
به گزارش گروه خبر جامعه اندیشکدهها؛ سلسله پستهای آشنایی با نامزدهای ریاست جمهوری چهاردهم، طی شش شماره به مرور وابستگیهای فکری، سیاسی، حزبی نامزدهای این دوره انتخابات و مرور دیدگاههای اقتصادی و مواضع اجتماعی مسعود پزشکیان، مصطفی پورمحمدی، سعید جلیلی، علیرضا زاکانی، امیرحسین قاضی زاده هاشمی و محمدباقر قالیباف [به ترتیب حروف الفبا] اختصاص دارد. در شماره نخست نگاهی به شخصیت سیاسی، دیدگاه های اقتصادی و مواضع اجتماعی نامزدهای ریاست جمهوری میشود.
نگاهی به شخصیت سیاسی کاندیدای جبهه اصلاحات
- مسعود پزشکیان که نماینده تبریز در مجلس شورای اسلامی اســت، از مجلس هشتم تا دوازدهم ســابقه پنج دوره عضویت در پارلمــان را دارد. البته او در مجلس دهم، به جایگاهی نایبرئیــسی اول پارلمان نیز رسید. پیشتر در دولت دوم محمدخاتمی وزیر بهداشت و در دولت اول او، معاون این وزارتخانه بود. این نامزد انتخابات ریاســتجمهوری اولین بار در سال ۱۳۹۲ در انتخابات ریاستجمهوری نام نویسی کرد و پس از ثبتنام مرحوم هاشمیرفسنجانی، از ادامه حضور در انتخابات انصراف داد. او یک بار دیگر در انتخابات ۱۴۰۰ نامزد انتخابات شــد اما از سوی شورای نگهبان ردصلاحیت شــد. پزشــکیان یکی از سه کاندیدای مورد تابید جبهه اصلاحات ایران بود که در ترکیب نهایی نامزدهای انتخابات چهاردهم قرار گرفت و بدین ترتیب تنها نامزد اصلاحطلب تائیدشــده از ســوی شــورای نگهبان در این انتخابات است. از زمان تایید صلاحیت او موجی از حمایت در فضای مجازی شکل گرفت و نام او در شبکههای اجتماعی پرتکرار شد. در این گزارش کوتاه ابتدا به جایگاه او در سپهر سیاسی کشور و در ادامه به چند ویژگی او اشاره خواهیم کرد.
- مســعود پزشــکیان اگر چه اصلاحطلب است، اما تاکید دارد که خود را از اصولگراها اصولگراتر میداند. سنجش مدعای او دشوار نیست. او وابسته به هیچ حزب و جریان خاصی نیست و همواره مستقل عمل کرده است. مشی میانهروانه او باعث شده در نقطه تقاطع اصلاحطلبی و اصولگرایی بایستد و از سوی دیگر مورد اعتماد شخصیتهای اصلی نظام باشد. تا جایی که پس از رد صلاحیت او در جریان انتخابات دوازدهم با اعتراض شخص مقام رهبری در یک سخنرانی عمومی به میدان رقابت بازگشت و با پیروزی بر رقبایش در تبریز وارد مجلس شد. اکنون او از سوی اصلاحطلبان به عنوان گزینه احتمالی موجآفرین در انتخابات ریاست جمهوری کاندید شده است. اما ویژگیهای او که امکان موجآفرینی احتمالی را به او میدهد چیست؟
- پزشــکیان از صراحت لهجه زیادی برخوردار است و پیشتر در مواردی نظیر پرونده درگذشت زهرا کاظمی در زندان اوین، پرونده درگذشت پزشک بازداشتگاه کهریزک، اعتراضات دی 1396 و ناآرامیهای آبان 1398 اظهارات انتقادی صریحی را مطرح کرده است. در آخرین مورد او از جمله مســئولان و نمایندگان مجلس بود که در دوران مســئولیت خود در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ موضعگیری کرد. این صراحت لهجه پزشکیان که همراه با ادبیات مذهبی و رجوع مکرر به متون دینی نظیر نهجالبلاغه است، انتقادات او را متفاوت از نقدهای دیگر اصلاحطلبان کرده است.
- پزشکیان بر خلاف دیگر اصلاحطلبان از ادبیات غیرروشنفکرانه و همهفمهی برای ارتباط گرفتن با مردم بهره میبرد. البته همین نکته باعث میشود تا پایگاه رای مشخصی میان روشنفکران و هنرمندان نداشته باشد. اما به نظر میرسد ادبیات همهفهم که گاه با نکات مذهبی نیز همراه میشود، مورد پسند طیفهای وسیعی از مردم واقع شود. اگر برداشت عدالتطلبانه و مساواتگرایانه پزشکیان از متون دینی را نیز در نظر بگیریم خواهیم دید که کار او در ارتباط گرفتن با تودههای مردم راحتتر از دیگر اصلاحطلبان است.
- در دو دهه اخیر که اقتصاد و سیاست ایران در نوسانات و گاه شیبهای ممتد نزولی قرار گرفته است، پزشکیان مسئولیت اجرایی نداشته و از این بابت مسئول وضع موجود به شمار نمیرود. از سوی دیگر زندگی سادهزیستانهای را در دستور کار خود قرار داده و نامش در هیچ پرونده قضایی مطرح نشده است. این دو شاخص به عنوان برگ برنده پزشکیان در اعلام برائت از وضعیت نابسامان کنونی به شمار رفته و از سوی دیگر صدای او را در انتقاد از وضع موجود بلندتر و رساتر خواهد کرد.
- نکته پایانی را باید در گفتمان فکری پزشکیان جستجو کرد. او همانند دیگر اصلاحطلبان به لیبرالیسم و راستگرایی گرایش پیدا نکرده و همچنان به آرمانهای اولیه انقلاب 1357 پایبند است و هوادار اقشار نابرخوردار است. پزشکیان از جمله منتقدان سیاستهای تعدیل اقتصادی است و بر آن است که دولت باید به نفع فرودستان وارد اقتصاد شود. از این بابت پزشکیان تنها بازمانده جناح چپ اصلاحات به شمار میرود که اینک در مقطعی حساس از تاریخ جمهوری اسلامی فرصت نقشآفرینی پیدا کرده است.
منبع: سیاستنامه

دیدگاه مسعود پزشکیان درباره مسائل اجتماعی
- تائید مسعود پزشکیان در انتخابات ریاست جمهوری، سابقه حضور چندین دوره ای او در مجلس و از همه مهمتر تخصص پزشکی اش و همچنین تصدی وزارت بهداشت در دوره اصلاحات کار او را سختتر کرده است. خواستهها و مطالبات مردم در حوزه بهداشت و درمان و تامین داروهای مورد نیاز برای بیماران خاص همواره وجود داشته، سند چشم اندازی که در دوران دولت اصلاحات، در سال ۷۵ به عنوان برنامه ۲۵ ساله تدوین و اجرایی شد و قرار بود از نظر پیشرفت به کره جنوبی تا سال ۱۴۰۰ برسیم، بیشتر از ۲۵ تا ۳۰ درصد آن محقق نشد و بعدها به «سند چشم انداز ایران ۱۴۰۴» ارتقا یافت و ابلاغ شد و حالا یک پرسش آیا این سند چشم انداز در سال ۱۴۰۴ محقق می شود؟
- پدیده فرار مغزها و مهاجرت که آمارها نشان میدهد روندی صعودی داشته، پاشنه آشیل ساختار حاکمیتی محسوب میشود، موضوعی که اگر همچنان مورد بیتوجهی قرارگیرد، دستاوردی جز هدر رفت بیشتر سرمایه های اجتماعی ندارد؛ هر چند که سرمایه های اجتماعی تنها به این موضوع خلاصه نمی شود و باید نگاه جدی به محیط زیست و بحرانهای ناشی از آسیب های زیست محیطی داشت؛ این پدیده برای محققان موضوع با اهمیتی است و مدتهاست به فکر این هستند که با توجه به عوامل دخیل در رشد این پدیده راهی برای بازگشت نخبگان یا مهاجرت معکوس پیدا کنند زیرا آنها معتقدند با فراهم شدن زمینه های رفاه اجتماعی و آزادی این اتفاق رخ می دهد.
- رفتار و واکنش مردم یکی از عوامل سنجش وضعیت شرایط جامعه است از این رو میتوان نقطه بحرانی را پیدا و برای آن راه حل پیدا کرد، اما بحران بیکاری که امروز به عنوان معضل بزرگ شناخته می شود خیلی نیاز به شناسایی و نقطه زنی ندارد. آنچه آمار نشان می دهد ورود بیش از یک میلیون بیکار به طور سالیانه به سیل جمعیت بیکاران قبلی است که با امید پیداکردن کار و شغل مناسب از دانشگاه فارغ و وارد جامعه می شود اما به دلیل نبود شرایط اشتغال سرخورده و ناامید می شود، آن وقت دو راه را پیش روی خود می بیند مهاجرت یا رفتن به سوی کارهای خلاف.
- اتفاق هایی که در سال 1401 افتاد و کشور را برای ماهها دستخوش حوادث غیرقابل پیش بینی کرد، شاید به ظاهر با موضوع حجاب اجباری و عدم پذیرش آن از سوی مردم مطرح شد، اما آنچه در لایه های پنهانی آن اتفاق ها بود، انباشت خواسته ها و مطالباتی بود که سالها روی هم تلنبار شد و حاکمیت برای شنیدن و رفتن به سمت حل مشکلات و خواسته ها به ویژه خواسته های زنان قدم برنداشته بود و اکنون هم تصمیم گیران همچنان قصدی برای شنیدن و حل مشکلات ندارند.
- تشدید بحرانهای اقتصادی که با تار و پود زندگی مردم گره خورده، فشار بیشتری را به بازنشستگان کشوری و فرهنگیان آورد زیرا آنها پایینترین میزان حقوق بازنشستگی را دارند، از این رو وقت آن رسیده که ماجرای همسان سازی حقوق بازنشستگان که سالهاست مانند طفل سرراهی از این دولت به آن دولت و از این مجلس به آن مجلس دست به دست می شود، یک جایی به نتیجه برسد، شاید امروز، همان روز باشد.
منبع: دیدارنیوز

نگاه اقتصادی مسعود پزشکیان
- مسعود پزشکیان، نماینده مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی که به انتخابات ریاست جمهوری امسال راه یافته، نه تنها دیدگاههای اقتصادی قابل تاملی دارد بلکه ریشه بسیاری از مشکلات اجتماعی را نیز وضعیت اقتصاد ایران میداند. پزشکیان، ناتوانی دولتها در تامین معیشت، مسکن، ازدواج و اشتغال مردم را عامل پدیدههای اجتماعی منفی در ایران میداند. اگر این روزها آمار سرقت و کیفقاپی افزایش یافته یا پزشکان و کارکنان بیمارستانها برای درمان بیماران درخواست سکه یا ارز میکنند، به این دلیل است که قدرت خرید پایین آمده و حقوق و دستمزدها کفاف تامین مایحتاج زندگی مردم را نمیدهد.
- پزشکیان معتقد است که ریشه ایجاد تورم، وجود تقاضایی است که پول کافی برای تامین آن وجود ندارد. از همین روی، دولتها که نمیتوانند منابع محدود را تقاضاهای نامحدود تخصیص دهند، باعث افزایش تورم میشوند. وی مخالف اقتصاد دستوری است و اداره اقتصاد با دستور را عامل فرار سرمایه از کشور، بیمیلی تولیدکنندگان به فعالیت اقتصادی و حتی اختلاف قیمت خودرو در بازار و کارخانه میداند . وی از طرفداران بازار آزاد است و تاکید دارد که باید انحصار از بازار خودرو رخت برکند.
- نماینده مردم تبریز در مجلس از مخالفان سرسخت چندنرخی بودن ارز به حساب میآید و هر نوع اعطای ارز ترجیحی، چه چهار هزار و 200 تومانی و چه 28 هزار و 500 تومانی را رانت تلقی میکند؛ به زعم پزشکیان، بخش عمده ارزهای ترجیحی در جایی که باید مصرف نمیشوند و به دست گروههایی که واقعا به آن نیاز دارند نمیرسد.
- وزیر بهداشت دولت محمد خاتمی که از حامیان امضای برجام در دولت حسن روحانی بود، اعتقاد دارد که پیشبرد کارهای کشور، بدون ارتباط با دنیا غیرممکن است. فقدان ارتباط موثر بین ایران و جهان، باعث عقبماندگی کشور، افزایش گرانیها، مشکلات صنایع و خروج سرمایه میشود و تداوم روند کنونی امکان رشد را از کشور میگیرد. وی بر لزوم پیوستن ایران به FATF تاکید دارد و معتقد است ایران، دیر یا زود باید شرایط FATFرا بپذیرد. از دیدگاه پزشکیان، نپیوستن ایران به FATF نه تنها باعث گران شدن واردات و ارزان شدن صادرات به کشور شده است، رانتهای قابل توجهی را ایجاد کرده و حساب و کتابهایی را ایجاد میکند که هرگز روی کاغذ ثبت نمیشوند.
- پزشکیان به اخذ مالیات پلکانی از مردم معتقد است و تاکید دارد که باید با ایجاد سازوکارهای مناسب و اتصال کدملی و کد پستی افراد به شبک بانکی، از مفاسد موجود در این حوزه جلوگیری کرد. وی همچنین اعتقاد دارد که این موضوع، به معنی سرک کشیدن در زندگی خصوصی مردم نیست و باید یک سیستم امنیتی قوی برای حفاظت از اطلاعات شهروندان وجود داشته باشد تا دولت بتواند با استفاده از این اطلاعات و رصد داراییهای مردم، به صورت پلکانی مالیات اخذ کند. به زعم وی، در حال حاضر، دلالان و رشوه بگیران در حال انجام کار اقتصادی هستند اما بخش عمده فشار مالیاتی بر دوش تولیدکنندگان است.
- پزشکیان تاکید دارد که دولت آینده باید در هر شرایطی به اجرای برنامه هفتم توسعه پایبند باشد. وی همچنین معتقد است که با افزایش بهرهوری، ثبات در قانونگذاری و ثبات برخورد با تولیدکنندگان، میتواند هدف رشد اقتصادی هشت درصدی در برنامه هفتم توسعه دست پیدا کرد.
منبع: تجارتنیوز

بیشتر بخوانید:
مصطفی پورمحمدی کیست؟
سعید جلیلی کیست؟
علیرضا زاکانی کیست؟
امیرحسین قاضیزاده هاشمی کیست؟
محمدباقر قالیباف کیست؟



