بررسی سند امنیت ملی آمریکا 2025

سند امنیت ملی آمریکا ۲۰۲۵ نشان دهنده تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشور پس از جنگ سرد است. این سند با انتقاد از رویکردهای گذشته که بر تلاش برای تسلط جهانی تاکید داشتند، سیاست «اول آمریکا» را جایگزین کرده است. از مهم ترین اولویت ها می توان به کنترل دوباره مرزها، کاهش بار هزینه های دفاعی بر آمریکا و رسیدن به تسلط کامل در حوزه انرژی اشاره کرد. در عرصه جهانی نیز آمریکا می کوشد به جای هژمونی مستقیم، نقش یک تنظیم گر شبکه ای را ایفا کند. همچنین در مواجهه با چین، آمریکا آن را به عنوان یک قدرت هم پایه پذیرفته و راهبردی مبتنی بر رقابت اقتصادی شکل داده است.

ضرورت و اهداف پژوهش

سند امنیت ملی آمریکا یکی از مهم ترین اسناد راهبردی است که جهت گیری سیاست خارجی و امنیتی این کشور را مشخص می کند. هر نسخه از این سند بازتاب دهنده تحولات ژئوپلیتیکی، تغییرات در توازن قدرت جهانی و نگرش نخبگان سیاسی آمریکا نسبت به چالش ها و فرصت های پیش رو است. با گذشت زمان و تغییر شرایط جهانی، آمریکا بر لزوم بازنگری و تنظیم مجدد استراتژی های خود تاکید کرده است. نسخه ۲۰۲۵ این سند در شرایطی منتشر شده که رقابت های منطقه ای و جهانی به شدت تشدید شده و اهمیت تعادل میان قدرت های بزرگ بیش از پیش برجسته شده است. این سند تاثیرات مهمی بر سیاست های ایران دارد و به «بازدارندگی چندلایه» و نقش تهران در شبکه قدرت چین توجه ویژه دارد. پژوهش حاضر به بررسی این سند می پردازد.

آمریکا در سند امنیت ملی آمریکا – ٢٠٢۵

در عصر حاضر آمریکا با بازنگری عمیق در سیاست خارجی خود به راهبردی واقع گرا و متمرکز بر منافع ملی روی آورده است. این تغییر رویکرد نشان دهنده فاصله گرفتن از آرمان گرایی پساجنگ سرد و جهانی سازی بی قید و شرط است که منابع کشور را پراکنده و قدرت داخلی را تضعیف کرد. در سند راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵، به جای تسلط ایدئولوژیک یا نقش پلیس جهانی، اولویت بر حفظ استقلال، امنیت، رفاه اقتصادی و برتری استراتژیک قرار دارد. این دیدگاه در چهار بخش کلیدی شامل جایگاه آمریکا، اصول راهبردی، اولویت های عملیاتی و رویکردهای منطقه ای بررسی می شود.

نگاه آمریکا نسبت به جایگاه خود در سیاست جهانی

در سند راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵، آمریکا منافع حیاتی خود را حفظ استقلال، امنیت، رفاه داخلی و برتری جهانی تعریف می کند. سیاست خارجی باید بر حفاظت متمرکز از این منافع باشد و از پراکندگی منابع در مسائل حاشیه ای پرهیز کند. انتقاد از سیاست پیشین به دلیل تمرکز بیش از حد بر جهانی سازی، تجارت آزاد و وابستگی به نهادهای بین المللی و سوء استفاده متحدان مطرح شده است. اولویت ها شامل بازسازی اقتصاد و صنعت داخلی، کاهش تعهدات نظامی غیرضروری و اجتناب از دخالت های غیرضروری است. آمریکا به جای پلیس جهانی، به نیروی نظامی و اقتصاد قوی برای حفظ امنیت و رفاه داخلی می پردازد.

اصول و مبانی راهبرد آمریکا در عصر حاضر

راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵ آمریکا بر تمرکز محدود و متمرکز بر منافع حیاتی ملی مانند حفاظت از سرزمین، مردم، اقتصاد و شیوه زندگی آمریکایی استوار است. این سند تاکید می کند که صرف قدرت نظامی، اقتصادی و فناوری، بهترین بازدارنده تجاوز و تضمین کننده نفوذ دیپلماتیک است. سیاست عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها حفظ می شود و مداخله تنها در مواجهه با تهدید مستقیم و جدی مجاز است. آمریکا بر برتری دولت-ملت، دفاع از حاکمیت ملی، توازن قدرت و احقاق حقوق شهروندان خود تاکید دارد و از سواری مجانی و فرسایش حاکمیت جلوگیری می کند.

اولویت های عملیاتی آمریکا در بستر راهبرد کلان این کشور

سند امنیت ملی آمریکا ۲۰۲۵ سه اولویت اصلی دارد:

• کنترل کامل مرزها برای پایان دادن به مهاجرت انبوه و حفاظت از حقوق بنیادین شهروندان و ارزش های دمکراتیک در داخل و خارج کشور اولویت اول است؛
• دومین اولویت تقسیم عادلانه بار مسئولیت های جهانی است. در این راستا متحدان ثروتمند باید حداقل ۵ درصد تولید ناخالص داخلی خود را به دفاع اختصاص دهند و امنیت منطقه ای را بر عهده گیرند. در مقابل از مزایا و فناوری های پیشرفته بهره مند می شوند؛
• دستیابی به امنیت اقتصادی پایدار از طریق تجارت متوازن، احیای صنعت داخلی، تامین زنجیره های حیاتی، سلطه انرژی ارزان و حفظ برتری مالی آمریکا اولویت سوم این سند است.

این اولویت ها پایه ای قوی برای تقویت قدرت ملی و حفظ برتری بلندمدت ایالات متحده فراهم می کنند.

آنچه که آمریکا از مناطق مختلف دنیا می خواهد؟

راهبرد واشنگتن در نیمکره غربی، احیای دکترین مونرو با هدف بازسازی برتری آمریکا و ممنوعیت حضور رقبای غیرنیمکره ای مانند چین و روسیه است. تمرکز بر جذب شرکا برای کنترل مهاجرت، قاچاق و بی ثباتی و گسترش نفوذ اقتصادی و نظامی منطقه ای است. در آسیا حفظ هند-اقیانوسیه آزاد، متعادل سازی روابط با چین و بازدارندگی در برابر تجاوز به تایوان دارای اهمیت است. اروپا بر احیای اعتماد تمدنی، پایان جنگ اوکراین و خودکفایی دفاعی تاکید دارد. در غرب آسیا و آفریقا، تمرکز بر امنیت انرژی، مقابله با تروریسم و تجارت بدون تعهدات نظامی بلندمدت است.

نقش آمریکا در نظم بین المللی در سند امنیت ملی آمریکا – 2025

راهبرد امنیت ملی آمریکا در نوامبر ۲۰۲۵ یک «بیانیه بازنگری» است که به جای تاکید صرف بر قدرت، خطای راهبردی آمریکا در تعریف نقش خود در جهان را برجسته می کند. مفهوم «America First» از یک شعار سیاسی به اصل راهنمای سیاست خارجی تبدیل شده که حفاظت از منافع حیاتی در اولویت است و کاهش تعهدات جهانی را دنبال می کند. این سند به تغییر رویکرد آمریکا از رهبری مطلق و «نگه داشتن نظم جهانی بر دوش آمریکا مانند اطلس» به نقش «تنظیم گر» و «هماهنگ کننده» اشاره دارد، بدین معنا که متحدان باید نقش فعال تری ایفا کنند و آمریکا کمک هایش را مشروط به منافع خود می کند.

اگرچه قدرت آمریکا همچنان قابل توجه است، اما سند به محدودیت های ساختاری و فرسایش داخلی تاکید دارد. این سند تغییر جایگاه آمریکا را به شکل کاهش تمایل داخلی برای ایفای نقش هژمون می بیند. نظم جهانی آینده، چندقطبی خواهد بود اما چندقطبی هم تراز نیست و آمریکا با ابزارهای اقتصادی، فناوری و نهادی، جایگاه برتر تنظیم گری را حفظ خواهد کرد. این نگرش به جای افول قدرت، تحول در شیوه اعمال قدرت هژمونیک را نشان می دهد.

روسیه در سند امنیت ملی آمریکا – ٢٠٢۵

سند امنیت ملی آمریکا ۲۰۲۵ کم تر به طور مستقیم به روسیه پرداخته و تاکید اصلی بر نقش اروپا در تامین امنیت منطقه و کاهش وابستگی به روسیه است. آمریکا از اروپا می خواهد مسئولیت دفاعی خود را بیشتر بر عهده گیرد و خود را به عنوان متحدی قوی توسعه دهد. همچنین آمریکا قصد دارد سلطه خود در بازار انرژی اروپا را با کاهش حضور انرژی روسیه حفظ کند. تحریم ها علیه روسیه همچنان ادامه خواهد داشت و روابط اقتصادی روسیه با غرب حتی پس از پایان احتمالی جنگ اوکراین به حالت قبل باز نخواهد گشت. ناتو نباید گسترش یابد و اوکراین به عضویت نخواهد پیوست. در مقابل آمریکا از اروپا حمایت می کند تا در برابر هر تهدیدی از جمله روسیه مقاومت کند. همچنین آمریکا با افزایش هم گرایی در کشور هند، قصد کاهش نفوذ روسیه در آن منطقه را نیز دارد. حذف مستقیم روسیه از سند ممکن است به دلیل کاهش اهمیت مستقیم روسیه برای امنیت ملی آمریکا یا تلاش برای عدم تحریک کرملین در مذاکرات اوکراین باشد. به طور کل سند بر تقویت اروپا و کاهش وابستگی به روسیه در حوزه های امنیتی و انرژی تاکید دارد.

چین در سند امنیت ملی آمریکا – ٢٠٢۵

از زمان ریاست جمهوری نیکسون، انتشار سند راهبرد امنیت ملی ایالات متحده به سنتی مهم تبدیل شده است که دیدگاه هر دولت درباره تهدیدها و فرصت ها را مشخص می کند. در این اسناد، تمرکز ویژه ای بر مقابله با نفوذ چین دیده می شود، به خصوص در منطقه هند-پاسیفیک که میدان اصلی رقابت جهانی شده است. آمریکا با تغییر رویکرد از رقابت نظامی صرف به بازدارندگی یکپارچه و شبکه ای، به دنبال تقویت همکاری با متحدان و تقسیم بار امنیتی است. چین به عنوان رقیب اصلی راهبردی، به ویژه به خاطر موقعیت ژئوپلیتیکی تایوان و نقش آن در زنجیره های تامین جهانی، مورد توجه است. همچنین این اسناد ایران را نه فقط به عنوان بازیگر مستقل، بلکه به عنوان بخشی از شبکه متحدان نزدیک به چین می بینند که توان بازدارندگی این کشورها را افزایش داده است. از این رو بازدارندگی ایران باید چندلایه و شبکه ای باشد و همکاری با شرکای منطقه ای و نامتعارف تقویت شود تا در مقابل فشارهای آمریکا مقاومت کند و میدان مانور راهبردی خود را افزایش دهد.

رقابت چین و آمریکا در سند امنیت ملی آمریکا – ٢٠٢۵

در سند جدید امنیت ملی آمریکا، چین به عنوان بزرگ ترین رقیب جهانی و «قدرت تقریبا هم تراز» آمریکا شناخته شده است. نگرانی اصلی آمریکا شامل دو تهدید است: از بین رفتن موازنه قدرت جهانی و تهدید استقلال و حاکمیت ملی از طریق نفوذ و مداخلات خارجی. نگرانی ها فراتر از منطقه شرق آسیا رفته و اکنون شامل احتمال حمله نظامی و تهدیدات سایبری و اقتصادی به داخل آمریکا نیز می شود. در پاسخ، آمریکا یک راهبرد تدافعی با هدف بازیابی موازنه قدرت در عرصه تجارت جهانی و حفظ برتری فناوری و اقتصادی، مبتنی بر تمرکز بر رقابت اقتصادی اتخاذ کرده است. این راهبرد شامل کاهش مسئولیت های جهانی، تقویت دفاع منطقه ای و اقتصاد داخلی و همچنین حفظ توان بازدارندگی نظامی از طریق همکاری با متحدین است. به طور کلی سند نشان دهنده تغییر نگاه آمریکا از تهدید صرفا منطقه ای به رقابت راهبردی گسترده تر با چین است.

غرب آسیا در سند امنیت ملی آمریکا – ٢٠٢۵

سند امنیت ملی آمریکا منطقه غرب آسیا را سه جهت مهم می داند: تامین انرژی جهان، صحنه رقابت ابرقدرت ها و تهدید سرایت درگیری ها. آمریکا اعلام کرده تمرکز خود بر این منطقه کاهش می یابد اما همچنان اهمیت بالایی برای آن قائل است و سه خط قرمز شامل امنیت رژیم صهیونیستی، باز بودن آبراه ها و کنترل انرژی را تعیین کرده است. در صورت تهدید این موارد، آمریکا آماده مداخله نظامی مستقیم است. رژیم صهیونیستی نماینده آمریکا در منطقه بوده و با تقویت توافق ابراهیم و سرمایه گذاری های دفاعی، به دنبال تثبیت موقعیت خود است. با توجه به این شرایط، درگیری میان جمهوری اسلامی و رژیم صهیونیستی حتمی است و احتمال مداخله آمریکا بالاست. برای مقابله جمهوری اسلامی باید تنش ها را تشدید و حضور دیگر بازیگران منطقه ای را در درگیری ها افزایش دهد تا هزینه مداخله آمریکا بالا رود و معادله هزینه-فایده به نفع خود تغییر کند.

جمع بندی

سند امنیت ملی آمریکا ۲۰۲۵ بازنگری واقع گرایانه ای در سیاست خارجی این کشور است که روی حفظ منافع حیاتی، استقلال و برتری استراتژیک تاکید دارد. آمریکا از سلطه جهانی صرف نظر و به کنترل مرزها، بازسازی اقتصاد داخلی و کاهش تعهدات نظامی می پردازد. رقابت راهبردی با چین به عنوان رقیب اصلی، تغییر نقش آمریکا به تنظیم گر جهانی و تمرکز بر همکاری با متحدان از محورهای کلیدی است. در منطقه غرب آسیا، امنیت رژیم صهیونیستی و کنترل انرژی اولویت دارد و تنش با ایران به عنوان بخشی از نبرد هژمونی جهانی دیده می شود. این راهبرد تاکید بر بازدارندگی چندلایه و تقویت نقش ایران در شبکه قدرت چین دارد و نقش آمریکا را از پلیس جهان به بازیگری متمرکز بر قدرت داخلی و تنظیم گری نظم بین الملل تغییر می دهد.

این مطالعه در مرکز تحلیل راهبردی و بین الملل در سال 1404 انجام شده است.