ورود حزب الله به جنگ؛ منطق و قواعد کنش
پژوهشکده ابرار معاصر تهران منطق و قواعد کنش ورود حزب اله لبنان به جنگ ایران و امریکا را شرح داده است.
پژوهشکده ابرار معاصر تهران
حزبالله در طول حدود چهاردهه فعالیت تشکیلاتی خود همواره برمبنای منطق و قواعد خاصی رفتار کرده بهگونهای که پیش از هرگونه کنشگری، ابعاد و پیامدهای آن در سطوح داخلی، منطقهای و بینالمللی ارزیابی میشود.
در سطح داخلی، حزبالله همواره به اصل کلیدی توافق طائف یعنی اجماع ملی پایبند بوده و در این راستا نهایت همکاری را با جریانهای سیاسی لبنان در مقاطع مختلف از جمله دولت نواف سلام و جوزف عون در شرایط کنونی داشته است.
با وجود همراهی عملی حزبالله با اجرای مفاد آتشبس و خلع سلاح در جنوب لیتانی، طرف مقابل مانع از بازسازی مناطق آسیبدیده و بازگشت آوارگان جنوب شده و دولت لبنان کوچکترین دستاوردی حتی در خاتمه دادن به حملات روزانه اسرائیل نداشته است. این موارد در بیانیه اخیر حزبالله صریحا مورد اشاره قرار گرفتند. عملا با گذشت بیش از دو سال از برقراری آتشبس، طرف مقابل نهتنها هیچیک از تعهدات خود را عملی نکرده، بلکه از تغییر ترتیبات سیاسی، امنیتی و اقتصادی در جنوب لبنان سخن میگوید. بدین جهت، اعتقاد بر این است که سیاست صبر راهبردی با وجود ادامه حملات به خاک لبنان، عدم عقبنشینی رژیم از نقاط اشغالی و تداوم بمباران جنوب لبنان با هدف جلوگیری از بازسازی و بازگشت آوارگان، منطق اولیه خود را ازدست داده است.
ازسوی دیگر عبور امریکا و اسرائیل از خطوط قرمز، نقض آتشبس و تجاوز مجدد به خاک ایران، همچنین بهشهادترساندن رهبر معظم انقلاب اسلامی، حتی طرفداران تداوم آتشبس شکننده در لبنان را نیز به تداوم وضع موجود بدبین کرد. تجربه برخورد با حماس در غزه، حشدالشعبی در عراق و انصارالله در یمن نیز به ادراک رهبران حزبالله شکل داده است، اگرچه حزبالله پیش از شکلگیری این ادراک نیز منفعل نبود؛ دراینخصوص سخنگوی ارتش اسرائیل گفته است: «حزبالله [در این مدت] در خواب نبود.»
حزبالله (و جریان امل) در شرایط کنونی خود را نه درگیر دعوای سیاسی و حزبی، بلکه در مواجهه با نوعی چالش موجودیتی میبیند. لذا منطق کنشگری خود را نه صرفا بر مبنای راهبرد وحدت ساحات، بلکه به اقتضای شرایط حساس لبنان، نگرانیها در خصوص آینده کیان شیعه و حتی حفظ ساختار سیاسی برآمده از پیمان طائف سازمان میدهند.
ازسویدیگر ورود حزبالله به جنگ بهنوعی در چهارچوب راهبرد دفاع مشروع و حفاظت از حریم لبنان اتخاذ شده است. ترامپ و نتانیاهو پس از حل پرونده ایران، سناریوی بازگشایی جبهه جدید علیه حزبالله از سمت سوریه را در ذهن دارند. برخی گزارشهای عبری اذعان دارند که اسرائیل حتی پیش از ورود حزبالله به جنگ، طرح حملات پیشدستانه را در دست اجرا داشت.
بنابراین ورود حزبالله به جنگ، ازسوی اعضای برجسته این حزب در دو سطح ملی و منطقهای قابل توجیه است و طی روزهای آتی، این منطق بیشتر از پیش در عرصه میدان خود را آشکار خواهد ساخت. همینکه حملات حزبالله از جنوب لبنان انجام میشود که اسرائیل مدعی خلعسلاح آنجا بود، برای تحلیلگران دارای معنایی خاص است.
