کشورهای آمریکای لاتین و جنگ 12 روزه ایران و رژیم صهیونیستی

یادداشت اندیشکده حنان

به صورت کلی کشورها و سازمان هایی که در منطقه آمریکای لاتین در مورد جنگ 12 روزه ایران و رژیم صهیونیستی موضع داشته اند را می توان به سه گروه کلی تقسیم کرد. هرچند این تقسیم بندی به کمی قبل از این جنگ نیز باز می گردد.  البته کشورهایی چون اکوادور، پورتوریکو، پاناما، کاستاریکا، جمهوری دومینیکن، هائیتی، هندوراس و السالوادور موضع رسمی پیرامون جنگ ایران و رژیم صهیونیستی اتخاذ نکرده اند.

گروه اول کشورهای آمریکای لاتین

گروه اول از کشورها و سازمان های منطقه آمریکای لاتین مخالفت خود را با حمله رژیم صهیونیستی به تهران به صراحت بیان کرده اند.

برزیل

وزارت خارجه این کشور نقض آشکار حاکمیت ایران و قوانین بین المللی توسط اسرائیل به طور قاطع محکوم نمود. وزارت خارجه این کشور همچنان هشدار داد که این حملات، کل منطقه را در یک درگیری گسترده فرو می برد که خطر بالایی برای صلح، امنیت و اقتصاد جهانی دارد. وزارت خارجه برزیل همچنین پس از حمله رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا به تأسیسات هسته ای ایران این حمله را محکوم کرد و آن را نقض حاکمیت ایران و قوانین بین المللی دانست. این کشور هرگونه حمله مسلحانه به تأسیسات هسته ای، را نقض آشکار منشور سازمان ملل و هنجارهای آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) دانست و گفت: چنین اقداماتی تهدیدی جدی برای زندگی و سلامت جمعیت غیرنظامی ایجاد می کند و آن ها را در معرض خطر آلودگی رادیو اکتیو و فجایع زیست محیطی گسترده قرار می دهد.

ونزوئلا

رئیس جمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو که سابقه اتحاد دیرینه با جمهوری اسلامی ایران دارد، بنیامین نتانیاهو را هیلتر زمان خود خواند. وی تأکید کرد که جهان می داند که ایران در برابر رژیم جنایت کار اسرائیل به برتری نظامی دست یافته است و اسرائیل انتظار قدرت نظامی بالای ایران را نداشت. در بیانیه کاراکاس آمده است: «ما پس از این حمله بزدلانه، قاطعانه ترین همبستگی خود را با مردم ایران ابراز می کنیم.» کاراکاس، همچنین تل آویو را به عنوان بزرگترین تهدید برای صلح در جهان محکوم کرد. در جلسه اضطراری آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین در 16 ژوئن، کلودیا سالرنو، سفیر ونزوئلا، اسرائیل را به بی توجهی نسل کشانه به قوانین بین المللی محکوم کرد.

کوبا

کوبا حملات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران را به شدت محکوم کرد. دولت اعلام کرد کوبا با نگرانی شدید وقایع خاورمیانه را دنبال می کند و حملات اسرائیل در ساعات اولیه صبح 13 ژوئن 2025 و تهدید اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران را که نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد و قوانین بین المللی، از جمله اصول حاکمیت و عدم تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی هیچ کشوری است، به شدت محکوم می کند. کوبا همبستگی خود را با مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد و نسبت به خطر تشدید بیشتر تنش ها در منطقه و شعله ور شدن آتشی بزرگتر هشدار داد و از جامعه بین المللی، به ویژه شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد، خواست تا به مسئولیت اصلی خود برای حفظ صلح و امنیت بین المللی عمل کرده و فوراً به این تجاوز و مصونیتی که رژیم صهیونیستی برای خود ایجاد کرده است، پایان دهند. دیاز کانل رئیس جمهور کوبا پس از حمله ایالات متحده به تاسیسات هسته ای ایران در شبکه اجتماعی X نوشت: «صلح جهانی در خطر است. اسرائیل و ایالات متحده با تجاوز صهیونیستی علیه ایران، بشریت را به سمت عواقب غیرقابل پیش بینی می کشانند.»

شیلی

وزارت خارجه شیلی طی بیانیه ای پس از حمله اسرائیل به ایران ابراز کرد: دولت شیلی نگرانی عمیق خود را از تشدید اخیر خشونت بین اسرائیل و ایران، ناشی از حمله پیشگیرانه اسرائیل علیه تأسیسات نظامی ایران، بحرانی که صلح و ثبات منطقه ای و بین المللی را در معرض خطر قرار می دهد، ابراز می کند. دولت شیلی تأکید می کند که تحت هیچ شرایطی، تأسیسات هسته ای نباید هدف حمالت قرار گیرند. شیلی فوراً از هر دو طرف می خواهد که خصومت ها را متوقف کرده و حداکثر خویشتن داری را نشان دهند. شیلی تعهد خود را به صلح، امنیت بین المللی و حل مسالمت آمیز اختلافات تکرار می کند. شیلی تعهد خود را به دیپلماسی مبتنی بر احترام نامحدود به قوانین بین المللی، از جمله منشور سازمان ملل متحد، و حل مسالمت آمیز اختلافات از طریق گفتگو و چند جانبه گرایی مجدداً تأیید می کند. وزارت خارجه این کشور همچنین در خلال جنگ 12 روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی سفارت خانه خود در ایران را به طور موقت تعطیل کرد. رئیس جمهور شیلی که پیش از این به نسل کشی صهیونیست ها در غزه واکنش منفی نشان می داد نسبت به حمله آمریکا به تأسیسات هسته ای ایران واکنش شدیدی داشت و در توئیتی آن را نقض قوانین بین المللی دانست. در این راستا، گابریل بوریک بر لزوم احترام به قوانین بین المللی بشر دوستانه تأکید کرد و اظهار داشت که قدرت، نقض قوانین جهانی را توجیه نمی کند. حتی اگر ایالات متحده باشید.

نیکاراگوئه

روزاریو موریلو، رئیس جمهور این کشور، حمله اسرائیل به ایران را تجاوز بی ملاحظه خوانده که همه قوانین بین المللی و هنجارهای همزیستی را نقض می کند و این یک حمله بزدلانه است. موریلو گفت: این اسرائیل است که همچنان جهان را به شدت و غیرمسئولانه در معرض جنگی با ابعاد و پیامدهای غیرقابل محاسبه قرار می دهد. این کشور همبستگی تزلزل ناپذیر و بی چون و چرای ما با رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، آیت الله علی خامنه ای، با رئیس جمهور مسعود پزشکیان، با مردم ایران و همچنین با خانواده های مدافعان و دانشمندانی که توسط دولت نسل کش اسرائیل به قتل رسیده اند، پابرجاست. دولت اسرائیل بار دیگر عامل ویرانی و رنجی است که غرب آسیا متحمل شده است، هنجارهای حاکم بر همزیستی بین کشورها را کاملا نادیده می گیرد و اکنون به طرز وحشیانه ای به جمهوری اسلامی ایران حمله می کند.

بولیوی

لوئیس آرسه، رئیس جمهور بولیوی در شبکه اجتماعی X گفت: به نام کشور چندملیتی بولیوی، حملات هوایی اسرائیل علیه ایران را به شدیدترین شکل محکوم می کنیم. او اشاره کرد که گزارش ها حاکی از آن است که تعداد زیادی از مردم از جمله دانشمندان هسته ای و مقامات عالی رتبه غیرنظامی و نظامی در نتیجه این حملات در پایتخت، تهران، کشته شده اند. آرسه همبستگی عمیق خود را مردم برادر و دولت ایران ابراز کرد. از دیگر سو اوو مورالس رئیس جمهور سابق این کشور نیز حمله دولت نسل کش اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران را به شدت محکوم کرد. مورالس هشدار داد که اسرائیل علاوه بر نسل کشی، تصمیم گرفته است تجاوز خود را به بقیه آن منطقه از کره زمین گسترش دهد.

کلمبیا

گوستاوو پترو، رئیس جمهور کلمبیا، حملات هوایی ایالات متحده به تأسیسات هسته ای ایران را به شدت محکوم کرد و در سخنرانی خود، هشدار داد که این حملات تمام خاورمیانه را به آتش خواهد کشید. پترو گفت: «ترامپ می گوید که به تازگی به سه نیروگاه هسته ای در ایران حمله کرده است. در ایران، هیچ توسعه سلاح هسته ای وجود ندارد. من معتقد بودم که این یک توسعه صلح آمیز است، اما این اقدام خاورمیانه را به آتش می کشد. این اقدام نه تنها بر خاورمیانه، بلکه بر همه ما در کلمبیا تأثیر میگذارد.»

گویان

در جریان جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد جنگ ایران و اسرائیل، نماینده دائم گویان در سازمان ملل متحد، بیانیه ای قاطع از طرف این کشور صادر کرد و نگرانی عمیق خود را از حمله اسرائیل به تأسیسات ایران ابراز داشت. او از اسرائیل و ایران خواست که به قوانین بین المللی احترام بگذارند و پس از حمله هوایی اخیر اسرائیل به تأسیسات ایران، از اقدامات نظامی بیشتر خودداری کنند. رودریگز-بیرکت با توصیف حمله اسرائیل به عنوان نقض هنجارهای بین المللی، گفت: «حمله اخیر اسرائیل به ایران با اصول مندرج در منشور سازمان ملل متحد مغایرت دارد.»

اتحادیه آلبا

اتحاد بولیواری آلبا شامل کشورهای چپ گرای آمریکای لاتین، بیانیه مشترکی صادر کرد و تجاوز نظامی از سوی اسرائیل را به جمهوری اسلامی ایران محکوم کرد.

گروه دوم کشورهای آمریکای لاتین

گروه دوم از کشورهای آمریکای لاتین موضعی بینابین داشته اند که دو طرف را به خویشتن داری واداشته اند.

پرو

وزارت خارجه پرو با موضعی میانه خواستار آتش بس فوری بین دو طرف شد و هشدار داد تا در صورت تشدید درگیری عواقب غیرقابل محاسبه و فاجعه بار در انتظار جهان و منطقه خواهد بود. دولت پرو از هر دو طرف خواست که با استفاده از ابزارها و سازوکارهای موجود در قوانین بین المللی مذاکرات را دنبال کنند. پرو قاطعانه از همه طرف ها خواست که از تشدید بیشتر تنش ها که می تواند عواقب غیرقابل پیش بینی برای ثبات منطقه ای داشته باشد و بر امنیت بین المللی تأثیر بگذارد، خودداری کنند.

مکزیک

کالودیا شینبائوم پاردو، رئیس جمهور یهودی تبار مکزیک روز یکشنبه پس از حمله ارتش ایالات متحده به سه تأسیسات هسته ای در ایران، مخالفت خود را با جنگ ابراز کرد و از سازمان ملل خواست تا رهبری یک فرآیند صلح سازی را بر عهده بگیرد. وزارت امور خارجه مکزیک تشدید خشونت در خاورمیانه، پس از دو حمله پیشگیرانه اسرائیل به اهداف استراتژیک در ایران را محکوم کرد. وزارت خارجه این کشور از طریق کانال های رسمی رسانه های اجتماعی خود، بیانیه ای صادر کرد که در آن رویدادهای اخیر را به شدت محکوم و خاطرنشان کرد که این اقدامات خطری جدی برای غیرنظامیان و ثبات منطقه ایجاد می کند و همچنین خواستار خودداری از اقداماتی شد که غیرنظامیان را در معرض خطر قرار می دهد. ساعتی پس از حمله ایالات متحده آمریکا به تأسیسات هسته ای ایران، وزارت امور خارجه مکزیک درخواست فوری برای گفتگوی دیپلماتیک و صلح بین طرف های درگیر در درگیری خاورمیانه را مطرح کرد.

اروگوئه

وزارت امور خارجه اروگوئه نگرانی عمیق خود را از تشدید تنش های نظامی بین ایران و اسرائیل ابراز کرد و هشدار داد که وخامت اوضاع خاورمیانه که از قبل هم شکننده بوده را بیشتر بی ثبات خواهد کرد. اروگوئه همچنان با نگرانی فراوان تشدید خطرناک تنش های نظامی بین اسرائیل و ایران را که تهدیدی برای وخیم تر شدن اوضاع منطقه ای در خاورمیانه است، منطقه ای که از قبل با حساسیت بالایی مشخص شده است، دنبال میکند. اروگوئه به عنوان کشوری که صلح، احترام به حقوق بین الملل و حل مسالمت آمیز اختلافات را ترویج می کند، از همه طرف ها می خواهد که خویشتنداری نموده، از اقداماتی که ممکن است منطقه را بیشتر بی ثبات کند، خودداری و کانال های دیپلماتیک را دوباره برقرار کنند.

گواتمالا

دولت گواتمالا طی بیانیه ای نگرانی عمیق خود را در مورد تبادل موشک بین دو کشور ابراز کرد. در این بیانیه تأکید شده است که این وضعیت تنها مناقشه ای را تشدید می کند که تهدید می کند فراتر از منطقه گسترش یابد و ابعاد جهانی پیدا کند. دولت تعهد گواتمالا به صلح را مجددا تکرار کرد و از اسرائیل و ایران خواست تا این حملات خطرناک را متوقف کنند، حداکثر خویشتنداری را به خرج دهند و به دنبال راه حلی دیپلماتیک باشند که امکان دستیابی به نتیجه ای از طریق مذاکره را فراهم کند. گواتمالا هشدار می دهد که تبادل نظامی جدید تنها باعث رنج بیش از حد مردم غیرنظامی می شود. در نهایت، دولت بر درخواست بین المللی خود برای خلع سالح و عدم اشاعه هسته ای، به ویژه با توجه به خطری که برای موجودیت بشریت دارد، تأکید کرد.

گروه سوم کشورهای آمریکای لاتین

این گروه از کشورهای آمریکای لاتین موافقت خود را با حمله رژیم صهیونیستی به تهران اعلام کرده اند.

پاراگوئه

وزارت خارجه پاراگوئه حمایت قاطع خود را از اسرائیل و حق این کشور برای دفاع از موجودیت خود ابراز کرد و خواستار تلاش های مشترک برای کاهش تنش در خاورمیانه از طریق دیپلماسی و حقوق بین الملل شد. روبن رامیرز، وزیر امور خارجه پاراگوئه، طی تماسی با همتای اسرائیلی خود، از عملیات پیشگیرانه علیه زیرساخت های تاکتیکی ایران توسط اسرائیل حمایت کرد.

آرژانتین

دولت راست گرای خاویر میلی که از 17 اکتبر به این سو حمایت قاطع خود از اسرائیل را ابراز نموده است، در این مورد نیز از حملات اسرائیل به ایران دفاع نمود. دفتر رئیس جمهور آرژانتین، حملات تلافی جویانه ایران را نیز محکوم نمود. در بیانیه دفتر رئیس جمهور آرژانتین، به طرز ناباورانه از احمد وحیدی به عنوان فرمانده جدید سپاه پاسداران یاد شده و انتصاب وی به این سمت را محکوم نموده است. احمد وحیدی از نگاه قوه قضائیه آرژانتین یکی از متهمان اصلی بمب گذاری آمیا در سال 1994 است. جالب اینجاست که رسانه بوئنس آیرس تایمز، وحیدی را به اشتباه جایگزین اسماعیل قاآنی فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی  میداند که در حمله اسرائیل ترور شده است.

توصیه سیاستی

• تماس و دیدار در سطح وزیر امورخارجه و رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران با اولویت کشورهایی که نسبت به حمله رژیم صهیونیستی موضع مخالف داشته اند و در اولویت بعدی کشورهایی که موضع میانه داشته اند.
• به کارگیری دیپلماسی عمومی توسط دولت جمهوری اسلامی ایران و استفاده از میکرو رسانه ها جهت هم راستا نمودن مردم کشورهایی که دولتشان موضع مخالف یا خنثی نسبت به حمله رژیم صهیونیستی به ایران داشته اند.
• دعوت از سفرای کشورهای گروه اول و دوم در ایران باهدف هم افزایی بیشتر و نشان دادن مظلومیت های مردم ایران در حمله رژیم صهیونیستی همچون شهدای ترور، ساختمان های تخریب شده، ساختمان صلیب سرخ، زندان اوین، بیمارستان های تخریب شده و آسیب دیده.
• به کارگیری پویش هایی به زبان اسپانیایی و پرتغالی جهت ایجاد همدلی میان ملت های منطقه آمریکای لاتین با مردم ایران در راستای تخاصم با جنایات رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا و انتشار و توزیع آن ها در بین رسانه کشورهای منطقه و رسانه های ایران.
• تلاش جهت تنویر افکار عمومی جهان و شفاف سازی در موضوع دست نداشتن ایران در حوادث انفجار آمیا و حادثه انفجار سفارت رژیم صهیونیستی در آرژانتین؛ در راستای گرفتن بهانه از دست رژیم صهیونیستی و دولت های آرژانتین.
• استفاده از ظرفیت یهودیان و مسیحیان کاتولیک ضدصهیونیستی منطقه آمریکای لاتین جهت محکومیت جنایات اسرائیل در منطقه خاورمیانه از جمله غزه، لبنان، ایران و … و نمایش و انتشار مناسب آن ها.