اینفوگرافی دوئل نفتی بین ایران و امریکا
شماره پانزدهم از مجموعه ((جنگ ایران و امریکا؛ اعداد چه میگویند؟))
بههمت مرکز توسعه پایدار انرژی (پایا)
مصرف روزانه نفت جهان، حدود ۱۰۰ میلیون بشکه در روز است. از این مقدار حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز توسط امریکا مصرف میشود که بخش قابل توجهی از آن، تولید داخلی امریکاست. در حالت کلی از این ۱۰۰ میلیون بشکه، حدود ۴۳ میلیون بشکه، نفت تجاری است؛ یعنی نفتی است که بین کشورها معامله میشود. طبیعتا ارزش روز نفت، با این معامله و کشف قیمت مشخص میشود؛ یعنی حتی قیمت و ارزش آن ۵۷ میلیون بشکه نفتی که توسط کشورهای تولیدکننده نفت در داخل کشورشان مصرف میشود، با معامله نفت تجاری مشخص میگردد. ۲۰ میلیون بشکه از این ۴۳ میلیون بشکه تا پیش از جنگ از تنگه هرمز عبور میکرده است که الان حدود ۸ تا ۱۰ میلیون بشکه کاهش داشته است. پس کنترل تنگه، باعث شده تقریبا یکپنجم نفت تجاری جهان از چرخه تجارت نفت حذف شود که اثرش را روی قیمت کل نفت تولیدی -حتی آن مقداری که در امریکا تولید و مصرف میشود- گذاشته است. طی ۷۰ روز گذشته، امریکا به همراه سایر کشورهای G7، برای جبران اثر منفی کاهش عرضه نفت، از ذخایر استراتژیک خود استفاده کردهاند تا جلوی افزایش قیمت نفت و دیگر فرآوردههای نفتی را بگیرند. این نفت جبرانی، به صورت متغیر، حدود ۲ تا ۵ میلیون بشکه در روز بوده است. یعنی هفت کشور صنعتی بلوک غرب طی ۷۰ روز گذشته در بازار جهانی، حدود ۲۰۰ میلیون بشکه، «نفتپاشی» کردهاند.
امریکا تا کی میتواند به این مسیر ادامه بدهد؟
ذخایر استراتژیک نفت برای امریکا و همپیمانانش یک دارایی راهبردی است؛ بنابراین ریسک کاهش این ذخایر به زیر ۵۰ درصد را نمیتوانند بپذیرند. قبل از جنگ، ذخایر دولتی و تجاری این ۷ کشور، حدود ۱.۷ میلیارد بشکه بوده است. نصف این مقدار میشود ۸۵۰ میلیون بشکه؛ پس حد مقاومت G7، وقتی است که این ذخایر تا ۸۵۰ میلیون بشکه کاهش پیدا کند. با این نرخ نفتپاشی، این اتفاق ۲۳۰ روز دیگر میافتد.
اما این همه مسئله نیست!
ایران طی ۷۰ روز حدود ۵۵۰ میلیون بشکه نفت را از بازار حذف کرده است و G7 مقدار ۲۰۰ میلیون بشکه به بازار اضافه کرده است؛ بهعبارتدیگر اکنون ۳۵۰ میلیون بشکه کسری در بازار وجود دارد. تا وقتی که کسری بازار از نصف ذخایر استراتژیک کمتر باشد، برای مصرفکنندگان نگرانی وجود ندارد چون میدانند توان جبران این کسری وجود دارد. اما وقتی که کسری نفت از ذخایر قابل عرضه بیشتر شود، رفتار هیجانی بازار نفت شروع میشود؛ چون همه میدانند نفت هست، ولی کم است
این نقطه سربهسری چه زمانی اتفاق میافتد؟
به عبارت دیگر ۷۰ روز دیگر کمبود نفت موجود در جهان از توان امریکا و کشورهای صنعتی برای جبرانش بیشتر میشود و این شروع افزایش قابل توجه نفت خواهد بود!
امریکا بعد از این ۷۰ روز، ۳ انتخاب خواهد داشت:
۱) به کنترل بازار با استفاده از ذخایر استراتژیک محدودش ادامه دهد؛ یعنی آن معیار محافظهکارانه برای اینکه حداقل نصف ذخایر پر باشند را کنار بگذارد و تا جایی نفتپاشی کند که برای اولین بار طی ۳۰ سال گذشته، آن را صفر کند؛
۲) از کنترل و دستکاری بازار نفت دست بکشد و شاهد نفت ۱۵۰ دلاری و یا بیشتر باشد؛
۳) شروط ایران را بپذیرد و وضعیت نفت را به حالت عادی برگرداند.
واقعیت بازار نفت، به ضرر امریکاست!
اگر وضعیت فعلی ادامه پیدا کند، پایان تیرماه، نتیجه دوئل نفتی ایران و امریکا مشخص میشود.
