راهکارهای غیرقیمتی رفع ناترازی بنزین در کشور

✍🏻 اندیشکده حکمرانی انرژی و منابع ایران

ناترازی بنزین ازطریق دو دسته راهکارهای قیمتی و غیرقیمتی قابل مدیریت است؛ بااین‌حال، در شرایط فعلی کشور، راهکارهای قیمتی دارای تبعات اقتصادی و اجتماعی متعددی هستند که در گذشته نیز تجربه شده است. ازطرف‌دیگر، راهکارهای غیرقیمتی در دسترس ولی رهاشده‌ای هم وجود دارند که می‌توان مورد استفاده قرار داد. این راهکارها می‌توانند بدون ایجاد شوک مستقیم به خانوارها، فشار بر تقاضای بنزین را کاهش دهند.

راهکارهای غیرقیمتی در سه بازه زمانی قابل دسته‌بندی هستند:

الف) کوتاه مدت

• توسعه سبد سوختی با محوریت CNG (اولویت اول)؛
• جلوگیری از قاچاق بنزین؛
• افزایش تدریجی قیمت بنزین و نه شوک قیمتی (در صورت اتخاذ راهکار قیمتی).

ب) میان مدت

• ارتقای بهره‌وری پالایشگاه‌ها؛
• بهبود شرایط اسقاط خودروهای فرسوده؛
• توکن‌سازی و ایجاد پالایشگاه‌های جدید توسط بخش خصوصی و بورس.

ج) بلندمدت

•  توسعه خودروهای برقی و هیبریدی.

درصورتی‌که افزایش قیمت بنزین، انتخاب سیاست‌گذار است، لازم است تا براساس تجربه‌های موجود در کشور، این امر به‌صورت تدریجی و در طول زمان انجام گیرد. افزایش شوکه‌کننده قیمت بنزین، پیامدهای اجتماعی و اقتصادی زیادی را به همراه دارد.