به گزارش گروه خبر جامعه اندیشکدهها؛ سلسله پستهای آشنایی با نامزدهای ریاست جمهوری چهاردهم، طی شش شماره به مرور وابستگیهای فکری، سیاسی، حزبی نامزدهای این دوره انتخابات و مرور دیدگاههای اقتصادی و مواضع اجتماعی مسعود پزشکیان، مصطفی پورمحمدی، سعید جلیلی، علیرضا زاکانی، امیرحسین قاضی زاده هاشمی و محمدباقر قالیباف [به ترتیب حروف الفبا] اختصاص دارد. در شماره سوم نگاهی به شخصیت سیاسی، دیدگاه های اقتصادی و مواضع اجتماعی سعید جلیلی میشود.
نگاهی به شخصیت سیاسی کاندیدای برخی احزاب اصولگرا
- سعید جلیلی تا کنون دو بار کاندید انتخابات ریاست جمهوری شده و اکنون برای بار سوم عزم خود را جزم کرده است تا با خیابان پاستور نقل مکان کند. جلیلی از رزمندگان هشت سال دفاع مقدس است که پس از پایان جنگ تحمیلی تحصیلات خود را در گرایش جامعهشناسی سیاسی در دانشگاه امام صادق به سرانجام رسانده و با پایاننامهای با محوریت دیپلماسی در عصر پیامبر اعظم به راهنمایی احمد علمالهدی و مشاوره حسین بشیریه حائز درجه دکتری علوم سیاسی شده است. او پس از اتمام تحصیلات به استخدام وزارت امور خارجه درآمده و تا سمت معاونت اروپا و آمریکای این وزارتخانه در دوره محمود احمدینژاد به پیش رفت. اما حیات سیاسی سعید جلیلی با انتصاب او به سمت دبیر شورایعالی امنیت ملی شمایل تازهای به خود میگیرد.
- عملکرد سعید جلیلی در قامت دبیر شورایعالی امنیت ملی در مذاکرات فرسایشی با غرب مورد انتقاد کارشناسان قرار دارد. مذاکراتی که در نهایت منتج به صدور سنگینترین قطعنامههای شورای امنیت با رای موافق چین و روسیه علیه ایران شد. هر چند گفتمان دولت در زمانه تصدی جلیلی در شورایعالی امنیت ملی نیز به گونهای بود که صدور اینگونه قطعنامهها گریزناپذیر مینمود. اما جلیلی در سطح کارشناسی و از منظر شکلی نیز مذاکرات را به نحوی به پیش برد که نه تنها کوچکترین وجه اشتراکی حاصل نشد، بلکه سوءتفاهمها به بالاترین حد خود رسید.
- سعید جلیلی را از چهرههای مؤثر و پرنفوذ در جبهه پایداری میدانند. جبههای که در دوره ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی به رشد قابل توجهی رسید و افراد منتسب به آن در جایگاههای مختلف دولتی قرار گرفتند. هر چند سعید جلیلی هیچ مسئولیتی در دولت ابراهیم رئیسی بر عهده نگرفت و ترجیح داد همچنان به عنوان عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلح نظام، شورای راهبردی روابط خارجی و همچنین شورایعالی امنیت ملی باقی بماند و مسئولیت اجرایی بر عهده نگیرد. البته جلیلی به جهت دو بار کاندیداتور در انتخابات ریاستجمهوری برای خود جایگاهی برابر با رئیس دولت قائل بود و به همین دلیل در مدت سه سال ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، در راس تشکیلات مشورتی قرار گرفت که نام آن را دولت سایه گذاشته است.
- دولت سایه چیست؟ «دولت سایه با بهرهگیری از مدیران باتجربه و موفق، اصناف و اتحادیهها، جوانان متخصص و اساتید دانشگاه در قالب بیش از ۲۰ کارگروه تخصصی و چندین کارگروه موضوعی، طی ۸ سال گذشته بهمنظور کمک به دولت مستقر اقدام به طراحی اقدامات گامبهگام در موضوعات اساسی اقتصادی، مدیریتی، سیاسی و فرهنگی نموده است.» این تعریفی است که در سایت اختصاصی سعید جلیلی درباره دولت سایه نوشته شده است، در این سایت، تنها ۶ کارگروه نیرو، کارگروه حقوق، کارگروه کشاورزی، کارگروه شیلات، مجموعه کارگروههای اقتصادی و کارگروه ارتباطات وجود دارد. اما بنابر اظهاراتی کارگروههای پولی و مالی کشاورزی، محیط زیست، خودرو، نیرو ، نفت و گاز، اشتغال و کارگری، اصناف و صنعت، تعاملات اقتصادی خارجی، تحریم، سلامت، دانشبنیان، معدن، مدیریت شهری، بیمه، حسابرسی، هواشناسی، سازمان برنامه، مسکن، مدیریت بحران، روستا و عشایر، حقوقی، دولت الکترونیک، کارگروه سیاست خارجی، فضای مجازی، آموزش و پرورش، ورزش، زنان و خانواده، گردشگری، آموزش عالی، وزارت ارشاد، شورایعالی انقلاب فرهنگی، جمعیت و مسجد از جمله کارگروههای فعال در دولت سایه هستند.
اما دولت سایه جلیلی مشتمل بر چه نیروهایی است؟ به درستی نمیتوان مختصات فکری نیروهای حاضر در دولت سایه را تبیین کرد. در نگاه نخست به نظر میرسد بخشی از نمایندگان مجلس، چهرههای شاخصی در دولت سیزدهم، فعالان سیاسی و دانشجویی و همچنین اساتید دانشگاه، حلقه اصلی اطرافیان جلیلی را در دولت سایه و در تفکری که به او معتقد است تشکیل میدهند. اما با نگاهی دقیقتر میتوان دریافت که چهرههایی نظیر جواد اوجی وزیر نفت، بهرام عیناللهی وزیر بهداشت و علی باقری کنی سرپرست وزارت امورخارجه جزء همفکران جلیلی در دولت سایه او به شمار میروند. در مجلس نیز سید محمود نبویان، امیر حسین ثابتی و علی نیکزاد از همپیمانان او به شمار میروند.
- با توجه رد صلاحیت کاندیداهایی که در کابینه ایراهیم رئیسی حضور داشتند و همچنین با توجه به نوع حمایت دولت و مجلس از سعید جلیلی، به نظر میرسد که او اگرچه طی دهه اخیر در دو قوه مذکور مسئولیتی نداشته است اما جمعیت قابل توجهی در این دو نهاد همراه او هستند و اگر خود او به عنوان گزینه مورد نظر جبهه اصولگرایی در رقابت پیش رو حضور داشته باشد و در نهایت ریاست دولت بعدی را بر عهده بگیرد، شاهد حضور دولتی مشابه دولت ابراهیم رئیسی منتها با ادبیات رادیکالتری خواهیم بود.
منبع: سیاستنامه
دیدگاه سعید جلیلی درباره مسائل اجتماعی
- حضور سعید جلیلی در چند دوره انتخابات ریاست جمهوری این تصور را ایجاد کرد که حضور او در انتخابات 1403 تفاوت ویژه ای با دوره های قبلی دارد، اما اینطور نشد؛ او در بیان موضوعات مختلف که با زندگی و معیشت آنها رابطه مستقیم دارد، صحبتی که بتوان مانند ریسمان به آن چنگی زد و به امید بهبود شرایط پیش رفت نگفت؛ او در دیداری که اخیرا با کارگران داشت درباره اینکه قرار است برای پر کردن این چالش چه کارهایی انجام دهد، فقط گفت: برای رشد بهرهوری، مدیریت، نیروی انسانی و فناوری نیاز داریم.
- آنچه امروزه آمارهای آسیب های اجتماعی مانند طلاق و اعتیاد را افزایش داده بحث بیکاری و غیر فعال شدن کارخانه هایی است که در اوایل دهه 90 شرایط مطلوبی داشتند و بعضا هم رتبه تولیدات آنها در صدر تولیدات داخلی قرار داشت اما اکنون بسیاری از این کارخانه ها تعطیل یا تولیدات خود را کاهش داده اند و نتیجه این سو مدیریت ها فقط متوجه جامعه کارگری شد؛ افزایش آمار اخراج کارگران به بهانه تعطیلی کارخانه ها مربوط به امروز و دیروز نیست اما رها کردن فرمان کنترل این بحران، فقط حل مشکل را سخت تر کرده است.
- مفهوم مسوولیت پذیری مبنای عمیق فرهنگی دارد و باور به آن می تواند دستاوردهای مناسبی داشته باشد و به محدودیت نرسد، مثل آنچه امروزه در حوزه حجاب و فیلترینگ اتفاق افتاد که ماجرا از یک دغدغه فرهنگی اجتماعی به دلیل نبود مدیریت در بخش فرهنگ، امنیتی شد و ادامه این روند بحران های اجتماعی را در کشور رقم زد که پیش از این مسبوق به سابقه نبوده زیرا حداقل در دهه های اخیر بحران های کشور بیشتر رنگ بوی سیاسی و اقتصادی داشت.
- در طی سال های اخیر در بیخ گوش این جامعه اتفاق هایی افتاد و بالا رفتن آمار آن خیلی مورد توجه قرار نگرفت و آن موضوع مهم فرار نخبگان بود. یعنی از یک سو نخبه پروری که کار مهم اساسی و ضروری بود کنار گذاشته شد از آن مهمتر نادیده گرفتن نقش غیر قابل انکار نخبگان در توسعه پیشرفت کشور در حوزه های مختلف بود. اعتقاد جلیلی این است که وقتی صحبت از نظام نخبگی میکنیم باید نظام استعدادیابی افراد داشته باشیم هنری، علمی و ورزشی داشته باشند، نظام نخبگی بانظام استعداد یابی مرتبط است.
- و طرح یک پرسش مهم؛ قرار است چه زمانی حلقههای مهم اما گمشده توسعه جامعه مانند وضعیت صندوق های بازنشستگی، همسان سازی حقوق بازنشستگان، آسیب های محیط زیست، بحران جدی آب، فرونشست، حاشیه نشینی، کودکان کار و زنان سرپرست خانوار نه بالاتر اما در کنار بحران های اقتصادی، برجام و تحریم ها دیده شوند؟ یکی از دلایلی که ما در دهه های گذشته در بحث حل بحران های اجتماعی به نتیجه یا پاسخ درستی نرسیدیم از دست رفتن جایگاه اصلی این مباحث ذیل موضوعات سیاسی و اقتصادی است.
منبع: دیدارنیوز
نگاه اقتصادی سعید جلیلی
- سعید جلیلی که سابقه کاندیداتوری انتخابات ریاست جمهوری در سالهای 1392 و 1400 را در کارنامه خود دارد، با عقاید اقتصادی قابل توجهی در میدان رقابت انتخابات سال 1403 نیز حاضر شده است که شاید مهمترین آنها، توجه به اقتصاد مقاومتی و غیرفعالسازی اهرم فشار اقتصادی کشورهای دیگر با استفاده از آنهاست. جلیلی هیچگاه با کنوانسیونهای بینالمللی، رابطه خوبی نداشته و همواره مخالفت خود با پیوستن ایران به این کنوانسیونها از جمله گروه ویژه اقدام مالی یا همان FATF را اعلام کرده است. وی همچنین معتقد است که امضای توافق برجام در دهه 90 تقریبا هیچ دستاورد اقتصادی برای کشور به همراه نداشته است. در همین شرایط اما وی بر تعامل گسترده با کشورهای خارجی، توسعه ارتباطات با کشورهای دارای نقاط مشترک و استفاده از ظرفیتهای کشورهای همسایه تاکید دارد.
- جلیلی با دستی پر از وعدههای مرتبط با حوزه مسکن در مناظرههای انتخابات سال 1400 شرکت کرد که ساخت حداقل یک میلیون مسکن در سال از نمونههای آنها بود. در برنامه ارائه شده توسط وی، اقداماتی از جمله پرداخت وام و اختصاص زمین برای ساخت مسکن، اجرای طرح مسکن مهر پس از رفع نواقص آن، واگذاری زمینهای دولت به تعاونیهای مسکن برای خانهدار کردن مردم به چشم میخورد. به عقیده جلیلی، مشکلات حوزه مسکن، کمبود زمین نیست؛ بلکه انحصار و تبعیضی است که در این حوزه وجود دارد.
- در موضوع بازار خودرو نیز اگرچه جلیلی صنعت خودروسازی را پراشتغالترین صنعت کشور میداند، معتقد است که نواقصی اساسی در این حوزه وجود دارد. به زعم وی، فقدان یک سند بالادستی در صنعت خودرو، این صنعت را در ایران به یک صنعت مونتاژی تبدیل کرده است. او تاکید دارد که حمایت از خودروسازان داخلی، مشروط به آن است که منجر به کاهش کیفیت و افزایش قیمت خودرو نشود و نباید به بهانه حمایت از تولید داخل، تعرفه واردات را افزایش داد و واردات خودرو را ممنوع کرد.
- این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام معتقد است که تورم تک رقمی و رشد اقتصادی هشت درصدی که اهداف برنامه هفتم توسعه هستند، میتوانند محقق شوند و به نتیجه نرسیدن برنامههای قبلی، به این دلیل بوده که دولتها به این برنامهها اعتقادی نداشتهاند. به باور وی، باید با بهرهگیری از طرحهای پیشران، به تقویت اشتغال و تولید پرداخت و همه دستگاهها و وزارتخانهها را به منظور ایجاد اشتغال بسیج کرد. جلیلی همچنین اعطای معافیت یا تخفیفهای مالیاتی به شرکتهای تولیدکننده کوچک و متوسط یکی دیگر راهکارهای حمایت از تولید میداند و معتقد است که یک دولت مقتدر، باید از افرادی که درآمد نجومی دارند، مالیات بگیرد. با بررسی اظهارنظرهای جلیلی درباره تورم نیز به نظر میرسد که وی به کاهش نرخ رشد نقدینگی به منظور مهار تورم معتقد است و بر استفاده از ظرفیتهای استانها برای مهار رشد قیمتها تاکید دارد. وی همچنین معتقد است که مهار تورم باید از طریق حاکمیت ریال محقق شود.
- یکی از دیدگاههای اقتصادی منحصر به فرد جلیلی، مربوط به صنعت نفت است. وی معتقد است که ایران باید به جای فروش نفت خام، آن را به فرآوردههای نفتی که قیمت بیشتری دارند تبدیل کند و سپس بفروشد. این در حالی است که جلیلی مدعی است در 10 سال گذشته در دولت سایه حضور داشته و با برنامههای همین دولت، فروش نفت در دولت سیزدهم از 300 هزار بشکه به بیش از 1.5 میلیون بشکه نفت رسیده است.
منبع: تجارتنیوز
بیشتر بخوانید:
مسعود پزشکیان کیست؟
مصطفی پورمحمدی کیست؟
علیرضا زاکانی کیست؟
امیرحسین قاضیزاده هاشمی کیست؟
محمدباقر قالیباف کیست؟
