«راس التنوره» و «راس لفان»: حملاتی کوچک با دستاوردهای بزرگ

اندیشکده قرار

تاسیسات نفتی «راس التنوره» عربستان و تاسیسات گازی «راس لفان» قطر، دو غول بزرگ حوزه نفت و گاز بودند که امروز هرکدام با یک حمله پهپادی محدود، فعالیت‌های خود را متوقف کردند. این وقایع در همان روز اول ضریب سنگینی به اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز داده و تلاطم شدید بازار انرژی را در پی داشت.

قطر با سهمی بالغ بر یک‌پنجم از کل صادرات «LNG» جهان ازطریق دریا، بزرگ‌ترین تولیدکننده گاز مایع جهان است و اکثر تولیدات آن در تاسیسات «راس لفان» انجام می‌شود. امروز، ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ پس از حمله دو پهپاد به این تاسیسات، شرکت «قطر انرژی» اعلام کرد که کل تولیدات گاز مایع خود را متوقف کرده است. اندکی پس از این خبر قیمت گاز در اروپا حدود 50 درصد افزایش یافت. 

پالایشگاه «راس التنوره» با ظرفیت ورودی ۵۵۰ هزار بشکه در روز بزرگ‌ترین پالایشگاه عربستان و یکی از بزرگترین پالایشگاه‌های جهان است، اما اهمیت دیگر «راس تنوره» که در خبرها کم‌تر مورد توجه بوده این است که این بندر بزرگترین پایانه صادرات نفت در عربستان می‌باشد و تا ۹۰ درصد صادرات انرژی عربستان از این پایانه انجام می‌شود. راس تنوره روزانه ۵ تا ۶ میلیون بشکه نفت خام عربستان سعودی را جابجا می‌کند که بیش از مجموع مصرف روزانه نفت آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا (۴.۸ میلیون بشکه در روز) است و می‌توان آن را مهم‌ترین گلوگاه صادرات نفت خام در بازارهای جهانی دانست. مقصد عمده این محموله‌ها کشورهای آسیایی -ازجمله برای شرکت‌های امریکایی حاضر در آن‌ها- و اروپاست.

در مجموع الگوی هدف‌گیری منطقه‌ای ایران نشان‌دهنده انتخاب استراتژیک اهداف براساس قابلیت‌های آن‌ها در زنجیره تامین است؛ به این معنی که اختلال در عملیات تاسیسات مورد هدف هم بر تامین انرژی داخلی فشار آورده و هم بر شبکه‌های تامین بین‌المللی تاثیر می‌گذارد. این عملکرد دوگانه، چنین تاسیساتی را به هدفی بسیار ارزشمند در سناریوهای جنگ اقتصادی تبدیل می‌کند.

نکته دیگری که قابل توجه است نوع ضربه‌های واردشده است؛ هدف‌گیری نقطه‌ای با استفاده از پهپاد -بدون پذیرش مسئولیت حمله- می‌تواند شروع خوبی برای افزایش تنش باشد و با کم‌ترین هزینه پیام‌های لازم را به طرف‌های ذی‌ربط منتقل کند؛ پیام‌هایی که نشانه‌هایی از دریافت آن وجود دارد، از جمله در توقف صادرات روزانه ۲۰۰ هزار بشکه نفت کردستان عراق و توقف فعالیت میادین گازی لویاتان و کاریش رژیم صهیونیستی، بدون هرگونه حمله‌ای!