اقتصادبررسی و تحلیل

بررسی تاثیر شیوع کرونا بر صنعت گردشگری

بررسی اثرات شیوع ویروس کووید-19 بر صنعت گردشگری جهانی و داخلی و ارائه پیشنهادات سیاستی

با شیوع ویروس کووید-۱۹ در چین و بعد از دو ماه، در سراسر جهان، یکی از صنعت‌ های مهم که به شدت از این وضعیت تاثیر می‌ پذیرد، صنعت گردشگری است. به ویژه اینکه سازمان بهداشت جهانی پرهیز از مسافرت و تجارت غیرضروری را به منظور پیشگیری از شیوع این ویروس ضروری دانسته است. از طرف دیگر، اتفاقات اخیر در ایران، باعث کاهش چشمگیر ورود گردشگران به ایران شده بود که علاوه بر آن در حال حاضر نیز، بر اساس دستورالعمل پیشگیری و کنترل شیوع ویروس کرونا در تاسیسات گردشگری، تمام سفرهای نوروزی داخلی لغو شده اند.

ضرورت و اهداف پژوهش

شیوع ویروس کووید-۱۹ از زیرگروه‌ های کرونا ویروس که از دسامبر ۲۰۱۹ در شهر ووهان چین آغاز شد، در مدت کمتر از دو ماه به سراسر جهان انتقال یافت و بنا به اعلام سازمان بهداشت جهانی، اکنون به یک وضعیت اضطراری بین‌ المللی تبدیل شده است. با توجه به اینکه بهداشت و سلامت یکی از دغدغه‌ های اصلی بسیاری از بخش‌ های دولتی و خصوصی و عنصری کلیدی در انتخاب مقصد سفر و رضایت‌ مندی مسافران و گردشگران محسوب می‌ شود، لذا شیوع این ویروس منجر به محدودیت‌ های سفر و تجارت بین‌ المللی شده است. به ویژه که در میان توصیه‌ های موقت سازمان بهداشت جهانی، برای پیشگیری از شیوع این ویروس، به پرهیز از مسافرت و تجارت غیرضروری اشاره شده است. در این گزارش سعی بر این است تا جنبه‌ ها و ابعاد مختلف تأثیرگذاری ویروس کووید-۱۹ را بر اقتصاد گردشگری جهانی و داخلی تبیین نموده و راهکارها و پیشنهادات سیاستی در این زمینه ارائه گردد.

اثر ویروس کووید-۱۹ بر صنعت گردشگری جهانی

شرکت اقتصاد آکسفورد سه سناریو از اثر مورد انتظار بر سفرهای خروجی بر اساس اثرات مشاهده‌ شده در دوره بحران ویروس سارس در چین، با تغییراتی در مدت و شدت اثرات و همچنین بهبود اطمینان سفر مدل سازی کرده است. این سناریوها به شرح زیر هستند:

  • سناریوی محتمل: فرض می‌ کند کرونا ویروس در زمان کوتاه‌ تری نسبت به سارس، تا انتهای فوریه کنترل می‌ شود.
  • سناریوی سارس: فرض می‌ کند مدت و متوسط اثرات ماهانه بسیار شبیه به شیوع سارس در چین در سال ۲۰۰۳ است.
  • سناریوی بدبینانه: فرض می‌ کند بحران کرونا ویروس جدید مدتی طولانی‌ تر از سارس و شدیدتر از آن ادامه می‌ یابد.

در ادامه نتیجه مقایسه این سناریوها با پیش بینی‌ های مربوط به قبل از بحران برای سفرهای خروجی و ورودی چین ارائه می‌ گردد. هدف از این مقایسه، تخمین زیان‌ های احتمالی سالانه و زمان لازم برای بهبود کامل صنعت گردشگری است.

سفرهای خروجی چین

در سال ۲۰۱۹، بیش از ۷۳ میلیون سفر خارجی از چین صورت گرفته است که نسبت به سال ۱۹۹۹، رشد ده برابری را داشته است. از نظر سفرهای خروجی، چین پس از آلمان و ایالات متحده امریکا، با سهم ۶.۹ درصدی از کل سفرهای خروجی جهان در سال ۲۰۱۹، در جایگاه سوم قرار داشته است. بر این اساس، در شرایط کنونی، کشورهایی که وابستگی بیشتری به گردشگران چینی داشته‌ اند و همچنین سفر و گردشگری سهم مهمی از GDP آن‌ ها را تشکیل می‌ دهد، بیشترین اثر را از این بحران می‌ پذیرند؛ به طور خاص، هنگ‌ کنگ، ماکائو، تایلند و ژاپن در مجموع حدود ۷۰ درصد از سفرهای خروجی چین را پذیرا بوده‌ اند.

در محتمل‌ ترین سناریو، سفرهای خروجی از چین در سال ۲۰۲۰ حدود ۷% کمتر از پیش بینی‌ های قبل از بحران کرونا برآورد می‌شود. این برآورد در سناریوی سارس و سناریوی بدبینانه، به ترتیب به ۱۷% و ۲۵% افزایش می‌ یابد.

سفرهای ورودی به چین

تعداد سفرهای با اقامت شبانه در چین در سال ۲۰۱۹ حدود ۶۵ میلیون بوده و این کشور پس از فرانسه، اسپانیا و ایالات متحده امریکا در رتبه چهارم مقصدهای گردشگری قرار دارد. مخارج گردشگری ورودی به این کشور نیز بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار برآورد شده است. طبق برآورد شرکت اقتصاد آکسفورد، در سال ۲۰۲۰ در مقایسه با پیش بینی‌ های مربوط به شرایط عادی قبل از بحران، در سناریوی محتمل، تعداد گردشگران ورودی به چین ۹ میلیون نفر (معادل ۱۳%) کاهش می یابد و در سناریوی بدبینانه این کاهش ۲۴ میلیون نفر (معادل ۳۷%) خواهد بود.

اثر شیوع ویروس کووید-۱۹ بر گردشگری داخلی

به تبع، ترس و اضطراب ناشی از شیوع این ویروس در ایران نیز صنعت گردشگری را تحت تاثیر قرار داده است و بسیاری از سفرهای نوروزی داخل کشور را لغو نموده است. این وضعیت در کنار لغو اکثر سفرهای گردشگران خارجی به کشور در نتیجه حوادث پیاپی اخیر، بحران در صنعت گردشگری را به جایی رسانده است که در صورت عدم چاره‌ اندیشی، بیم آن می‌ رود که علاوه بر از کار انداختن سیستم گردشگری کشور و تحمیل هزینه‌ های هنگفت بر کسب‌ و کارهای مرتبط با این صنعت، اعتبار و تصویر ذهنی مقصد گردشگری ایران را در ذهن گردشگران داخلی و خارجی برای مدت‌ ها تحت تاثیر قرار داده و آن را خدشه دار کند. همچنین با توجه به ماده ۱۲ شیوه‌ نامه اجرایی ذخیره و ابطال اتاق در واحدهای اقامتی و دستورالعمل پیشگیری و کنترل شیوع ویروس کرونا در تاسیسات گردشگری مورخ ۴/۱۲/۱۳۹۸ تمامی کسب‌ و کارهای مرتبط با گردشگری در تمامی بخش‌ ها باید نسبت به لغو برنامه‌ های سفر و بازپرداخت کلیه وجوه دریافتی به مسافران اقدام نمایند.

پیشنهادات سیاستی جهت مدیریت بحران گردشگری حاصل از کرونا ویروس

در ادامه به ارائه پیشنهادات و راهکارهایی در جهت مدیریت این بحران می پردازیم:

  • مقصدها را بر مبنای خطرات و تهدیداتی که در آن وجود دارد طبقه‌ بندی کرده و آگاهی جمعی را از طریق آموزش افزایش داد.
  • بسته‌ های مشاوره‌ ای و آموزشی و حمایتی در قالب اعطای تسهیلات مناسب به جوامع محلی مقصد گردشگری جهت ایجاد و راه اندازی کسب و کارهای جایگزین تدوین گردد.
  • فرصت‌ های همکاری بیشتر بین فعالان بخش پزشکی، مربیان بهداشت و سلامت و فعالان اقتصادی گردشگری در جهت ارائه توصیه‌ ها و دستورالعمل‌ های بهداشتی و سلامت سفر توسط دفاتر و آژانس‌ های مسافرتی ایجاد گردد.
  • گردشگران بایستی پیش از انجام سفرهای خود در خصوص مشکلات بهداشتی و سلامتی در مقصدها اطلاعات کاملی کسب کنند.
  • پیشنهاد می‌ شود که گردشگران اقدامات پیشگیرانه و احتیاطی در پیش گیرند و در صورت اضطرار به سفر، خود را در هنگام سفر بیمه کنند.
  • ستاد بحران با دبیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و ریاست معاون اول رییس جمهور و با حضور وزرا و مقامات مسئول مرتبط با صنعت گردشگری و نمایندگان تمام تشکل‌ های صنفی مرتبط با حوزه گردشگری تشکیل گردد.
  • دولت، سازمان تأمین اجتماعی، نهادهای مربوطه و شهرداری‌ ها در زمینه اعطای مجوز تاخیر در پرداخت حق بیمه، عوارض و مالیات‌ های تاسیسات گردشگری و سایر بخش‌ های دارای مجوز از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در دوره زمانی بحران فعلی همکاری‌ های لازم را داشته باشد و یا امکان تقسیط آن در زمان حداقل یکساله پس از بازگشت به وضعیت عادی وجود داشته باشد.
  • وام‌ های اضطراری برای پرداخت حقوق و مزایای پرسنل و شاغلان رسمی و هزینه‌ های ثابت تمامی تاسیسات، موسسات مرتبط با گردشگری پرداخت گردد.
  • از کسب‌ و کارهای فردی فعالان گردشگری مانند راهنمایان تور با مدنظر قراردادن برخورداری از بیمه‌ های حمایتی مانند بیمه‌ های بیکاری، حمایت شود.
  • برنامه های حمایتی برای تشویق شهروندان به سفر در دوران پسابحران مانند بهره‌ مندی از مرخصی تشویقی، تسهیلات سفر، سهمیه بنزین تشویقی، کارت سفر و … تدوین و آماده‌ سازی گردد.

جمع‌ بندی

با شیوع ویروس کووید-۱۹ در سراسر جهان، مطالعه‌ ای بر روی وضعیت صنعت گردشگری چین توسط شرکت اقتصاد آکسفورد صورت گرفت که بر اساس سه سناریوی «محتمل»، «شبیه به سارس» و «بدبینانه»، تغییرات اقتصاد گردشگری چین در مقایسه با پیش‌ بینی بدون بحران بررسی گردید. در هر سه سناریو، ضربه‌ های اقتصادی جدی به صنعت گردشگری چین و کشورهای متاثر از آن، مانند هنگ‌ کنگ، ماکائو و ژاپن برآورد می‌ شود. در این میان، صنعت گردشگری ایران و زنجیره تامین آن نیز به شدت تحت تاثیر قرار می‌ گیرد. به این منظور، مجموعه‌ ای از پیشنهادهای سیاستی جهت مقابله و کنترل اثرات منفی کرونا بر صنعت گردشگری ارائه گردید.

این مطالعه توسط مرکز پژوهشی آرا در سال ۱۳۹۸ انجام شده است.

امتیاز کاربر ۳ (۱ رای)
برچسب ها
امتیاز کاربر 3 (1 رای)

مرکز پژوهشی آرا

مرکز پژوهشی آرا، محلی برای انجام مطالعات و پژوهش‌های مورد نیاز کشور با تمرکز بر مفهوم سیاستگذاری عمومی و مبتنی بر منطق گفتمان‌محوری است. ورود به صفحه انديشکده

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن