دوئل در دره سیلیکون؛ وقتی پهپادهای قاتل اخلاق را از میدان به‌در می‌کنند!

پژوهشگاه فضای مجازی پردیس قم

تقابل دراماتیک میان غول‌های هوش مصنوعی و پنتاگون در نخستین روزهای مارس ۲۰۲۶، به یک «جنگ سرد» تمام‌عیار تبدیل شده است. این هفته، با لغو قراردادهای امنیتی و فشار بی‌سابقه دولت برای نظامی‌سازی مدل‌های زبانی، رویای «هوش مصنوعی امن» ضربه فنی شد. این تزلزل زمانی به اوج رسید که وزارت دفاع امریکا، شرکت انتروپیک (Anthropic) را به‌دلیل پافشاری بر اصول اخلاقی، در لیست سیاه قرار داد و آن را یک «تهدید ملی» معرفی کرد.

ماجرا از جایی داغ شد که پنتاگون از انتروپیک خواست «خطوط قرمز» خود را پاک کند؛ یعنی اجازه دهد هوش مصنوعی قدرتمند کلود (Claude) در قلب سلاح‌های خودمختار و سیستم‌های نظارت توده‌ای به کار گرفته شود. پیت هگست (Pete Hegseth)، وزیر دفاع، با ادبیاتی تند اعلام کرد که دوران محدودیت‌های فانتزی به پایان رسیده و هر شرکتی که مانع برتری نظامی امریکا شود، از زنجیره تأمین حذف خواهد شد.

در این میان، درگیری لفظی میان مدیران ارشد هوش مصنوعی به اوج خود رسیده است:

داریو آمودی، مدیرعامل انتروپیک، در یادداشتی افشاگرانه، رقیب دیرینه‌اش سم آلتمن را متهم کرد که با «فرصت‌طلبی»، در حال خالی‌کردن پشتِ جبهه اخلاق است تا دلِ ژنرال‌های پنتاگون را به دست آورد.

پاسخ جبهه مقابل این بود که درحالی‌که انتروپیک زیر تیغ تحریم‌های دولتی است، OpenAI به‌سرعت جای خالی آن‌ها را در راهروهای پنتاگون پر کرد. آلتمن مدعی است این کار را برای «کاهش فشار» انجام داده، اما آمودی این حرکت را یک «خنجر از پشت» برای نابودی حمایت‌های عمومی از ایمنی هوش مصنوعی می‌داند.

تله هوش مصنوعی و خطر تصاحب اجباری

نکته مهم این گزارش، تهدید دولت به استفاده از قانون تولید دفاعی (DPA) است. این یعنی اگر شرکت‌ها داوطلبانه قفل‌های ایمنی (Guardrails) خود را باز نکنند، دولت این قدرت را دارد که کنترل شرکت را به‌دست بگیرد و هوش مصنوعی را به یک «اسلحه محض» تبدیل کند.

این تحولات نشان می‌دهد که استراتژی «مسابقه به‌سمت قله»، که قرار بود شرکت‌ها را در رعایت ایمنی به رقابت بیندازد، عملا به یک سقوط آزاد به‌سمت تاریکی تبدیل شده است. جایی که سرعتِ رسیدن به ربات‌های قاتل، جایگزین دقت در حفظ جان انسان‌ها شده است.

درحالی‌که مدیران OpenAI اصرار دارند که هنوز ایمنی برایشان مهم است، واقعیت میدان نشان می‌دهد که در جنگِ میان «سود و قدرت» با «اخلاق و امنیت»، فعلا ماشه در دست کسانی است که به دومی اهمیتی نمی‌دهند.