بازتعریف مفهوم «امنیت عربی» در سایه جنگ رمضان

پژوهشکده ابرار معاصر تهران

از زمان آغاز تجاوز امریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان و واکنش ایران که با هدف قراردادن پایگاه‌های امریکایی در کشورهای پیرامونی همراه شده، بحث در جهان عرب در مورد ضرورت بازتعریف گفتمان امنیت ملی و امنیت جهان عرب بار دیگر مطمح نظر نخبگان این کشورها قرار گرفته است.

درحالی‌که بسیاری می‌کوشند تهران را به‌عنوان یک «دِگر» و تهدید برای امنیت جهان عرب معرفی کنند، برخی از کارشناسان خبره عرب در تلاشند تا با تحلیل دقیق ماهیت نبرد اخیر، تصویری واقع‌بینانه از آینده امنیت برای کشورهای عربی در سایه تلاش‌های تل‌آویو و واشینگتن برای تثبیت هژمونی خود در نظم آتی منطقه‌ای ترسیم سازند.

برای مثال «عبدالله باعبود»، با اشاره به حمایت امریکا از اسرائیل در جنگ غزه و ائتلاف با این رژیم در حمله به ایران، به‌رغم نصایح رهبران جهان عرب، نگرانی خود را از خروج اعراب از معادلات آتی منطقه ابراز می‌دارد. «محمد البرادعی»، دبیرکل پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز معتقد است نتیجه جنگ ایران هرچه باشد بزرگترین بازنده آن کشورهای جهان عرب هستند. وی در ادامه با لحنی هشدارگونه می‌افزاید: اگر بازنگری جدی در سطوح سیاسی، اقتصادی، نظامی و محورهای امنیت ملی، داخلی، خارجی، منطقه‌ای و بین‌المللی جهان عرب صورت نگیرد، جایی در پشت میز مذاکرات نخواهیم داشت، بلکه جزیی از منوی غذای روی میز خواهیم بود.

در این بین «عبدالله النفیسی»، تحلیلگر نام‌آشنای کویتی با تبیین جنگ ایران در چهارچوب رقابت‌ چین و امریکا هدف نبرد اخیر را تلاش ترامپ برای قطع شریان حیاتی نفتی چین از هرمز قلمداد کرده و می‌افزاید نتانیاهو و ترامپ خواستار مداخله کشورهای خلیج فارس برای شراکت در این جنگ علیه ایران هستند، اما ما باید از این امر اجتناب کنیم. النفیسی در ادامه با اشاره به پیامدهای نبرد حاضر بر امنیت کشورهای جهان عرب، خواستار تشکیل «کنفدراسیون خلیج فارس» شده است.

تحلیل‌های پیش‌گفته بیانگر آن است که نخبگان عرب از ماهیت «جنگ رمضان» آگاهند و برهمین‌اساس می‌کوشند تا با هشدار به رهبران جهان عرب آنها را به بازنگری در مفهوم امنیت ملی و امنیت مشترک عربی ترغیب کنند.