هشداری برای سیاست‌گذاری در دوران پساجنگ

  مرکز ارزیابی سیاستی ایران

جدای از آن‌که جنگ چه زمانی و با چه نتیجه‌ای پایان یابد، یک خطر بالقوه در کمین دوران پساجنگ وجود دارد و آن، بازگشت به سیاست‌های اقتصادی و ضداجتماعی‌ای است که دولت در شش‌ماهه دوم سال ۱۴۰۴ در پیش گرفته بود. بی‌راه نیست اگر بگوییم این سیاست‌ها یکی از علل شکل‌گیری وقایع دی‌ماه و نیز جنگ کنونی بوده‌اند.

هرچند به احتمال بسیاری دولت دیگر به سیاست ارز ترجیحی بازنخواهد گشت، زیرا هزینه‌های سنگینی را هم جامعه و هم حاکمیت بابت آن پرداخته‌اند. بااین‌حال باید توجه داشت که در دوران پساجنگ، با توجه به حمایت‌های اجتماعی‌ای که در این دوره از حاکمیت شده است، ممکن است بدنه (شبه‌)کارشناسی دولت، آن را به‌سمت اجتماعی‌زدایی از سیاست‌ها سوق دهد. این بدنه ممکن است با این استدلال که «جامعه پشت حاکمیت ایستاده است و اکنون بهترین فرصت برای اصلاحات است»، فشارهای اقتصادی را بر مردم افزایش دهد.

نکته آن است که تردیدی در صداقت و نیت خیر دولت پزشکیان وجود ندارد، اما این تهدید بالقوه ازسوی بدنه مشاوره‌ای او، همچون بسیاری از دولت‌های پیشین، قابل چشم‌پوشی نیست. این روند متاسفانه در دوران پساجنگ ۱۲روزه نیز مشاهده شد و احتمالا در دوران پساجنگ رمضان نیز تکرار خواهد شد. اما چنین رویکردی نه‌تنها غیراخلاقی است، بلکه درقبال خدمات و تلاش‌های صادقانه مردمی که امروز در کنار حاکمیت ایستاده‌اند، بی‌مسئولیتی و جفا به‌شمار می‌آید.

توصیه نهایی آن است که دولت محترم، به هیچ‌وجه و با هیچ دلیل یا استدلالی، در دام رویکردهای ظاهر‌الصلاح اما انحرافی نیفتد و از آن‌ها فاصله بگیرد.