اخباریادداشت سیاستی

نظام مسائل پایانه های مرزی و ضرورت ارتقاء بهره وری در پایانه های مرزی

بررسی دلایل بهره وری پایین پایانه های مرزی ایران، چالش های موجود و اقدامات لازم برای ارتقای بهره وری در پایانه های مرزی کشور

✍️ یادداشت محمدرضا حدادی، مدیر اندیشکده حکمرانی بهره وری امیرکبیر (معدن، عمران و صنعت)

بهره وری پایین پایانه های مرزی، به اقتصاد، امنیت و روابط بین الملل کشور، آسیب جدی وارد کرده است. مطابق قانون برنامه هفتم توسعه، 35 درصد از رشد توسعه اقتصادی 8 درصد، باید از محل ارتقاء بهره وری بدست آید لذا در بخش پایانه های مرزی نیز ارتقاء بهره وری باید در دستور کار قرار گیرد که برای این هدف ابتدا باید نظام مسائل پایانه های مرزی کشور احصا و راهکارهای عملیاتی برای رفع مسائل در دستور کار قرار گیرد.

ایران از منظر زیرساختی دارای 50 پایانه مرزی زمینی و دریایی (25 پایانه مرزی دریایی (16 پایانه در جنوب و 9 پایانه در شمال) و 25 پایانه مرزی زمینی(10 پایانه در شرق و شمال شرق و 15 پایانه در غرب و شمال غرب)) است که از نظر تعداد پایانه در شرایط قابل قبولی قرار داریم ولی از منظر بهره وری با چالش های جدی روبرو هستیم.

ضرورت و اهداف پژوهش

در این پژوهش ضمن بررسی سوابق موضوع، نظام مسائل کلیه پایانه های مرزی کشور از منظر بهره وری احصا شده است که اولین گام برای ارتقاء بهره وری، شناخت صحیح از نظام مسائل مربوطه است. همچنین مطابق بررسی های انجام شده در خصوص پدیده رسوب کالا در گمرک ها، نشان از بهره وری پایین در گمرک های کشور دارد. در این پژوهش تعدد دستگاه های اجرایی و نظارتی و کنترلی مستقر در پایانه های مرزی معرفی شده که نشان می دهد هماهنگی و اصلاح فرایندها برای ارتقاء بهره وری در پایانه های مرزی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. در این پژوهش نمونه های موفق از ارتقاء بهره وری در  پایانه های مرزی در سطح جهان آورده شده است که شناخت چنین الگوهایی برای سیاستگذار واجب و ضروری است. همچنین  اهم اقدامات لازم برای ارتقای بهره وری در پایانه های مرزی کشور که ترکیبی از ارتقاء فناوری، مدیریت و بهینه سازی فرآیندها، مدیریت منابع، رفع تعارض منافع و ارتقاء دیپلماسی خارجی می باشد بیان شده و در انتها پیشنهادات برای عملیاتی شدن ارتقاء بهره وری ارائه شده است.

 اهم دلایل بهره وری پایین پایانه های مرزی ایران و نظام مسائل آن ها

مطابق بررسی های این اندیشکده، مهم ترین دلایل بهره وری پایین و نظام مسائل پایانه های مرزی کشور، عبارتند از:

  1. فقدان اقتدار اجرایی مجلس و قوه قضاییه برای پاسخگو کردن دولت ها به ارتقاء بهره وری در پایانه های مرزی
  2. فقدان اقتدار اجرایی دولت ها برای پاسخگو کردن دستگاه های ذیربط به ارتقاء بهره وری پایانه های مرزی
  3. تعدد نهادها و مراجع سیاستگذار درپایانه های مرزی به نحوی که هر نهاد و دستگاه مجری صرفا منافع جزیره خود را می بیند
  4. تعارض منافع افراد و دستگاه ها در پایانه های مرزی و لحاظ صرفا منافع شخصی و سازمانی بدون درنظر گرفتن منافع ملی
  5. عدم هماهنگی و عدم همکاری برخی دستگاه های مستقر در پایانه های مرزی به دلیل تعارض منافع
  6. عدم وجود مدیریت واحد و یکپارچه برای اصلاح فرایندها، رفع تعارض منافع، تلفیق فناوری، تعامل بین دولتی به طور همزمان

برخی چالش های موجود در پایانه های مرزی که باعث کاهش بهره وری شده است به شرح ذیل احصا شده است که می توان با برنامه ریزی و اتخاذ سیاست های صحیح و به موقع، برای خروج از وضعیت موجود، اقدام نمود:

چالش های زیرساختی و لجستیکی

  • فرسودگی تجهیزات و عدم مکانیزاسیون: برخی پایانه ها از سیستم های دستی و قدیمی استفاده می کنند که باعث کندی ترخیص کالا و افزایش هزینه های تجاری می شود.
  • ضعف شبکه حمل ونقل: راه آهن و جاده های نامناسب در برخی مرزها (مانند مرزهای شرقی) باعث کاهش کارایی می شود.
  • کمبود اسکنرها و سیستم های بازرسی پیشرفته: این مسئله منجر به افزایش قاچاق و کاهش دقت در کنترل کالاها می شود.

چالش های امنیتی

  • قاچاق سلاح، کالا و مواد مخدر: علی الخصوص در مرزهای شرقی (افغانستان و پاکستان) و غربی (عراق)
  • تهدیدات امنیتی: علی الخصوص در مناطق مرزی مانند سیستان و بلوچستان و کردستان
  • نفوذ گروه های تروریستی: برخی پایانه ها در معرض تهدیدات امنیتی از سوی معاندین هستند.

مشکلات اداری و بوروکراسی

  • رویه های طولانی و پیچیده گمرکی: کاغذ بازی زیاد و نبود سیستم های یکپارچه الکترونیکی، زمان ترخیص کالا را افزایش می دهد.
  • فساد مالی و رشوه خواری: در برخی پایانه ها، اخذ رشوه از رانندگان و بازرگانان گزارش شده است.
  • عدم شفافیت در مقررات: تغییرات مکرر قوانین گمرکی باعث سردرگمی تجار شده است.

چالش های اقتصادی و تحریم ها

  • محدودیت های بانکی و نقل و انتقال پول: تحریم ها باعث شده مبادلات مالی با برخی کشورها دشوار شود.
  • کاهش تجارت رسمی و افزایش قاچاق: تحریم ها و مشکلات اقتصادی، تجارت قانونی را کاهش و قاچاق را افزایش می دهد.
  • وابستگی به درآمدهای نفتی و کم توجهی به تجارت مرزی: برخی پایانه ها به رغم پتانسیل بالا، مورد توجه کافی نیستند.

چالش های سیاسی و بین المللی

  • تنش با کشورهای همسایه: روابط سیاسی نامطلوب با برخی همسایگان بر عملکرد مرزها تأثیر منفی گذاشته است.
  • بسته شدن موقت مرزها: گاهی به دلایل امنیتی یا سیاسی، برخی مرزها موقتاً بسته می شوند.

مشکلات نیروی انسانی

  • کمبود نیروی متخصص: برخی مأموران گمرک و مرزبانی آموزش های لازم برای استفاده از سیستم های مدرن را ندارند.
  • حقوق و مزایای ناکافی: این مسئله انگیزه کارکنان مرزی را کاهش داده و احتمال فساد را افزایش می دهد.

چالش های زیست محیطی و جغرافیایی

  • شرایط آب وهوایی سخت: در مرزهای جنوبی (گرم و خشک) و شمالی (کوهستانی)، کنترل مرزها دشوار است.
  • آلودگی ناشی از ترافیک سنگین: پایانه های شلوغ مانند بازرگان و امام خمینی با آلودگی هوا و صوتی مواجه هستند.

احصاء فهرست دستگاه ها و سازمان های مستقر در پایانه های مرزی کشوربه همراه ماموریت محوله

مطابق بررسی های انجام شده در اندیشکده حکمرانی بهره وری امیرکبیر، اهم دستگاه ها و سازمان های مستقر در پایانه های مرزی که باید با همکاری و اصلاح فرایندهای موجود در ارتقاء بهره وری حرکت کنند عبارتند از:

وزارتخانه های اصلی

  1. وزارت راه و شهرسازی (مسئول اصلی پایانه های مرزی)
  • سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای (مدیریت و نگهداری پایانه های مرزی، نظارت بر ترانزیت کالا و خدمات، توسعه زیرساخت ها) – ادراه کل ترانزیت و حمل و نقل بین المللی (صدور مجوزهای ترانزیتی، رفع موانع لجستیکی، رفع موانع خدمات بانکی و پولی)
  • سازمان بنادر و دریانوردی (مدیریت پایانه های مرزی دریایی)
  • شرکت کشتیرانی (در پایانه های مرزی دریایی)
  • شرکت پایانه های عمومی و وسایل نقلیه باربری (مدیریت عملیات بارگیری و تخلیه کالا و هماهنگی با گمرک و مرزبانی برای تسهیل تردد کامیون های بین المللی)
  • معاونت حمل و نقل (سیاستگذاری های کلان)
  1. وزارت کشور (امنیت و نظارت مرزی)
  • پلیس مرزبانی ناجا (کنترل تردد و امنیت)
  • استانداری ها و فرمانداری های مرزی (هماهنگی بین دستگاه های امنیتی و انتظامی و نظارت بر اجرای مقررات)
  • سازمان اتباع و مهاجرین خارجی(مسئول ثبت و کنترل اتباع خارجی و صدور و بررسی ویزای ورود و اقامت اتباع)
  • پلیس مهاجرت و گذرنامه(وابسته به فراجا اما تحت نظارت وزارت کشور، کنترل گذرنامه و مدارک مسافران)
  • سازمان ثبت احوال کشور(کنترل مدارک شهرئندان ایرانی و ثبت اطلاعات ورود و خروج برخی مسافران)
  1. وزارت امور اقتصاد و دارایی
  • سازمان گمرک جمهوری اسلامی ایران (ترخیص کالا و مسافر)
  • سازمان مناطق آزاد و مناطق ویژه اقتصادی در مرزها
  • سازمان امور مالیاتی کشور
  • سازمان های بیمه
  • بانک ها
  1. وزارت امور خارجه (مسائل دیپلماتیک مرزی)
  • کنسولگری ها(در برخی مناطق مرزی مسئول صدور ویزا و رسیدگی به اتباع ایرانی و خارجی، هماهنگی با مسئولین محلی برای تسهیل تردد مسافرین و تجار، حل اختلافات مرزی)
  • اداره کل کنسولی، امور اتباع و مهاجرین خارجی(نظارت بر اجرای قوانین مرتبط با اتباع خارجی در مبادی ورودی و خروجی، پیگیری مساول حقوقی و کنسولی اتباع ایرانی)
  • دفتر امور مرزی و مناطق آزاد(هماهنگی با دستگاه های داخلی نظیر وزارت کشور و گمرک برای حل چالش های مرزی و مشارکت در مذاکرات دو یا چند جانبه تعیین خطوط مرزی و حل اختلافات ترانزیتی)
  • معاونت حقوقی و بین الملل(بررسی مسائل حقوقی قراردادهای مرزی و توافقنامه های تجاری بین الملل و ارائه مشاوره در مورد قوانین حاکم بر مرزها)
  • کمیسیون های مشترک با برخی کشورهای همسایه(نظارت بر اجرای پروتکل های مرزی)
  1. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (کنترل بهداشتی مسافران و کالاها)
  • سازمان غذا و دارو
  • سازمان اورژانس کشور(راه اندازی پایگاه های ثابت و سیار مرزی)
  • معاونت درمان(راه اندازی بیمارستان های صحرایی و مراکز درمانی در پایانه ها)
  • معاونت بهداشت – اداره کل بیماری های واگیردار(احداث مراکز بهداشت مرزی و پیشگیری و نظارت بر شیوع بیماری های عفونی در مناطق مرزی، نمونه برداری و تشخیص سریع)
  • سازمان غذا و دارو و اداره کل قرنطینه های بهداشتی(کنترل محموله های غذایی و دارویی)
  1. وزارت جهاد کشاورزی (بهداشت محصولات کشاورزی و دامی)
  • سازمان دامپزشکی کشور (نظارت بر بهداشت دام و فراورده های دامی و صدور گواهی های بهداشتی)
  • سازمان حفظ نباتات – اداره کل قرنتینه نباتی(قرنتینه گیاهی و کنترل سلامت محصولات ورودی و خروجی، صدور مجوزات بهداشتی)
  • سازمان شیلات ایران(کنترل بهداشت آبزیان و محصولات شیلاتی در مرزهای خشکی و دریایی، صدور مجوز صید و تجارت آبزیان)
  • معاونت امور زراعت و باغبانی (نظارت بر واردات بذر، نهال و سایر نهاده های کشاورزی و صدور مجوز ترخیص)
  • سازمان مرکزی تعاونی روستایی(هماهنگی صادرات محصولات کشاورزی تعاونی ها و ارائه تسهیلات لجستیکی حمل و نقل)
  1. وزارت نفت
  • شرکت پایانه های نفتی ایران(بارگیری و صادرات نفت خام و میعانات گازی، ذخیره سازی و خدمات آزمایشگاهی، مدیریت عملیات پهلودهی و جداسازی نفتکش در اسکله ها)
  • شرکت ملی نفت ایران (نظارت کلان بر عملیات پایانه های مرزی و هماهنگی با وزارت نفت برای اجرای سیاست های صادراتی و تامین انرژی)
  • شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران(کنترل کیفیت و توزیع فر،ورده های نفتی، مشارکت در عملیات ترانزیت و سوآپ نفت با کشورهای همسایه)
  • شرکت ملی گاز ایران(نظارت بر صادرات میعانات گازی)
  • شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و نفت خزر(مدیریت پایانه های مرتبط با ترانزیت نفت خام از دریای خزر و مناطق مرکزی)
  1. وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (گردشگری مرزی)
  • شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی(توسعه و مدیریت پایگاه های خدمات گردشگری در مرزها)
  • شرکت توسعه گردشگری ایران(همکاری با گمرک و وزارت کشور برای تسهیل ورود و خروج گردشگران)
  • کانون جهانگردی و اتومبیل رانی جمهوری اسلامی ایران(صدور مجوزهای بین المللی برای وسایل نقلیه گردشگری و تسهیل تردد کاروان های گردشگری خارجی)
  1. وزارت صنعت، معدن و تجارت (بازارچه های مرزی و تجارت)
  2. وزارت اطلاعات (امنیت اطلاعاتی مرزها)
  3. وزارت دفاع و پشتیباتی نیروهای مسلح
  4. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (خدمات ارتباطی و فناوری)

قوه قضاییه

  1. شعب وِیژه دادگستری در پایانه های مرزی
  2. قاضی ویژه ناظر بر گمرکات
  3. اداره کل تعزیرات حکومتی
  4. سازمان بازرسی
  5. دیوان محاسبات

ریاست جمهوری

  1. سازمان برنامه و بودجه و مرکز آمار
  2. سازمان ملی استاندارد ایران (کنترل کیفیت کالاها)
  3. ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز(کنترل مجاز و غیرمجاز بودن ورود و خروج کالا)
  4. سازمان محیط زیست(نظارت بر آلودگی ناشی از تردد وسایل نقلیه و فعالیت های انسانی، جلوگیری از قاچاق گونه های گیاهی و جانوری)

نهادهای امنیتی و نظامی در پایانه های مرزی

  1. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (نیروی قدس، مرزبانی سپاه، یگان حفاظت سازمان اطلاعات سپاه)
  2. ستاد کل نیروهای مسلح (نظارت امنیتی کلی)
  3. مرزبانی فراجا و پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا
  4. سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور(زیر نظر قوه قضائیه)

اهم شوراها و نهادهای هماهنگی و قوانین مرتبط با پایانه های مرزی

  1. شورای ساماندهی پایانه های مرزی (تصمیم گیری کلان)
  2. شورای ساماندهی مبادلات مرزی استان ها
  3. کارگروه ویژه مرز شورای امنیت ملی
  4. شورای عالی اداری
  5. شورای عالی هماهنگی ترابری کشور
  6. ستاد ملی گذر(موضوع ماده 57 قانون برنامه هفتم توسعه)
  7. قانون ساماندهی مبادلات مرزی و آیین نامه اجرایی آن
  8. قوانین و مقررات گمرکی
  9. آیین نامه مرزبانی کشور
  10. قانون و مقررابا قاچاق کالا و ارز
  11. قوانین مرتبط
  12. ت صادرات و واردات
  13. قانون مبارزه 
  14.  با مناطق آزاد و مناطق ویژه اقتصادی مستقر در پایانه های مرزی
  15. قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور(مرتبط با مناطق آزاد مستقر در مرز)
  16. قانون مدنی و قانون تجارت(مواد مرتبط با مرز)
  17. دستورالعمل های بهداشتی مرزی
  18. مصوبات هیئت دولت و مجلس

 نمونه هایی از ارتقاء بهره وری پایانه های مرزی در سطح جهان

مرز گاتوما(رواندا-اوگاندا)

راهکارها:

  • اجرای سیستم Single Window الکترونیک (پلتفرم یکپارچه برای تشریفات گمرکی)
  • پیش ثبت نام اجباری برای کامیون ها ۲۴ ساعت قبل از ورود
  • اشتراک گذاری داده ها بین گمرک دو کشور

نتایج:

  • کاهش زمان عبور کامیون ها از ۲–۳ روز به ۲ ساعت
  • افزایش حجم تجارت مرزی تا ۴۰٪

مرز کوروتو (کلمبیا-اکوادور)

راهکارها:

  • ایجاد پایانه یک پارچه (OSBP) با حضور همزمان مقامات دو کشور
  • اسکنرهای پرتوی گاما برای بازرسی غیرمخرب کانتینرها
  • نوبت دهی آنلاین براساس نوع محموله

نتایج:

  • کاهش ۷۰٪ زمان انتظار کامیون ها
  • حذف ۵۰٪ از مدارک کاغذی

مرز مدیکا (لهستان-اوکراین)

راهکارها:

  • راه اندازی اپلیکیشن نوبت دهی هوشمند برای رانندگان.
  • جداسازی مسیرها براساس نوع کالا (خطرناک/عادی).
  • استفاده از داده های بلادرنگ ترافیکی برای مدیریت شلوغی.

نتایج:

  • کاهش ۴۰٪ ازدحام در ساعات اوج.
  • افزایش عبور روزانه کامیون ها از ۲۰۰ به ۳۵۰ دستگاه.

مرز ناماخا (تایلند-مالزی) 

راهکارها:

  • اتوماسیون گیت های ورودی/خروجی با کارت های
  • افزایش شیفت های کاری به ۲۴ ساعت شبانه روز.
  • پلتفرم پرداخت یکپارچه عوارض گمرکی.

نتایج:

  • افزایش سرعت ترخیص کالا از ۳ ساعت به ۴۵ دقیقه.
  • رشد ۲۵٪ حجم تجارت دوسالانه (گزارش اتاق بازرگانی تایلند).

مرز برگاس (بلغارستان-ترکیه) 

راهکارها:

  • نصب اسکنرهای پرتو ایکس با قابلیت بررسی ۶۰ کانتینر در ساعت.
  • آموزش پرسنل برای استفاده از سیستم های Risk-Based Inspection.
  • هماهنگی بین سازمانی پلیس، گمرک و بهداشت.

نتایج:

  • کاهش ۹۰٪ نیاز به بازرسی فیزیکی.
  • افزایش رضایت تجار تا ۸۵٪ (نظرسنجی ۲۰۲۳).

 اهم اقدامات لازم برای ارتقای بهره وری در پایانه های مرزی کشور که ترکیبی از ارتقاء فناوری، مدیریت و بهینه سازی فرآیندها، مدیریت منابع، رفع تعارض منافع و ارتقاء دیپلماسی خارجی می باشد عبارتند از:

اتوماسیون و فناوری دیجیتال

  • سیستم های مدیریت یکپارچه (TMS): پیاده سازی نرم افزارهای تخصصی برای ردیابی کامیون ها، مدیریت نوبت دهی و پیش اعلام بار
  • پیش ثبت نام الکترونیک (Pre-registration): ثبت اطلاعات کالا و مدارک قبل از ورود به مرز (کاهش زمان انتظار تا ۷۰%)
  • اسکن هوشمند (RFID و X-ray): جایگزینی بازرسی فیزیکی با اسکنرهای پیشرفته برای تسریع بازرسی کانتینرها. 
  • پلتفرم های آنلاین: صدور مجوزها و پرداخت الکترونیک عوارض گمرکی مثل سیستم هایSingle Window

اصلاح و بهینه سازی فرآیندها با نگاه حذف تعارض منافع و اولویت منافع ملی بر منافع شخصی و سازمانی

  • اصلاح و حذف فرایندهای زائد و یکپارچه کردن فرایندها توسط تیمی غیرذینفع و مستقل
  • تسهیل تشریفات گمرکی (حذف مدارک تکراری و استانداردسازی الزامات – اجرای سیستم های ریسک بیس (Risk-Based Inspection) برای متمرکز شدن بر محموله های پرریسک)
  • مدیریت نوبت دهی (Appointment System) جلوگیری از ازدحام با اختصاص زمان های مشخص برای ورود کامیون ها
  • جریان جداگانه برای کامیون های خالی/بارشده: کاهش تداخل عملیاتی

ارتقای زیرساخت ها علی الخصوص نرم افزازی و تجهیزات محور

  • افزایش ظرفیت فیزیکی (توسعه مسیرهای بازرسی و پارکینگ و ساخت خطوط اضافه برای ترافیک سنگین)
  • تجهیزات سریع العملی (جرثقیل های خودکار، پهپادهای نظارتی و سنسورهای IoT برای پایش بلادرنگ)

مدیریت منابع انسانی

  • آموزش تخصصی پرسنل: دوره های منظم در حوزه فناوری های جدید و رویه های گمرکی
  • استانداردهای عملکرد (KPI): تعیین شاخص هایی مثل زمان انتظار متوسط و تعداد تراکنش ها در ساعت
  • طرح های انگیزشی: پاداش برای عملکرد برتر پرسنل

تحلیل و پایش داده ها و بهبود مستمر

  • داشبوردهای مدیریتی: رصد بلادرنگ ترافیک، زمان های پردازش و گلوگاه ها
  • شبیه سازی فرآیند: شناسایی نقاط کور با ابزارهایی مثل نرم افزار
  • بازخورد ذینفعان: نظرسنجی از رانندگان، شرکت های حمل ونقل و تجار برای اصلاح فرآیندها

اقدامات کم هزینه و سریع الاجرا

  • نشانه گذاری هوشمند خطوط: جداسازی مسیرهای ورود/خروج و محموله های خاص
  • افزایش شیفت های کاری در ساعات اوج ترافیک
  • استقرار افسران سیار برای حل سریع مشکلات میدانی

ارتقاء همکاری های بین دولتی

  • اشتراک گذاری داده ها و استانداردهای مشترک
  • توجه به شاخص عملکرد لجستیک (LPI) بانک جهانی(رتبه بندی کشورها در کارایی مرزها)

ظرفیت سازی و همکاری بین سازمانی

  • ارتقاء هماهنگی بین دستگاه های اجرایی و نهادها
  • به اشتراک گذاری داده ها بین سازمان ها
  • همکاری با بخش خصوصی: واگذاری خدمات غیرحاکمیتی (مثل بارگیری/تخلیه) به اپراتورهای حرفه ای
  • ایجاد پایانه های یک پارچه (One-Stop Border Posts – OSBP) برای حذف توقف های مکرر

دو یا چند کشور مرزی، فرآیندهای گمرکی و مهاجرتی خود را در یک مکان مشترک ادغام می کنند. این کار به جای اینکه طرف های تجاری و مسافران مجبور باشند در هر دو سوی مرز مراحل اداری را طی کنند، یک بار در یک نقطه مشترک این مراحل را انجام می دهند. این پروژه ها با حمایت مالی نهادهای بین المللی اجرا می شوند مثلا در کشور آفریقا، حمایت مالی توسط بانک توسعه آفریقا (AfDB)، اتحادیه آفریقا، و برنامه های توسعه زیرساختی قاره ای مانند برنامه توسعه زیرساخت در آفریقا (PIDA) و سازمان های توسعه ای مانند Trade Mark East Africa (TMEA) انجام می شود.

  • کاهش زمان ترخیص کالا (با تجمیع فرآیندها در یک مکان، زمان ترخیص کالا و مسافران به میزان قابل توجهی کاهش می یابد)
  • کاهش هزینه های تجارت (کاهش زمان ترخیص کالا به معنای کاهش هزینه های نگهداری کالا در مرزها و کاهش هزینه حمل کالا )

مثال هایی از پروژه های OSBP در آفریقا:

  • گذرگاه مرزی الگو-نیمو: واقع در مرز اوگاندا و سودان جنوبی با حمایت مالیپ Trade Mark East Africa (TMEA)
  • جاده کابینگو–کاسولو–مانیوو–موگینا: واقع در مرز تانزانیا و بوروندی، ارتقاء به یک جاده دو بانده و ایجاد یک گذرگاه مرزی یکپارچه در Manyovu (تانزانیا) و Mugina (بوروندی).

جمع بندی و پیشنهادات ارتقاء بهره وری در پایانه های مرزی کشور

نظام مسائل و چالش های موجود در پایانه های مرزی کشور احصا شده است و برای ادامه کار ضروری است سیاست گذار، تیمی مستقل و کارآمد را بسیج نماید تا راهکارهای پیشنهادی را عملیاتی نمایند و همان تیم، پایش و بهبود مستمر را در دستور کار قرار دهد.

پیشنهاد می شود کارفرمای ارتقاء بهره وری پایانه های مرزی ایران، تیمی متشکل از:

  • دولت (معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری(به عنوان کافرمای اصلی) و
  • مجلس (مرکز پژوهش های مجلس، کمیسیون اقتصادی مجلس) و
  • قوه قضائیه (سازمان بازرسی کشور و دیوان محاسبات)

باشد و مجری باید تیمی مستقل و غیرذینفع در امورات پایانه های مرزی باشد لذا این تیم می تواند متشکل از یک یا چند اندیشکده و مشارکت با سایر شرکت های مهندسین مشاور کشور باشد. همچنین دستگاه نظارت برای این پروژه، سازمان ملی بهره وری ایران پیشنهاد می شود.

همچنین تاکید می شود برای اجرای صحیح یک پروژه، مهمترین موضوع، ارکان پروژه و شخص مدیر پروژه می باشد و اقتدار اجرایی و تصمیم جدی سران قوا برای ارتقاء بهره وری پایانه های مرزی، امری ضروری و از پیش شرط های ورود به این حوزه اعلام می گردد.

امتیاز کاربر 0 (0 رای)

یادداشت

یادداشت های سیاستی اندیشکده های ایران را در این صفحه دنبال کنید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا