سرمایه‌گذاری بیشتر منابع عربی در اتحاد با آمریکا منطقی نیست

بنیاد توسعه فردا به نقل از الجزیره (3 می 2026)

برای دهه‌ها، کشورهای عربی حاشیه خلیج فرض می‌کردند مهم‌ترین شریک استراتژیک آنها ایالات متحده است. اما در آغاز جنگ علیه ایران، واشنگتن شرکای عربی خود را کنار گذاشت و نگرانی‌های آنها را نادیده گرفت. اکنون نیز در مذاکرات با ایران، منافع اسرائیل اولویت اصلی آمریکاست. هرچقدر هم کشورهای عربی سرمایه‌گذاری کرده باشند، منافع آنها در واشنگتن هر زمان که با منافع اسرائیل در تضاد باشد، قابل چشم‌پوشی خواهد بود.

اتحادی بر پایه ثبات

کشورهای عربی حاشیه خلیج خاک خود را به روی حضور نظامی آمریکا باز کردند. تجارت بین دو طرف در سال ۲۰۲۴ از ۱۲۰ میلیارد دلار فراتر رفت. در نشست ریاض در سال ۲۰۲۵، توافق‌های تجاری و سرمایه‌گذاری به بیش از ۲ تریلیون دلار رسید. در همان سال، صندوق‌های ثروت ملی کشورهای عربی نزدیک به ۷۰ میلیارد دلار در دارایی‌های آمریکایی سرمایه‌گذاری کردند.

کشورهای عربی در ازای این سرمایه‌گذاری انتظار داشتند منافع اصلی آنها حداقل به رسمیت شناخته شود. این منافع به سه ستون قابل خلاصه است: تنوع اقتصادی، ثبات منطقه‌ای، و امنیت انرژی. در پیگیری این اهداف، کشورهای عربی دیپلماسی را بر رویارویی ترجیح دادند. عربستان برای پایان دادن به جنگ در یمن حرکت کرد، کانال‌هایی با ایران و ترکیه گشود و روابط خود را با پاکستان عمیق‌تر ساخت.

انتخاب هرج و مرج بر ثبات

اکنون آشکار است که واشنگتن تصمیم گرفته است از دستور کار بنیامین نتانیاهو برای دنبال کردن بی‌ثباتی و سلطه منطقه‌ای حمایت کند. به بهای منافع خود، آمریکا مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان (تنگه هرمز و باب‌المندب) را در معرض خطر قرار داده است. این انتخاب‌ها کل منطقه را در وضعیتی از هرج و مرج قرار داده است.

کشورهای عربی باید یک واقعیت بنیادین را تشخیص دهند: ثبات منطقه‌ای پایدار بر اساس وابستگی به آمریکا غیرممکن است. آمریکایی‌ها پسران این سرزمین نیستند. یک قدرت واقع در هزاران کیلومتر دورتر، ریشه در واقعیت جمعیتی و جغرافیایی متفاوت، نمی‌تواند برای دفاع از منافع عربی مورد اعتماد باشد.
برخی کشورها همچنان شرط‌بندی خود را بر «رابطه ویژه» با آمریکا ادامه می‌دهند. خروج امارات از اوپک نمونه‌ای از این رویکرد است. این اقدام در کوتاه مدت شاید درست به نظر برسد، اما در بلندمدت به نفع کسانی عمل می‌کند که می‌خواهند جهان عرب را تقسیم و حکومت کنند.

راه پیش رو: خودکفایی منطقه‌ای

کشورهای عربی به جای سرمایه‌گذاری بیشتر در اتحاد با واشنگتن، باید بر توسعه درون‌منطقه‌ای برای خودکفایی اقتصادی، امنیتی و نظامی متمرکز شوند، مشابه پروژه‌های ترکیه و ایران. آنها باید بر انسجام بیشتر تمرکز کنند و چارچوب استراتژیک گسترده‌تری را دنبال نمایند که موازنه قدرت را بر اساس مشارکت سیاسی و رقابت سازنده، نه اتکا به حامیان خارجی، تأمین کند.