نکاتی در مورد سقوط ده دلاری قیمت نفت در شب انتخابات سرنوشت ساز

✍🏻 مهدی خراتیان، مدیر اندیشکده احیای سیاست

ترامپ لحظاتی قبل از سقوط ده دلاری قیمت نفت به عنوان “بزرگترین سقوط یک روزه آن در کل تاریخ” یاد کرد و آنرا نشانه ای از “پیروزی بر ایران” دانست. و اکنون چند نکته و یک سوال:
۱. میدانیم که دموکراتها در ماه اکتبر خیز بسیار خوبی برداشته و رکوردهای مهمی ثبت کرده اند، تا جایی که انتخابات سنا حتی در ایالتهایی چون کانزاس و نبراسکا، که عموما به جمهوریخواهان رای میدهند، اکنون به طرز غیرقابل باوری رقابتی شده است و خیال جمهوریخواهان حتی از جانب برد در رقابت سنا در ایالاتی چون لوییزیانا و کارولینای جنوبی نیز کاملا راحت نیست؛ به نوعی نه تنها خطر باخت در مجلس نمایندگان بسیار بالا رفته، بلکه خطر باخت قاطع در سنا و سونامی آبی دموکراتها کمپین جمهوریخواهان را تهدید میکند. (یا شاید میکرد). اما باید دقت کرد که این امار لزوما برد دموکراتها را تضمین نمیکند و اگرچه برای مثال موسسه راسموسن (که شخص ترامپ آنرا قبول دارد) به پیشتازی السید در میشیگان اذعان کرد، اما به دلیل فاصله بسیار کم رقابتها (زیر ۳ درصد) هر تحول مهم میتواند فضا را در انتخابات سنا به نفع جمهوریخواهان تغییر دهد و از آنجا که مساله جنگ ایران و عوارض اقتصادی آن بسیار در تغییر وضعیت جمهوریخواهان موثر بوده، هر خبر مثبتی ناظر به آن میتواند سرخوردگان ترامپی را تحریک کند تا به تعبیر ونس “یکبار دیگر به جمهوریخواهان فرصت دهند”.
۲. جمهوریخوان اخیرا به طرز بسیار تهاجمی و بیسابقه ای پول خرج کارزار انتخاباتی خود کرده اند‌. برای مثال ایلان ماسک به تنهایی ۲۷۶ میلیون دلار به جمهوریخواهان کمک کرده و روی شکست تالاریکو در تگزاس قمار بزرگی کرده است. البته تحقیقات نشان میدهد که لزوما همبستگی روشنی میان پول خرج شده و موفقیت انتخاباتی در آمریکا وجود ندارد؛ اما به دلیل روشهای نوین و تهاجمی جمهوریخواهان در تاثیرگذاری بر رای دهندگان و موج سازی انتخاباتی، که آثار آن در ۲۰۲۴ بسیار ملموس بود و بسیاری از مدلهای نظرسنجی معتبر نظیر نظرسنجی چون آن سلرز را به چالش کشید و اعتبار آنها را نابود کرد، نمیتوان مطمئن بود که این بار این پول خرج کردنها به نتیجه نمیرسد. همچنین نمیتوان استدلال کرد که فشار تبلیعاتی بی امان جمهوریخواهان بی فایده است و در لحظات آخر به تغییر نتیجه ایالاتی که رقابت در آنها بسیار نزدیک است، منجر نمیشود.
۲. همچنین میدانیم که ماه اکتبر ماهی بد برای سهام شرکتهای هوش مصنوعی و دیتاسنترها بود و این شرکتها به دلایلی چون نرخ بهره بالا و افزایش هزینه های تامین مالی، تریلیونها دلار از ارزش خود را از دست دادند، امری که پیشتر و در قالب رشتویی مفصل به ان پرداخته و آنرا پیش بینی کرده بودیم.‌
۳. پیش از این در مورد همبستگی مثبت اوراق قرضه دولتی با نوسانهای نفت و فشار آن بر اوراق AI و جهش CDS این اوراق و همبستگی منفی نفت و SPX بر اساس ارقام غیرقابل انکار سخن گفته بودیم.
۴. همه نکات فوق در شرایطی است که روز جمعه شاخص SPX بزرگترین ریزش خود را از ماه ژوئن ثبت کرد و نفت نیز با جهش به عدد کم سابقه ۱۱۸ دلار، فضای بازارهای مالی را ملتهب کرد؛ لذا بسیاری از تحلیلگران روز دوشنبه بدی را برای بازارهای مالی آمریکا پیش بینی میکردند.
۵. در چنین شرایطی، تنها یک خبر خوب و امید بخش و ریزش سنگین نفت میتوانست فضا را کنترل و مانع یک فاجعه و کوبیده شدن اخرین میخ بر تابوت کمپین جمهوریخواهان در آستانه روز سه شنبه شود. برای درک التهاب فضا دقت کنید که با وجود ریزش سنگین نفت در ردز دوشنبه، شاخص VIX همچنان ۲۱ است و نزدک تا این لحظه ۱/۳ درصد سقوط کرده است. تصور کنید که اگر نفت امروز به بالای ۱۲۰ دلار میرسید، نزدک امروز احتمالا در چه وضعیتی قرار داشت‌ و میتوانست چه موج‌ منفی سنگینی را در رسانه ها ایجاد و فضا را بیش از پیش به ضرر جمهوریخواهان کند.
با توجه به نکات فوق، خبر مذاکرات ایران و امریکا هدیه ای بزرگ به ترامپ و کمپین جمهوریخواهان بوده است، اگرچه تضمینی نیست که این هدیه به حفظ برتری انها در سنا منجر شود. اکنون سوال بزرگ اینجاست که این کاهش تنش و هدیه نفتی به ترامپ، که وی آنرا بزرگترین ریرش تاریخ میخواند، با چه چیز معامله شده و ایران چه چیزی به دست آورده است. نگارنده از پشت پرده تحولات مطلقا بی اطلاع است، و طبق معمول صرفا امیدوار است که این بار مسیرهای شکست خورده پیشین، که بر وساطت قدرتهای کوچک و خوش بینی به تعهد آمریکا استوار است، طی نشده باشد و تهران مابه ازایی مهم با ضمانت و مشارکت قدرتهای بزرگ دریافت کرده باشد. شایان ذکر است که برای ترامپ مهم نبوده و نیست که ما در مذاکرات بر ۷ بند اصرار میکنیم یا خیر، برای وی نفس خبر مذاکره و ریزش نفت اهمیت داشت.