استراتژی مشخصی وجود ندارد: چگونه ترامپ از شوک و هیبت به انتظار و تماشا در ایران رسید
مرور بنیاد توسعه فردا از گزارشات جنگ اندیشکدههای خارجی
بنیاد توسعه فردا به نقل از گاردین (24 آوریل 2026)
نزدیک به هشت هفته پس از آغاز حمله به ایران، کاخ سفید استراتژی خود را از بمبارانهای شوکدهنده و حذف رهبران، به فشار اقتصادی پایدار تغییر داده است تا اراده رژیمی را که دههها در جنگهای فرسایشی تجربه دارد، بیازماید. متحدان آمریکا میگویند فقدان یک طرح پایدار برای پایان جنگ نشان میدهد کاخ سفید دیگر ایدهای ندارد.
ترامپ: «به من فشار نیاورید»
ترامپ در پاسخ به این سؤال که تا چه زمانی برای پاسخ ایران منتظر میماند: «ما ۱۸ سال در ویتنام بودیم. سالها در عراق بودیم… من شش هفته است این کار را میکنم.»وقتی به او یادآوری شد که به مردم گفته بود جنگ ظرف چهار تا شش هفته پایان مییابد، افزود: «خب، امیدوار بودم، اما یک کمی استراحت کردم.»
نگرانی متحدان؛ اروپا نگران پیامدها
یک دیپلمات ارشد اروپایی در واشنگتن: «ما استراتژی روشنی نمیبینیم و فکر نمیکنیم چنین چیزی وجود داشته باشد. نگرانیم که ما با عواقب آن تنها بمانیم.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، با لحنی تند به متحدان اروپایی: «ما روی اروپا حساب نمیکنیم؛ اما آنها خیلی بیشتر از ما به تنگه هرمز نیاز دارند. شاید باید کمتر حرف بزنند و کنفرانسهای فانتزی کمتری برگزار کنند و وارد میدان شوند.»
بحران انرژی در جهان؛ لغو هزاران پرواز
با وجود ثبات نسبی معاملات آتی نفت، بحران انرژی از آسیا تا اروپا در حال گسترش است. خطوط هوایی به دلیل کمبود شدید سوخت جت، هزاران پرواز را لغو کردهاند. مذاکرهکنندگان پیشین میگویند بسته شدن تنگه هرمز یک «برگ برنده قدرتمند جدید» برای ایران است که هر امید به توافق را پیچیده میکند.
تردید در راهحل نظامی؛ هزینه اسکورت نفتکشها
حتی با ورود سومین ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه، کاخ سفید در یافتن راهحل نظامی تردید دارد. اسکورت کشتیها در تنگه هرمز (مشابه عملیات دهه ۱۹۸۰) امکانپذیر است، اما:– آمریکا در آن زمان طرف درگیر نبود؛ شرکتهای کشتیرانی و بیمه ممکن است قانع نشوند.– در چهار سال، نزدیک به ۴۵۰ کشتی ضربه خوردند و بیش از ۴۰۰ غیرنظامی و دهها ملوان آمریکایی کشته شدند.
اما خطر جدید: کمبود موشکهای پاتریوت
بر اساس تحلیل CSIS، آمریکا از ۲,۳۳۰ موشک پاتریوت پیش از جنگ، تا ۱,۴۳۰ فروند را مصرف کرده است (هر کدام نزدیک ۴ میلیون دلار). گزارش هشدار میدهد: «ذخایر کاهشیافته یک ریسک کوتاهمدت ایجاد کرده است. جنگ با رقیبی مانند چین، مهمات را با نرخی بسیار بیشتر مصرف خواهد کرد. موجودیهای فعلی، عملیات آمریکا را در صورت درگیری آینده محدود خواهد کرد.»
جمعبندی
گاردین نتیجه میگیرد که کاخ سفید پس از هشت هفته جنگ، استراتژی روشنی برای پایان دادن به درگیری و بازگشایی تنگه هرمز ندارد. تغییر از «شوک و هیبت» به «فشار اقتصادی و انتظار»، همراه با کمبود مهمات راهبردی (موشکهای پاتریوت) و تردید در عملیات نظامی پرهزینه، نشان میدهد دولت ترامپ در تنگنای زمانی و راهبردی گرفتار آمده است. متحدان اروپایی نگرانند که با عواقب بحران تنها بمانند و فشار انتخابات میاندورهای نیز بر پیچیدگیها افزوده است.
