پیشنهادی راهبردی برای تقویت امنیت داخلی

✍️ رضا پورکاویان، مرکز ارزیابی سیاستی ایران

یکی از راهبردهای بالقوه در جنگ‌های ترکیبی، تبدیل تهدیدات خارجی به ناامنی داخلی است. بلاشک تهدیدات خارجی سبب التهاب در شرایط داخلی می‌گردند و در برخی مواقع به‌عنوان مهم‌ترین ابزارهای شکست در یک جنگ به‌حساب می‌آیند. این تهدیدات داخلی در قالب‌های مختلفی مانند: جاسوسی و خرابکاری، ارائه اطلاعات نادرست و تبلیغات منفی، تحرکات و قیام‌های مسلحانه نفوذیان و اپوزوسیون‌های داخلی، مهاجرت، آوارگی و بحران اسکان و پناه‌جویی، افزایش بزه و…بروز می‌یابد که هرکدام به‌عنوان ابزار جنگ و تهدید داخلی دشمنان محسوب می‌شوند.

با این حال پرسش اصلی، شیوهٔ مقابله با این تهدیدات بالقوه داخلی است. افزایش و تقویت زبان مشترک دولت و ملت و در پی آن افزایش حس مسئولیت اجتماعی یکی از مهم‌ترین راه‌ حل‌های موجود است. هرچند که دولت چهاردهم زبان مشترکی را برای وفاق دولت و ملت ایجاد کرده است، با این حال تقویت این زبان مشترک حائز اهمیت است. به دلیل ساختار فرهنگی، اجتماعی و روان‌شناختی جامعه ایران، همبستگی ملی به‌عنوان مهم‌ترین ابزار مقابله با تهدیدات داخلی و خارجی محسوب می‌شود. از این رو، نقش هیئت دولت و بالاخص مشاور اجتماعی رئیس جمهور، رییس جمهور و سخنگوی دولت در افزایش همدلی ملی حائز اهمیت است که این مهم از مسیر گفت‌و‌گوهای متنوع، ممتد و سازنده با مردم محقق می‌گردد.

این همبستگی هنگامی مثمر ثمر خواهد بود که به افزایش حس مسئولیت پذیری اجتماعی ختم شود. این مهم از طریق بسیج مردمی و مشارکت‌دهی آنان در فرایند مقاومت و دفاع از وطن در سطوح مختلف در جهت مقابله با تهدیدات عملیاتی می‌شود.

با این حال پرسش مهم آن است که چه مسئولیت‌هایی باید تقویت شود؟ بلاشک انتظار از کنش‌گری فعال مانند آنچه که در جنگ هشت ساله به‌وقوع پیوست، دور از ذهن است و سبب انحراف این مسیر می‌شود. بر این اساس، تعریف مسئولیت‌هایی کوچک و متنوع که در آن همه افراد مختلف جامعه امکان مشارکت و ادای سهم داشته باشند، حائز اهمیت است. مطمئنا در چنین شرایطی، احساس مسئولیت در افراد تقویت می‌شود که در نتیجه آن، علاوه بر تحصیل مزایای ناشی از مشارکت مردمی، احساس تعلق نسبت به مقاومت در برابر تجاوز گری دشمنان و کاهش شانس بروز تهدید‌های داخلی به‌وقوع می‌پیوندد.