اروپا فاقد استقلال تصمیم گیری است

به گزارش جامعه اندیشکده ها، نشست تخصصی «اروپا، تحریم و منازعات ژئوپلیتیک» روز یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴ با حضور جمعی از استادان برجسته دانشگاه سوربن و آکادمی ژئوپلیتیک پاریس با همکاری خانه اندیشه ورزان و رایزنی علمی جمهوری اسلامی ایران در اروپا برگزار شد. این نشست به بررسی چالش‌های ژئوپلیتیکی قاره اروپا، تأثیر تحریم‌ها و نقش آن‌ها در منازعات بین‌المللی اختصاص داشت.

تحلیل مکاتب ژئوپلیتیک و جایگاه اروپا در نظام جهانی

در آغاز نشست، پروفسور علی راست‌بین، رئیس آکادمی ژئوپلیتیک پاریس، به معرفی و مقایسه مکاتب فکری مختلف در حوزه ژئوپلیتیک پرداخت. او به تفکیک دیدگاه‌های آلمانی، بریتانیایی، آمریکایی و فرانسوی اشاره کرد و تأکید نمود که در حالی که ژئوپلیتیک آلمانی مبتنی بر منطق قدرت‌طلبی است، نگرش فرانسوی بر جنبه‌های فرهنگی و انسانی تأکید دارد.

در ادامه، پروفسور کریستوف رولارد از دانشگاه سوربن، به ضعف راهبردی اتحادیه اروپا در عرصه ژئوپلیتیک پرداخت. او تأکید کرد که اروپا فاقد استقلال تصمیم‌گیری است و بسیاری از سیاست‌های کلان آن، به‌ویژه در حوزه تحریم‌ها، تابعی از خواست و منافع ایالات متحده آمریکاست.

ظرفیت‌های همکاری ایران و فرانسه در بستر تاریخ

پروفسور راست‌بین با اشاره به پیشینه روابط ایران و فرانسه، بر ظرفیت‌های تاریخی همکاری دو کشور تأکید کرد و گفت: «با وجود اشتراکات تمدنی و همکاری‌های علمی در گذشته، از جمله در حوزه انرژی هسته‌ای، روابط تهران و پاریس تحت تأثیر سیاست‌های آمریکایی محدود شده است.» او پیشنهاد داد که دیپلماسی علمی و فرهنگی می‌تواند بستری مؤثر برای احیای این روابط باشد.

بررسی نقش غرب در شکل‌گیری تروریسم نوین

یکی از محورهای مهم این نشست، بررسی نقش کشورهای غربی در شکل‌گیری گروه‌های تروریستی بود. در همین زمینه، راست‌بین اظهار داشت: «داعش یک جریان خودجوش نبود، بلکه با حمایت مستقیم آمریکا و برخی کشورهای منطقه مانند قطر و امارات شکل گرفت.» او ایستادگی ایران در برابر این تهدیدات را نشانگر اقتدار و استقلال سیاست خارجی کشور دانست.

سازمان ملل در خدمت سیاست‌های سلطه‌گرایانه غرب

در بخش پایانی نشست، پروفسور ژرار فرانسوا دومونت و کریستوف رولارد عملکرد سازمان ملل متحد را مورد نقد قرار دادند. آن‌ها این نهاد بین‌المللی را تحت نفوذ مالی و سیاسی قدرت‌های غربی، به‌ویژه آمریکا، دانستند. پروفسور راست‌بین نیز با اشاره به تحریم‌های یک‌جانبه، از واژه «تروریسم اقتصادی» برای توصیف این نوع اقدامات استفاده کرد و سازمان ملل را ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های غربی خواند.

لزوم بازنگری در نظم جهانی و مشارکت فعال نخبگان

در جمع‌بندی این نشست، حاضران بر لزوم تحلیل عمیق‌تر تحولات ژئوپلیتیکی جهان و ضرورت استقلال فکری در مواجهه با بازیگران سلطه‌طلب جهانی تأکید کردند. همچنین خواستار گسترش همکاری‌های بین‌المللی در قالب‌هایی خارج از ساختارهای تحمیلی غرب و تقویت نقش نخبگان علمی و فکری در دیپلماسی عمومی شدند.

این نشست با جمع‌بندی چالش‌های موجود در نظام بین‌الملل و تأکید بر بازتعریف روابط قدرت در جهان امروز به کار خود پایان داد.