یازده یار ترامپ؛ سیاست خارجی آمریکا در دوره ترامپ 2.0

شصتمین انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در تاریخ 5 نوامبر 2024 برگزار شد و دونالد ترامپ با کسب 50.1% آرای عمومی و 58% آرای الکترال برای دومین مرتبه به عنوان رئیس جمهور این کشور انتخاب شد. او بعد از سال 1892 و گروور کلیولند، به دومین نفری تبدیل شد که در دو دوره نامتوالی رئیس جمهور آمریکا می شود. با ورود مجدد ترامپ به کاخ سفید بسیاری از سیاست های این کشور دچار تحولات اساسی خواهند شد که مهم ترین آن برای ایران، تحولات سیاست خارجی آمریکا، به ویژه در قبال ایران و هم پیمانانش، خواهد بود.

ضرورت و اهداف پژوهش

دونالد ترامپ بعد از اتمام دوره 4 ساله ریاست جمهوری خود در سال 2020 و شکست در مقابل جو بایدن، مجددا در انتخابات 2024 به عنوان کاندیدای حزب جمهوری خواه مطرح شد و توانست اکثریت آرا را به دست آورد. با بازگشت ترامپ به کاخ سفید، سیاست خارجی آمریکا به نقطه عطفی جدید خواهد رسید. او در کمپین های خود، وعده هایی نظیر پایان سریع جنگ روسیه-اوکراین و بازسازی روابط با هم پیمانان را مطرح کرده است. وعده های انتخاباتی ترامپ اگرچه جذاب به نظر می رسند، اما اجرای آن ها در عمل با چالش های زیادی روبرو خواهد بود. این موضوع بررسی روند تحول سیاست خارجی آمریکا و افراد تاثیرگذار بر رویکرد ترامپ را بیش از پیش ضروری می نماید. در این پژوهش به بررسی عملکرد و دیدگاه های 11نفر از مشاوران ترامپ که می توانند تاثیر قابل توجهی بر سیاست خارجی آمریکا داشته باشند پرداخته شده است.

11 یار ترامپ در سیاست خارجی

مجله معتبر «فارن پالیسی» در مقاله ای 11نفر از افراد تاثیرگذار بر سیاست خارجی ترامپ را معرفی کرده است. در این مطالعه پس از تحلیل مطالب این مقاله، سیاست های خارجی احتمالی آمریکا ارائه خواهد شد.

البریج کلبی

او به عنوان معاون وزیر دفاع دولت قبلی ترامپ، به ترویج سیاست «چرخش به آسیا» کمک کرده است. اون چین را بزرگ ترین تهدید برای آمریکا می داند. رویکرد معامله گرانه ترامپ در مقابل چین و اعلام آمادگی برای معامله در مورد خودمختاری تایوان، برای او قابل قبول نیست. استدلال های کلبی برای رهاکردن اوکراین در میانه جنگ و تمرکز بر چین می تواند مورد استفاده ابزاری کرملین قرار گیرد و قانون گذاران استراتژی دفاعی «فقط آسیا»ی او را نپذیرند.

فرد فلیتز

او بیش از دو دهه در نهادهای مختلف دولتی مانند سازمان سیا و وزارت دفاع فعالیت داشته است و همواره شخصیتی بحث برانگیز در سیاست خارجی آمریکا بوده است. فلیتز در طرح پیشنهادی برای اتمام جنگ اوکراین، بر لزوم فشار به هر دو طرف برای مذاکره تاکید دارد. او تهدید به قطع کمک های نظامی به اوکراین را یک استراتژی موثر برای ایجاد آتش بس و مذاکرات صلح می داند. این طرح نمایانگر تغییراتی در سیاست های خارجی آمریکا است. علاوه براین او سیاست «صبر استراتژیک» آمریکا در قبال کره شمالی در دولت اوباما را نقد می کند.

ریک گرنل

وی سفیر ترامپ در آلمان بود و با اتخاذ یک رویکرد تهاجمی، سعی در ایجاد تغییرات جدی در روابط دیپلماتیک داشت. او با درخواست از شرکت های آلمانی برای توقف روابط تجاری با ایران، نشان داد که سیاست های ترامپ تا چه حد می تواند به طور مستقیم و بدون ملاحظه های دیپلماتیک به روابط بین الملل آسیب بزند. تنش های ایجاد شده توسط گرنل با مقامات آلمانی، نه تنها به روابط دو کشور آسیب زد، بلکه بر فضای دیپلماسی جهانی تاثیر گذاشت. این نوع رویکرد می تواند بی اعتمادی به سیاست های آمریکا را افزایش داده و روابط را تیره تر کند.

وفاداری گرنل به ترامپ و عدم فاصله گیری از او در زمان های بحرانی، نوعی فرهنگ وفاداری در دولت ترامپ را نشان می دهد. به همین دلیل است که احتمالا در دلت آینده ترامپ او نقشی کلیدی خواهد داشت. اگرچه چنین فرهنگی می تواند به تضعیف استقلال نهادهای دولتی و حرفه ای منجر شود ولی این رویکرد به حفظ ثبات در ساختار قدرت در دولت کمک می کند.

کیث کلاگ

او یکی از نامزدهای سمت مشاور امنیت ملی در دولت قبل ترامپ بود و درنهایت به عنوان مشاور معاون رئیس جمهور فعالیت کرد. کلاگ به طور همزمان حامی ناتو و اوکراین است اما موافق روش های معروف ترامپ برای فشار بر هر دو است. او تلاش دارد تا وعده اتمام یک روزه جنگ اوکراین را محقق کند. او نیز سیاست کاهش کمک های نظامی به اوکراین در صورت عدم تمایل کیف به مذاکره و افزایش آن در صورت خودداری کرملین از مذاکره را می پسندد. همچنین اخیرا در نشست ناتو، او سران اروپایی را از دریافت کمک های بیشتر نظامی از آمریکا ناامید کرد.

رابرت لایتایزر

رابرت لایتایزر به عنوان یکی از مهم ترین چهره های اقتصادی در دولت ترامپ، توانسته است با تاکید بر رویکردهای سنتی تجاری، تاثیر قابل توجهی بر سیاست های اقتصادی ایالات متحده بگذارد. او با تبدیل نظریات مبهم ترامپ به سیاست های مشخص و منسجم، به محبوبیت و نفوذ خود در میان حامیان ترامپ افزوده است. تعارفاتی که لایتیزر درباره تعرفه های تجاری دارد، نشان دهنده یک تغییر بنیادی در سیاست های اقتصادی ایالات متحده است. او معتقد است که افزایش تعرفه ها بر واردات، نه تنها مصرف کنندگان و کسب و کارها را به تولید داخلی سوق می دهد، بلکه می تواند به کاهش واردات و افزایش صادرات کمک کند. این بینش به ویژه در مورد چین اهمیت دارد و هدف او نزدیک شدن به تفکیک کامل از این کشور است.

البته این سیاست ها چندان موفق نبوده و موجب کاهش صادرات شده است. علی رغم این ناکامی و انتقادات، او همچنان به این سیاست پایبند است و معتقد است برای اصلاح مسیر اشتباه، زمان و استمرار نیاز است. از این رو این سیاست ها ممکن است از یک سو با تداوم بر چین به اهداف خود برسد و از سوی دیگر موجب افزایش فشار بر اقتصاد و روابط تجاری آمریکا شود. مهم ترین چالش وی نارضایتی اجتماعی و اقتصادی ناشی از افزایش قیمت ها، به دلیل افزایش تعرفه ها است.

جان مک انتی

او نقش مهمی در فرایند انتصاب افراد وفادار به ترامپ در سمت های کلیدی داشته است که نشانگر انتقال از رویکرد سنتی جمهوری خواهان به سمت یک فضای سیاسی خاص و ایدئولوژیک تر است. تلاش او در جا انداختن فرهنگ وفاداری در دولت است و این فرهنگ می تواند به بی ثباتی در ساختارهای دولتی منجر شود. این روند می تواند به تشدید دوگانگی سیاسی و اجتماعی در آمریکا دامن بزند.

کریستوفر میلر

کریستوفر میلر، پس از انتصاب به عنوان سرپرست وزارت دفاع ترامپ، در یک دوره بحرانی و پرتنش قرار گرفت. انتصاب او در زمانی انجام شد که ترامپ به سرعت در تلاش بود تا سیاست های خود را در آخرین ماه های ریاست خود پیاده کند و این موضوع باعث ایجاد فشار بر میلر شد. یکی از چالش های بزرگ میلر عدم تایید استقرار گارد ملی در زمان شورش 6 ژانویه 2021، به دلیل ترس از ایجاد یک بحران قانون اساسی، بود. میلر همچنین با ماموریت های دشواری چون خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، سوریه و سومالی مواجه بود. این دو ماه برای میلر نه تنها نماد ناتوانی در تصمیم گیری های سریع و موثر بود، بلکه به عنوان نمایشی از تضاد میان اولویت های سیاسی ترامپ و نیازهای نظامی کشور نیز به شمار می رفت.

استفن میلر

او به عنوان معمار اصلی سیاست های سخت گیرانه مهاجرتی ترامپ شناخته می شود و سیاست های بحث برانگیزی چون ممنوعیت سفر از کشورهای مسلمان را مطرح کرده است. انتظار می رود او مجددا به عنوان یکی از مشاوران سیاست های مهاجرتی ترامپ انتخاب شود. او قصد دارد تا در صورت بازگشت سیاست های تهاجمی تر چون توقف برنامه پناهندگی و احیای ممنوعیت سفر از کشورهای مسلمان را در پیش گیرد که می تواند تنش های اجتماعی و سیاسی بیشتری در آمریکا ایجاد کند.

رابرت او براین

مشاور امنیت ملی دولت پیشین ترامپ، که پیش از این نیز با آزادی آمریکایی های بازداشتی در ترکیه و یمن به موفقیت هایی رسیده بود، چهره ای قابل اتکا در تیم ترامپ است. رویکرد او به مسائل امنیت ملی و دیپلماسی کمتر جنجالی و بیشتر محافظه کارانه بود. یکی از نقاط عطف در دوران او، پاسخش به پیروزی جو بایدن در انتخابات 2020 بود. او با اعلام این که انتقال حرفه ای از شورای امنیت ملی به بایدن انجام خواهد شد، به نوعی نشان داد که حتی در بحبوحه بحران های سیاسی، میتوان به اصول حرفه ای پایبند بود.

این نوع واکنش ها او را به عنوان مشاوری متعادل و مسئول در میان فضای متشنج سیاسی ایالات متحده مطرح کرد. سیاست های پیشنهادی او بر چین تمرکز دارد و خواستار رویکردی قوی در منطقه اقیانوس هند و آرام، ازجمله اعزام کل سپاه تفنگداران دریایی، است. این دیدگاه نشانگر ادامه سیاست های تهاجمی و ملی گرایانه ترامپ است.

کش پاتل

پاتل در دوران ترامپ از کارمندی ساده به مقام ارشد نظامی امنیتی رسید که نشان از توانایی اش در حرکت در ساختار قدرت دارد. او نقشی کلیدی در دفاع از ترامپ در برابر اتهامات مربوط به ارتباطات نامناسب با روس ها ایفا کرد و یکی از نامزدهای معاون مدیر سیا در سال 2020 نیز بود. او اعلام کرده است که در صورت بازگشت، علیه روزنامه نگارانی که (به ادعای او) به نفع بایدن و علیه شهروندان آمریکا دروغ گفته اند، تعقیب و محاکمه به عمل خواهد آورد. این اظهارات بیانگر رویکردی تهاجمی به سمت رسانه ها و آزادی بیان است که می تواند عواقب جدی به سمت رسانه ها و شفافیت داشته باشد.

مایک پمپئو

ترامپ او را از یک نماینده کنگره به مدیر سیا ارتقا داد و نه تنها به مسائل اطلاعاتی پرداخت، بلکه مقدمات مذاکرات مستقیم با کیم جونگ اون را تیز فراهم کرد. پس از انتصاب او به عنوان وزیر امور خارجه، نزدیک به ترامپ باقی ماند و حتی در بحران هایی چون استیضاح ترامپ، از او حمایت فعالی داشت. با این که طبق اعلام رسمی ترامپ، پومپئو جایی در کابینه جدید نخواهد داشت؛ در صورت بازگشت یکی از حامیان حمایت از اوکراین و ناتو خواهد بود.

سیاست خارجی ترامپ

دور جدید ریاست جمهوری ترامپ با تاکید بر اولویت منافع ملی آمریکا ترامپ ممکن است با رویکردهایی غیرمنتظره و متفاوت از سیاست های محافظه کارانه و سنتی رایج جمهوری خواهان اتخاذ کند. در مجموع می توان انتظار داشت که سیاست خارجی آمریکا به شدت تحت تاثیر رویکردهای تهاجمی (اقتصادی، مهاجرتی و …)، تمرکز بر چین و مذاکرات اجباری با روسیه و اوکراین قرار گیرد.

این رویکرد جدید دولت ترامپ می تواند به فاصله گرفتن از اندیشکده های محافظه کار مانند «بنیاد هریتیج» و اسناد آن ها منجر شود. این گروه ها، که تاثیر زیادی در شکل گیری سیاست های جمهوری خواهان دارند، رویکردی متفاوت از ترامپ را پیش می کشند که می تواند به تضعیف جایگاه آمریکا در جهان منجر شود. فاصله گرفتن ترامپ از نظرات نهادهای فکری محافظه کار می تواند او را در موقعیت های حساس بین المللی با مشکلاتی روبرو کند.

جمع بندی

سیاست های خارجی آمریکا در دوره بازگشت ترامپ یکی از موضوعات پر بحث در خود آمریکا و کشورهای دوست و دشمن آن ها است. ترامپ در مبارزات انتخاباتی خود وعده های بسیار جذابی ارائه کرده است که علی رغم جذابیت می توانند برای دولت او بسیار چالش برانگیز باشند. با بررسی عملکرد و دیدگاه های افراد تاثیرگذار بر سیاست خارجی ترامپ می توان برخی از رویکردهای دولت جدید او را پیش بینی کرد. در مجموع می توان انتظار داشت که سیاست خارجی آمریکا به شدت تحت تاثیر رویکردهای تهاجمی (اقتصادی، مهاجرتی و …)، تمرکز بر چین و مذاکرات اجباری با روسیه و اوکراین قرار گیرد. این رویکرد که با رویکرد محافظه کارانه جمهوری خواهان تفاوت بسیاری دارد می تواند او را وارد چالش جدی با بدنه این حزب کند.

این مطالعه در اندیشکده سرآمد در سال 1403 انجام شده است.