین تک و رگ تک بر شبکه بانکی و ریسک ها و چالش های توسعه این فناوری ها و ارائه راهکارهایی جهت رفع این چالش ها پرداخته شده است.

اثر ظهور فین تک و رگ تک بر شبکه بانکی

فین تک شامل موج جدیدی از شرکت هایی است که روش های متداول پرداخت، ارسال پول، استقراض، وام دهی و سرمایه گذاری را تغییر می دهند. همچنین فین تک بیشتر به کسب و کارهای نوپا با تمرکز بر فناوری و امور مالی اطلاق می شود که نسخه های تخصصی موسسات مالی تاسیس شده مانند بانک ها، شرکت های مدیریت دارایی و محصولات و خدمات موجود شرکت های بیمه را ارائه می دهند. از طرف دیگر، دلایل رشد سریع محصولات و خدمات فین تک در سراسر جهان وجود خلاهای قانونی و تعریف نشدن محصولات و خدمات در قوانین است. در بستر فین تک قیمت هایی که محصولات و خدمات به مشتریان ارائه می شود، مناسب تر از محصولات و خدمات بازیگران سنتی بازارهایی است که مطابق با قوانین فعالیت می کنند. این واقعیت که موسسات سنتی باید طبق قانون کار کنند و همچنین تمایل شرکت های فین تک برای اطمینان بخشی به مشتری، منجر به طراحی مدل کسب و کار متفاوتی به نام رگ تک شده است. رگ تک به عنوان زیرشاخه ای از فین تک بر فناوری هایی تمرکز دارد که ممکن است ارائه الزامات نظارتی را به طور کارآمدتر و مؤثرتر از قابلیت های موجود تسهیل کند. تجزیه و تحلیل دقیق چالش ها، فرصت و ریسک های بالقوه فین تک، به ذی نفعان کمک می کند تا این نوآوری را بهبود و تقویت بخشند.

تاثیر فین تک بر بخش بانکداری سنتی

با توجه به اهمیت بانک ها در سیستم مالی، درک ریسک ها و فرصت هایی که فین تک برای بانک ها ایجاد می کند و تاثیر آن بر کارکردهای اصلی و واسطه های مالی و همچنین نقش آن ها در اکوسیستم های مدرن خدمات مالی امری ضروری است.

نوآوری در مدل های کسب و کار

فین تک با ظهورهای مدل های وام دهی آنلاین، بانکداری سنتی را به فعالیت آنلاین و هوشمندانه ترغیب کرده است. بانک ها از داده های کلان و هوش مصنوعی برای ارزیابی دقیق اعتبار مشتریان و دستیابی به وام دهی سریع استفاده می کنند. همچنین تامین مالی زنجیره تامین با کمک فین تک متحول شده است به صورتی که ارزیابی ریسک بانک ها را با تجزیه و تحلیل تراکنش داده ها، هدایت کسب و کار، تاثیرگذاری بر صنعت بانکداری و کاهش تمرکز امکان پذیر می کند.

بهبود خدمات به مشتریان

با ظهور فناوری های نوینی همچون فین تک انتظار بر آن است که ارائه خدمات هوشمند به مشتریان و کارایی افزایش یابد. از این رو بانک های سنتی برای گسترش این نوع از پرداخت ها، همکاری با شرکت های فناوری را برای پیشبرد محصولات، گسترش کانال های خدمات، کنترل ریسک ها، کاهش هزینه ها و بهبود کارایی افزایش خواهند داد.

بهینه سازی هزینه و کارایی

خدمات فین تک می توانند با کاهش کارایی دستی و زمان بر مانند واردکردن داده ها یا پردازش تراکنش ها، عملیات را ساده تر کنند. خودکار کردن وظایف می تواند سرعت فرایند را افزایش دهد، احتمال اشتباهات انسانی را کاهش دهد و در زمان و منابع صرفه جویی کند تا گروه ها بتوانند روی سایر وظایف با اولویت بالا تمرکز کنند و این منجر به افزایش کارایی نهایی خواهد شد.

ریسک ها و چالش های توسعه فین تک

از جمله چالش هایی که فین تک به همراه دارد می توان به امنیت داده ها و حفاظت از حریم خصوصی و چالش های رعایت مقررات اشاره کرد.

امنیت داده ها و حفاظت از حریم خصوصی

اگر چه توسعه فناوری مالی، سیستم خدمات و مدل کسب و کار صنعت بانکداری را بسیار غنی کرده است؛ اما امنیت داده ها و چالش های حفاظت از حریم خصوصی بی سابقه ای را نیز به همراه داشته است. این توسعه همچنین خطر دسترسی غیرقانونی یا نشت داده ها را افزایش داده است که نه تنها به امنیت اموال و حریم خصوصی مشتریان لطمه جدی وارد می کند، بلکه به اعتبار موسسات مالی لطمه می زند و حتی منجر به مشکلات امنیتی مالی گسترده تر می شود. علاوه بر این، حملات هکرهای خارجی، حفره های مدیریت داده ها، خطاهای انسانی و نقص های فنی در موسسات مالی نیز ازجمله مخاطرات به وجود آمده هستند.

چالش های رعایت مقررات

پیشرفت سریع فین تک تغییرات عمیقی را در صنعت بانکداری و کل حوزه مالی به ارمغان آورده است و در عین حال چالش های بزرگی را برای انطباق با مقررات ایجاد کرده است. با کاربرد گسترده فناوری هایی نظیر بلاک چین، هوش مصنوعی، داده های کلان و سایر فناوری ها، مرزهای خدمات مالی همچنان در حال گسترش است. این فعالیت های نوآورانه اغلب از چهارچوب نظارت مالی سنتی عبور می کنند و چالش های بی سابقه ای را برای تنظیم کنندگان مالی ایجاد می کنند. چگونگی نظارت موثر، تضمین ثبات سیستم مالی و محافظت از حقوق و منافع مصرف کنندگان ازجمله این چالش ها هستند.

ارائه راهکارهایی جهت رفع چالش های ناشی از توسعه فین تک

اکنون سوالی که ممکن است مطرح گردد، این است که بانک ها چگونه باید به چالش های ناشی از توسعه فین تک پاسخ دهند. برای پاسخ به این سوال نیاز است که از چند بعد نیاز به تحول دیجیتال، نوآوری و همکاری فناوری و مدیریت و هم سویی استراتژیک مسئله مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

نیاز به تحول دیجیتال

مشتریان جوان در عصر اینترنت متولد شده اند و محصولات دیجیتالی مانند مشاوران سرمایه گذاری هوشمند را ترجیح می دهند. فین تک، به مشتریان امکان مقایسه و انتخاب بهترین راه حل های مالی را می دهد که منجر به ارتقای تقاضا برای خدمات بانکداری سنتی و نیاز فوری به تغییرات دیجیتالی شده است.

نوآوری و همکاری فناوری

بانک های سنتی برای رویارویی با چالش ها به نوآوری و همکاری فناوری نیاز دارند. هوش مصنوعی در خدمات مشتری، ارزیابی ریسک و تصمیم گیری سرمایه گذاری برای بهبود کارایی و علم و برای حل مشکلات کنترل ریسک آنلاین و اطمینان از ایمنی دارایی استفاده می شود. همکاری بانک ها با شرکت های فین تک می تواند نقاط ضعف هر دو را پوشش دهد. در زمینه تامین مالی زنجیره تامین، شرکت های فین تک داده های تراکنش را تجزیه و تحلیل می کنند تا به بانک ها کمک کنند که ریسک ها را ارزیابی کنند و محصولاتی را برای رفع نیازهای مالی شرکت ها توسعه دهند.

مدیریت و همسویی استراتژیک

روند عصر فناوری مالی موج تقویت مدیریت ریسک در جهت ایجاد یک چارچوب جامع برای شناسایی و ارزیابی دقیق ریسک های عملیاتی خواهد شد. از طریق راهکارهایی همچون بهینه سازی فرایند خدمات بانکی مبتنی بر فناوری، معرفی هوش مصنوعی برای دستیابی فرآیندهای استاندارد، بهبود کارایی، افزایش حسن نیت و اعتماد مشتری این مهم امکان پذیر است.

جمع بندی

فین تک شامل موج جدیدی از شرکت هایی است که روش های متداول پرداخت، ارسال پول، استقراض، وام دهی و سرمایه گذاری را تغییر می دهند. همچنین رگ تک به عنوان زیرشاخه ای از فین تک بر فناوری هایی تمرکز دارد که ممکن است ارائه الزامات نظارتی را به طور کارآمدتر و مؤثرتر از قابلیت های موجود تسهیل کند. تجزیه و تحلیل دقیق چالش ها، فرصت و ریسک های بالقوه فین تک به ذی نفعان کمک می کند تا این نوآوری را بهبود و تقویت بخشند. از جمله چالش هایی که فین تک به همراه دارد می توان به امنیت داده ها و حفاظت از حریم خصوصی اشاره کرد. از این رو برای رفع این چالش ها در این پژوهش به ارائه راهکارهایی جهت حل این چالش ها از ابعادی نظیر نیاز به تحول دیجیتال، نوآوری و همکاری فناوری و مدیریت و هم سویی استراتژیک مسئله پرداخته شد.

این مطالعه در اندیشکده پول و ارز توسط فاطمه آریانفر در سال 1403 انجام شده است.