هوش مصنوعی؛ ترند زودگذر یا موتور جدید حکمرانی؟
روایت یک گفتگوی چالشی در اندیشکده حکمرانی مصاف پیرامون مسئله هوش مصنوعی در حکمرانی
به گزارش گروه خبر جامعه اندیشکده ها؛ گفتگوی تخصصی «هوش مصنوعی و آینده حکمرانی» در اندیشکده حکمرانی مصاف برگزار شد. این گفتگو با طرح پرسشهای صریح و بعضاً چالشبرانگیز، نسبت فناوریهای نوین با تصمیمسازی عمومی، رفاه اجتماعی و آینده حکمرانی در ایران را به بحث گذاشت.
در این جلسه، حسین رستگارمقدم، پژوهشگر و مدرس حوزه هوش مصنوعی، با نقد نگاههای هیجانی و رسانهای به این فناوری تأکید کرد: «هوش مصنوعی نه یک موج تبلیغاتی و نه یک مد زودگذر است؛ بلکه یک تحول پارادایمی است که منطق تصمیمسازی در جهان را تغییر داده است.»وی با اشاره به تجربههای تاریخی نظیر حباب داتکام و متاورس افزود: «تمایز میان ترند و تکنولوژی بنیادین برای سیاستگذاران حیاتی است. هوش مصنوعی از معدود فناوریهایی است که لبه دانش را جابهجا کرده و بازگشتناپذیر است.»
هوش مصنوعی و بازتعریف تصمیمسازی
به گفته رستگارمقدم، آنچه هوش مصنوعی را به مسئلهای حکمرانی تبدیل میکند، توان آن در پردازش کلاندادهها و ارائه الگوهایی است که از توان تحلیل انسانی فراتر میرود. او با این حال هشدار داد: «هوش مصنوعی میتواند تصمیم را پیشنهاد دهد، اما فهم، قضاوت اخلاقی و مسئولیتپذیری همچنان بر عهده انسان است.»
رفاه اجتماعی؛ فرصت پنهان فناوری
در بخش دیگری از این گفتگو، تأکید شد که برخلاف نگرانیهای رایج درباره حذف مشاغل، تجربه تاریخی نشان میدهد که فناوریها در بلندمدت به افزایش رفاه عمومی منجر شدهاند. به باور سخنران، مسئله اصلی نه خود هوش مصنوعی، بلکه نحوه حکمرانی و توزیع منافع آن در جامعه است.
نقد صریح وضعیت حکمرانی در ایران
یکی از بخشهای قابل توجه این گفتگو، نقد ساختاری وضعیت حکمرانی اقتصادی و فناورانه در کشور بود. رستگارمقدم با اشاره به موانع فعالیتهای مولد گفت: «در شرایطی که تولید ارزش واقعی با ریسک بالا و بازده پایین همراه است، نمیتوان انتظار جهش فناورانه داشت. توسعه هوش مصنوعی نیازمند اصلاحات عمیق در حکمرانی است.»
تجربه بومیسازی هوش مصنوعی؛ از شعار تا عمل
در ادامه جلسه، تجربه عملی توسعه یک پلتفرم بومی هوش مصنوعی در حوزه کتاب، ترجمه و تحلیل محتوا ارائه شد؛ تجربهای که نشان میدهد توسعه فناوری پیشرفته، حتی در شرایط محدودیت، امکانپذیر است. همچنین از راهکارهای «هوش مصنوعی سازمانی» رونمایی شد که امکان استفاده امن و مستقل از این فناوری را برای نهادهای حساس فراهم میکند.
آیندهای که بدون انسان معنا ندارد
در جمعبندی این گفتگو تأکید شد که آینده حکمرانی در عصر هوش مصنوعی، نه در حذف انسان، بلکه در بازتعریف نقش او بهعنوان ناظر، تنظیمگر و تصمیمگیر نهایی شکل میگیرد؛ آیندهای که نیازمند گفتوگو، سیاستگذاری هوشمند و نگاه مسئولانه به فناوری است.این گفتگو نشان داد که هوش مصنوعی، پیش از آنکه یک مسئله فنی باشد، یک مسئله عمیق حکمرانی است؛ مسئلهای که بیتوجهی به آن، هزینههای بلندمدت سنگینی به همراه خواهد داشت.
