دستور کار نشست سهجانبه ترامپ، پوتین و شی جینپینگ در چین چیست؟
نشست سهجانبه امریکا، چین و روسیه برای نخستینبار در ۱۹ نوامبر در شهر شنژن چین برگزار میشود.

رسانههای بینالمللی ازجمله رویترز، بیبیسی، سیانان، نیویورکتایمز، والاستریتژورنال، گاردین، بلومبرگ و الجزیره، به بررسی ابعاد نشست سهجانبه دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ پرداختهاند؛ نشستی که بنا بر اعلام کاخ سفید، قرار است برای نخستین بار در ۱۹ نوامبر در شهر شنژن چین برگزار شود. این دیدار در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) برنامهریزی شده و موضوعاتی همچون کنترل تسلیحات هستهای و جنگ ایران در دستور گفتوگوهای آن قرار دارد. با وجود این، مقامهای آمریکایی از هماکنون تأکید کردهاند که نباید انتظار دستیابی به توافقی مشخص در این نشست را داشت.
برجسته شدن جنگ ایران و کنار گذاشتن پرونده اوکراین
براساس گزارش رویترز و الجزیره، یک مقام ارشد آمریکایی اعلام کرده است که ترامپ قصد دارد موضوع جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را با همتایان روس و چینی خود مطرح کند. نکته قابل توجه آن است که با وجود درخواستهای قبلی پوتین برای طرح مسئله اوکراین، این موضوع در برنامه رسمی نشست پیشبینی نشده است.
آسوشیتدپرس نیز به اختلاف دیدگاه واشنگتن و پکن درباره جنگ ایران پرداخته و همزمان از توسعه همکاریهای نظامی، اطلاعاتی و دیپلماتیک روسیه با تهران سخن گفته است.
گاردین در تحلیلی با عنوان «یالتا به نماد خیانت تبدیل شد؛ آیا ترامپ، شی و پوتین بار دیگر جهان را تقسیم میکنند؟» به منافع مشترک آمریکا و روسیه در جلب مشارکت چین اشاره کرده است. از نگاه این روزنامه، واشنگتن و مسکو هر دو برای پایان دادن به جنگهایی که آغاز کردهاند، به نقشآفرینی پکن نیاز دارند. گاردین همچنین جنگ ایران را یک خطای راهبردی از سوی ترامپ ارزیابی کرده و به نقل از مینگ هاو ژائو، استاد دانشگاه فودان چین، نوشته است که جنگ اوکراین حاصل اشتباه پوتین و جنگ ایران پیامد اشتباه ترامپ بوده است؛ درحالیکه چین اکنون با مدیریت پیامدهای این دو بحران روبهروست.
آیا چین میتواند برای ایران تضمین امنیتی فراهم کند؟
یکی از محورهای قابل توجه تحلیل گاردین، احتمال ایفای نقش جدید از سوی پکن در پرونده ایران است. وانگ هوییائو، رئیس مرکز چین و جهانیشدن، این احتمال را مطرح کرده که چین بتواند بهعنوان ارائهدهنده تضمینهای امنیتی برای ایران وارد عمل شود؛ پیشنهادی که به باور او میتواند با استقبال تهران همراه باشد.
از دیدگاه گاردین، پکن همچنین ظرفیت کمک به ترامپ برای خروج از بحران خاورمیانه را دارد. اهمیت این مسئله برای چین به ملاحظات امنیت انرژی این کشور بازمیگردد؛ چراکه حفظ امنیت مسیرهای دریایی و تداوم انتقال نفت، از اولویتهای اساسی پکن محسوب میشود.
کنترل تسلیحات هستهای؛ اختلاف بر سر سهم چین در مذاکرات
رویترز، والاستریتژورنال و آسوشیتدپرس از تمایل ترامپ برای آغاز گفتوگوهای سهجانبه با روسیه و چین درباره کاهش تسلیحات هستهای خبر دادهاند. این موضوع در شرایطی مطرح شده که پیمان «استارت نو» میان واشنگتن و مسکو به پایان رسیده است.
بااینحال، مشارکت چین در چنین مذاکراتی با موانعی روبهروست. برآوردهای آمریکا از برخورداری پکن از بیش از ۶۰۰ کلاهک هستهای حکایت دارد؛ رقمی که در مقایسه با بیش از پنج هزار کلاهک هستهای آمریکا و روسیه، از نگاه چین مبنای متوازنی برای آغاز مذاکرات مشترک نیست. به همین دلیل، پکن تاکنون در برابر پیوستن به چنین روندی مقاومت کرده است.
سایه یالتای ۱۹۴۵ بر نشست سه قدرت؛ نگرانی از توافق بر سر سرنوشت دیگر کشورها
گاردین و دویچهوله با یادآوری کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵، نسبت به احتمال شکلگیری الگویی مشابه از تصمیمگیری قدرتهای بزرگ درباره مسائل بینالمللی هشدار دادهاند. در تحلیل گاردین، ایران، اوکراین و تایوان از جمله کشورها و بازیگرانی هستند که ممکن است سرنوشتشان در چارچوب توافقهای ژئوپلیتیکی قدرتهای بزرگ و بدون مشارکت مستقیم خودشان تعیین شود.
در سوی دیگر، دویچهوله بر ملاحظات متفاوت چین تأکید کرده است. بر اساس این گزارش، پکن علاقهای ندارد با پذیرش سازوکار تصمیمگیری انحصاری سه قدرت بزرگ، جایگاه و اعتبار خود را در میان کشورهای جنوب جهانی تضعیف کند.



