اینفوگرافی سیستان و بلوچستان؛ ایستاده در جنوب با وجود محرومیت‌ها

✍🏻 شناختیک

---

نخستین سنجش شاخص ترکیبی جامع محرومیت (CDI) در ایران، تصویری دقیق و چندوجهی از وضعیت محرومیت در استان‌ها ارائه داده است. این شاخص در قالب ۵ رکن، ۲۵ معرف، ۷۸ مؤلفه و ۳۲۶ سنجه و مبتنی بر مبانی علمی، تجارب بین‌المللی و شرایط اقتصادی کشور طراحی شده است.

جایگاه سیستان و بلوچستان در این سنجش، روایتی قابل تأمل دارد:

استان سیستان‌وبلوچستان در رکن «نیازهای حیاتی» و «دسترسی به خدمات عمومی»، بیشترین محرومیت را در میان استان‌های کشور دارد. این واقعیتی تلخ و دیرپاست که بارها درباره آن سخن گفته‌شده‌است.

اما آنچه این پژوهش آشکار می‌سازد، روی دیگر سکه است؛
این استان در رکن «قابلیت‌های ساختاری‑اجتماعی» که مبتنی بر دارایی‌های فرهنگی، سرمایه اجتماعی، همبستگی و هویت جمعی است، جایگاهی بسیار بهتر و بالاتر دارد.

 همین سرمایه اجتماعی امروز در میدان عمل، به‌روشنی دیده می‌شود.
ایستادگی جانانه مردم سیستان‌وبلوچستان در برابر متجاوزان به ایران، تجلی همین قابلیت‌های ساختاری‑اجتماعی است؛ مردمی که شاید از کمترین‌ها در تأمین نیازهای اولیه برخوردارند، اما در دفاع از تمامیت کشور، پیش‌گام‌اند و این یعنی سرمایه‌ای که از محرومیت‌های مادی فراتر است.

تفاوت جایگاه استان سیستان‌وبلوچستان در ابعاد مختلف سنجش، گویای یک حقیقت بنیادین است: فقر و محرومیت پدیده‌ای چندوجهی، پیچیده و فراتر از ابعاد صرفاً اقتصادی است. این تفاوت آشکار، ضرورت نگاه جامع و یکپارچه به محرومیت را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ نگاهی که در شاخص ترکیبی جامع محرومیت (CDI) با پوشش هم‌زمان ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و فرهنگی، تجسم یافته است. تنها با چنین نگاهی می‌توان سیاست‌هایی طراحی کرد که ضمن رفع نیازهای مادی، سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی جوامع را نیز تقویت و حفظ کنند.