تورم و جهش نرخ ارز در سایه اختلالات سمت عرضه
علی نصیری اقدم، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی و سردبیر رایحه اقتصاد به توضیح درباره تورم در ایران پرداخته است.
وقتی تولیدکننده با قطعی برق، کمبود انرژی یا محدودیت در تأمین نهادهها مواجه میشود، توان تولید کاهش مییابد اما هزینهها همچنان پابرجاست. نتیجه آن است که هزینه هر واحد تولید بالا میرود و این فشار مستقیماً خود را در قیمتها نشان میدهد.
نرخ ارز؛ فقط محصول نقدینگی نیست
جهش نرخ ارز را نمیتوان صرفاً نتیجه رشد نقدینگی دانست. محدودیتهای واقعی اقتصاد، بهویژه در حوزه تجارت خارجی و دسترسی به منابع ارزی، نقش تعیینکنندهتری دارند.
تحریم و بیثباتی در بازار ارز
تحریمها از مسیرهای مختلف بر عرضه ارز اثر گذاشتند؛ دشواری فروش نفت، مشکل در دریافت پول حاصل از صادرات، هزینهبر بودن تبدیل ارزها و تأخیر در تخصیص ارز به واردکنندگان، همگی عواملی هستند که علامت کمبود ارز را به بازار منتقل میکنند و به جهش قیمتها دامن میزنند.
تجربهای که دنیا تازه لمس کرد
جنگ رمضان نشان داد که حتی کشورهایی مانند ترکیه، چین، امارات و عربستان با تنها ۵۰ روز اختلال غیرمستقیم عرضه، ناچار به تزریق دهها میلیارد دلار و فروش انبوه طلا شدند. این تجربه کوتاه، بخشی از واقعیتی را روشن کرد که اقتصاد ایران سالهاست با آن درگیر است: اختلال در سمت عرضه قواعد بازی اقتصاد را تغییر میدهد و تحلیل و سیاستگذاری باید بر اساس این واقعیت تنظیم شود.
علی نصیری اقدم در ۴ دقیقه پیش رو به روایتی کمتر شنیدهشده درباره تورم در ایران میپردازد؛ روایتی که منشا اصلی افزایش قیمتها را نه صرفا در رشد نقدینگی، بلکه در اختلالات سمت عرضه اقتصاد جستوجو میکند.
