راهبردهای شوک اقتصادی کارآ به اقتصاد غرب
بررسی راهبرد های فرسایشی کردن جنگ با استفاده از تنگه هرمز و اعمال فشار با استفاده از افزایش قیمت نفت خام بر اقتصاد جهانی
اندیشکده دینا– تحرکات نظامی اخیر، بازارهای جهانی را به لبه پرتگاه برده است. با توجه به آخرین قیمتها، نفت برنت با جهش ۳۴ درصدی به ۹۴ دلار و گاز TTF اروپا به حدود ۵۳ یورو رسیده است. برای تحقق شوک کارآ به اقتصاد غرب و تثبیت قیمت نفت در کانال سه رقمی، ۴ راهبرد اساسی زیر پیشنهاد میشود:
بیاثر کردنِ «مسیرهای جایگزین» هرمز
عربستان و امارات با تکیه بر خطوط لوله شرق-غرب (Petroline) و ADCOP، سعی در دورزدن تنگه هرمز دارند.
سازوکار فشار
ازکارانداختن ایستگاههای پمپاژ در بنادر ینبع و فجیره.
پیامد راهبردی
انسداد هرمز در کنار اختلال در این مسیرهای جایگزین، صادرات خلیج فارس را به صفر نزدیک میکند و قیمت را بلافاصله ۱۰ تا ۱۵ دلار جهش میدهد.
انسداد شریان حیاتی BTC (باکو- تفلیس- جیهان)
رژیم صهیونیستی بیش از ۴۰ درصد نفت خود را ازطریق خط لوله باکو-تفلیس-جیهان (BTC) تامین میکند.
سازوکار فشار
اختلال در ایستگاههای انتقال یا تانکرهای بارگیریشده در بندر جیهان ترکیه (ترجیحا با ابزار رایزنی دیپلماتیک).
پیامد راهبردی
قطع این شریان در کنار درگیریهای منطقهای، ریسک ژئوپلیتیک را بهشدت بالا میبرد و موجب بیثباتی در کریدور انرژی شرق مدیترانه میشود. همچنین مسیرهای جایگزین را به اقیانوس اطلس منتقل کرده و هزینه تمامشده انرژی را برای رژیم به شدت بالا میبرد
سلاح خاموش؛ بحران اوره و تسلیحاتیسازی امنیت غذایی
تنگه هرمز تنها گذرگاه انرژی نیست، بلکه گلوگاه حیاتی تجارت کودهای شیمیایی است؛ بهطوریکه ۲۰٪ از تجارت جهانی «اوره» از این مسیر عبور میکند.
سازوکار فشار
توقف موقت صادرات اوره از ایران و ایجاد اختلال برای محمولههای قطر (به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان اوره).
پیامد راهبردی
با توجه به قیمت فعلی (حدود ۶۰۰ دلار)، اختلال در این مسیر، بحران انرژی را به «بحران نان» تبدیل میکند. این امر با تحت فشار قراردادن اقتصادهای بزرگ کشاورزی محور (مانند هند و برزیل)، جبهه متحدی از قدرتهای نوظهور علیه غرب ایجاد کرده و آنها را به عقبنشینی وادار خواهد کرد.
فرسایش لجستیکی در بابالمندب (جنگ حقبیمه)
ناامنی در دریای سرخ نشان داد که برای ضربهزدن به اقتصاد رقبا، نیازی به بستن فیزیکی تنگهها نیست؛ بلکه «ایجاد ریسک» بهتنهایی یک سلاح است.
سازوکار فشار
تشدید تهدیدات نامتقارن (پهپادی و موشکی) علیه کشتیهای تجاری و نفتی دشمنان در محدوده بابالمندب.
پیامد راهبردی
جهش بیسابقه در «حقبیمه جنگی» و نرخ کرایه کشتیها، هزینههای ترانزیت را بهشکل سرسامآوری بالا میبرد. این «تورم ترانزیتی» بدون نیاز به انسداد کامل، قیمت نهایی سوخت و کالا را برای مصرفکننده اروپایی به طور مضاعف افزایش داده و منجر به شکاف اجتماعی-سیاسی درغرب میشود.
