تامین برق کشور در شرایط جنگی

 اندیشکده ایتان

با توجه به احتمال طولانی‌شدن جنگ و نزدیک‌شدن به فصل گرما، تاب‌آوری شبکه برق کشور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. درحال‌حاضر چالش جدی در تامین برق وجود ندارد، اما درصورت آسیب‌دیدن بخشی از تاسیسات تولید یا شبکه انتقال، یا افزایش مصرف در ماه‌های گرم، احتمال بروز اختلال در تامین برق افزایش خواهد یافت. ازآنجاکه حدود ۷۵ درصد از ظرفیت حدود ۹۰ هزار مگاواتی تولید برق کشور به نیروگاه‌های حرارتی وابسته به گاز طبیعی و فرآورده‌های نفتی اختصاص دارد، تمرکز بالای تولید برق در این بخش می‌تواند در شرایط جنگی آسیب‌پذیری کشور را افزایش دهد.

در چنین شرایطی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزارهای افزایش تاب‌آوری شبکه برق مورد توجه قرار گیرد مهم‌ترین مزیت‌های انرژی خورشیدی عبارتند از:

• سرعت بالای نصب و بهره‌برداری: سامانه‌های خورشیدی کوچک مقیاس حتی در چند روز قابل نصب هستند و نیروگاه‌های چند مگاواتی نیز در بازه‌ای حدود یک تا دو ماه می‌توانند به بهره‌برداری برسند؛
• پراکندگی جغرافیایی: امکان توسعه این سامانه‌ها در مقیاس‌های مختلف و به‌صورت پراکنده در نقاط مختلف کشور، از منظر پدافند غیرعامل نیز مزیت مهمی محسوب می‌شود؛ زیرا وابستگی شبکه برق به تعداد محدودی تاسیسات بزرگ را کاهش می‌دهد.

با این وجود، توسعه سریع انرژی خورشیدی در کشور وابسته به واردات پنل‌های خورشیدی است. کشور چین با اختلاف بزرگ‌ترین تولیدکننده پنل خورشیدی در جهان است و بیش از ۷۵ درصد از تولید جهانی این تجهیزات در این کشور انجام می‌شود. به‌همین‌دلیل، تداوم و تسریع واردات پنل‌های خورشیدی از چین برای افزایش ظرفیت تولید برق کشور اهمیت راهبردی دارد. بااین‌حال در سال‌های گذشته واردات پنل خورشیدی در اولویت سیاستی قرار نداشته و در برخی مقاطع به‌دلیل محدودیت در تخصیص ارز، واردات توسط بخش خصوصی با اختلال مواجه شده و موجب کندی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در کشور شده است.بر این اساس:

• ضروری است پنل‌های خورشیدی در فرآیندهای مختلف، ازجمله تخصیص ارز، ثبت سفارش و تشریفات گمرکی، در زمره کالاهای اولویت‌دار کشور قرار داده شده و روند واردات آن‌ها نیز تسهیل شود؛
• همچنین استفاده سریع از این تجهیزات در مراکز اداری، خدماتی و زیرساختی می‌تواند به کاهش بار شبکه برق کشور کمک کند؛
• در کنار این اقدامات، ایجاد انبارهای متعدد ذخیره‌ پنل‌های خورشیدی برای استفاده در شرایط اضطراری نیز می‌تواند امکان نصب سریع سامانه‌های تولید برق در مناطق آسیب‌دیده یا در مناطقی که برقراری مجدد برق زمان‌بر است را فراهم کند.