طرح جدید دولت لبنان برای خلعسلاح در میانه تجاوزات اسرائیل
دولت نواف سلام از طرح جدیدی برای خلع سلاح حزبالله در میانه تجاوزات اسرائیل رونمایی کرده است.
پژوهشکده ابرار معاصر تهران
درحالیکه ارتش اسرائیل، عملیات هوایی، زمینی و دریایی تمامعیاری را علیه مناطقی از لبنان آغاز کرده، دولت نواف سلام از طرح جدیدی برای خلع سلاح حزبالله رونمایی کرده است. سلام که پیشگام تصویب طرح خلعسلاح تام باراک در کابینه لبنان بود، نخستین سیگنالها را در این زمینه ارسال کرد. وی با اعلام ممنوعیت فعالیت نظامی حزبالله، بر لزوم توسعه طرح خلع سلاح به شمال لیتانی و «اقدام علیه هرگونه فعالیت نظامی سپاه پاسداران در لبنان» تاکید کرد.
ازسویدیگر، درخواست جوزف عون از امانوئل مکرون برای میانجیگری، بحثها را در این زمینه جدیت بخشید. عون در ازای توقف تجاوزات هوایی اسرائیل، برقراری آتشبس کامل را مطرح کرد. بهموجب این طرح، ارتش لبنان کنترل مناطق تنش را در اختیار گرفته و تسلیحات موجود در این مناطق را مصادره میکند؛ مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل با نظارت بینالمللی آغاز و بهطور همزمان، خلعسلاح حزبالله پیش برده میشود.
اظهارات عون به فاصله زمانی کمی از سخنان مقامات اسرائیلی درخصوص لزوم مسئولیتپذیری دولت لبنان در پرونده خلع سلاح انجام شد. وزیر جنگ اسرائیل در اظهاراتی اعلام کرد رئیسجمهور لبنان متعهد به خلعسلاح حزبالله است اما از انجام این کار طفره میرود. لذا ارتش اسرائیل به این مهم مبادرت خواهد کرد.
در این میان، فرانسه تلاش کرد ابتکار عمل را بهدست گیرد و روند تحولات را بهویژه پس از پایان صبر راهبردی حزبالله و تحمیل قاعده تخلیه شهرکهای شمالی دگرگون سازد. در گام نخست، پاریس به اسرائیلیها هشدار داد که هرگونه عملیات زمینی، مشروعیت دولت لبنان را برای اقدام علیه حزبالله تضعیف خواهد کرد. در مرحله بعدی، مکرون در گفتوگو با طرفهای اسرائیلی و لبنانی، طرح خود برای برقراری آتشبس و توقف حملات اسرائیل در ازای پیشبرد خلعسلاح را مطرح ساخت.
چنانچه منابع عبری اذعان دارند، اسرائیل طرح مکرون را رد کرده است. در شرایط کنونی، امریکا و عربستان بازیگران سیاسی تاثیرگذار بر دولت لبنان هستند و فرانسه به جهت ازدستدادن بسیاری از اهرمهای نفوذ خود به کنشگری درجه دو در معادلات سیاسی لبنان تبدیل شده است. اما این طرح از این منظر حائز اهمیت بود که برخی از ابعاد پشتپرده طرح جدید اسرائیل و همچنین گامهای بعدی سیاسی امریکا، عربستان سعودی و دولت لبنان را آشکار ساخت.
شواهد حاکی از آن است که اسرائیل عزم جدی برای پیادهسازی راهبرد خلع سلاح ازطریق زور دارد و براینمبنا، بر پیشروی میدانی، بمباران هوایی، گسترش منطقه حائل و توسعه تدریجی دامنه عملیات به شمال لیتانی تمرکز خواهد کرد. نکته حائز اهمیت، چراغ سبز واشنگتن و ریاض جهت اجرای طرح مذکور توسط نتانیاهو است. بخشی از این راهبرد در تلاشهای میدانی اخیر برای نفوذ به بقاع نمود پیدا کرد که با اشراف حزبالله خنثی شد. اعلام حمایت احمد الشرع از طرح خلع سلاح حزبالله و تشدید تحرکات در مرزهای سوریه با لبنان، قطعه دیگری از این پازل خواهد بود.
در این مرحله، حزبالله لازم است علاوهبر تحولات میدان به روندهای سیاسی نیز توجه خاصی داشته باشد. به مانند مقطع قبلی تلاش خواهد شد ازطریق نوعی آتشبس شکننده، ضربه مجددی به قدرت، نفوذ و اعتبار مردمی حزبالله وارد آید. هرگونه تنهایی استراتژیک حزبالله در مرحله فعلی با توجه به طرح جامع اسرائیل برای واردکردن پرونده حزبالله به فاز جدید، با تبعات جبرانناپذیری مواجه خواهد شد. دولت لبنان درصورت تداوم موازنه سیاسی فعلی و تحمیل آتشبسی جدید، بر شدت اقدامات خود علیه مقاومت خواهد افزود. بنابر چنین شواهدی، در هرگونه طرح آتشبس احتمالی در تقابل فعلی امریکا-اسرائیل با ایران، باید به وضعیت و سرنوشت حزبالله توجه خاص داشت.
