پایگاه‌های هوایی قطر در اختیار آمریکاست؟

اندیشکده اقتصاد مقاومتی

با گذشت بیش از یک هفته از آغاز درگیری‌های نظامی در منطقه، فرودگاه بین‌المللی حمد در دوحه قطر همچنان بسته باقی مانده و پروازهای مسافربری به این کشور متوقف شده است. این در حالی است که برخی کشورهای منطقه که در معرض حملات بیشتری قرار گرفته‌اند، به‌تدریج پروازهای محدود خود را از سر گرفته‌اند.

رفتار متفاوت قطر در مقایسه با دیگر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس

در روزهای ابتدایی جنگ، بسیاری از کشورهای غرب آسیا ازجمله قطر، امارات، بحرین و کویت به‌دلیل خطر حملات موشکی و پهپادی، حریم هوایی خود را به‌طور موقت بستند و هزاران پرواز در سطح جهان لغو شد.

بااین‌حال، استمرار تعطیلی فرودگاه دوحه در مقایسه با برخی کشورهای دیگر منطقه، پرسش‌هایی را درباره علت واقعی این وضعیت ایجاد کرده است. یکی از نکات قابل توجه این است که حملات انجام شده علیه قطر عمدتا پایگاه‌های نظامی امریکا را هدف قرار داده‌اند؛ ازجمله حمله موشکی ایران به پایگاه هوایی العدید، بزرگ‌ترین پایگاه نظامی امریکا در غرب آسیا که مقر فرماندهی نیروهای امریکایی در منطقه محسوب می‌شود.

این پایگاه که ظرفیت استقرار ده‌ها هواپیما، پهپاد و تجهیزات پشتیبانی نظامی را دارد، نقش مهمی در عملیات هوایی امریکا در منطقه ایفا می‌کند. در جریان جنگ اخیر نیز گزارش‌هایی از افزایش پرواز هلیکوپترها، جنگنده‌ها و هواپیماهای سوخت‌رسان در اطراف مرزهای هوایی و پایگاه‌های قطر منتشر شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد فعالیت‌های نظامی در این کشور به طور قابل توجهی افزایش یافته است.

پایگاه‌های هوایی قطر در اختیار امریکا است؟

در چنین شرایطی، یکی از احتمالات قابل طرح این است که بسته ماندن طولانی فرودگاه دوحه صرفا ناشی از خطرات امنیتی جنگ نباشد، بلکه به‌دلیل تبدیل‌شدن بخش مهمی از فضای هوایی قطر به مسیر عملیات و پشتیبانی نیروهای امریکایی باشد. درواقع توقف پروازهای مسافربری می‌تواند به کاهش تداخل میان ترافیک هوایی غیرنظامی و عملیات نظامی کمک کند.

اگر این فرض درست باشد، تعطیلی فرودگاه دوحه را باید بیش از آنکه نتیجه مستقیم تهدیدهای نظامی علیه قطر دانست، در چارچوب نقش این کشور به‌عنوان میزبان یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی امریکا در منطقه تحلیل کرد. در چنین شرایطی، فضای هوایی قطر عملا به بخشی از زیرساخت عملیاتی جنگ تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که می‌تواند توضیح دهد چرا با وجود محدودبودن حملات به خاک این کشور، فرودگاه دوحه همچنان بسته باقی مانده است.