نقد سناریوهای سهگانه دولت و واکاوی راهبردهای جایگزین
اندیشکده بهرهوری امیرکبیر هشدار داده شوکدرمانی قیمتی، تبدیل بیواسطه «نارضایتی معیشتی» به «تهدید امنیتی» است.
✍🏻 اندیشکده حکمرانی بهرهوری امیرکبیر (معدن، عمران و صنعت
همانگونه که تقلیل مفهوم «ارز» به یک کالای قابل دادوستد، چوب حراج به ارزش پول ملی زد و اقتصاد را به ورطه بیثباتی کشاند؛ حاکمشدن «نگاه کالامحور» به بنزین و پرتابکردن آن به مسلخ خریدوفروشهای دلالی و سفتهبازی و پلتفرمی، یک خطای راهبردی و تکرار همان آزموده شکستخورده است.
بنزین در اقتصاد ایران یک حامل انرژی زیرساختی و لنگر انتظارات تورمی است، نه کالایی برای سوداگری خرد و کلان!
کالبدشکافی سناریوهای سهگانه قیمتگذاری
۱) سناریوی اول (فروش تا اتمام بنزین و تعطیلی پمپ بنزینها یک تهدید یا شوخی تلخ؟):
طرحی که بهعنوان مزاح معرفی شد و یک نوع تهدیدکردن مردم بود که باید قیمت افزایش پیدا کند و الا صف و سپس تعطیلی!
۲) سناریوی دوم (دلاریسازی و شوکدرمانی قیمتی):
اعمال فشار حداکثری و جهش ناگهانی قیمت در شرایط پیچیده ژئوپلیتیکی و آرایش نیمهجنگی/جنگی اقتصاد، چیزی جز تکمیل پازل تحریم و بارگذاری هزینه ناکارآمدی ساختار بر دوش توده مردم نیست. شوکدرمانی قیمتی، تبدیل بیواسطه «نارضایتی معیشتی» به «تهدید امنیتی» و خشابگذاری در سلاح جنگ شناختی دشمن است.
۳) سناریوی سوم (بازارسازی کاذب، رانت کارمزدبگیران و دلالی پلتفرمی و هرجومرج اجتماعی و اختلافات خانوادگی، بیثباتی قیمت بنزین و قیمت حملونقل):
تبدیل تکتک شهروندان به دلالان خردهپای سوخت (بنزین تلگرامی/پلتفرمی)، شکلگیری بازار سیاه روزانه، ایجاد اصطکاک و اختلافات درونخانواده بر سر سهمیهها و نوسان لحظهای کرایه حملونقل و سبد مصرفی خانوار! این یعنی حراج آرامش روانی جامعه صرفا برای پر کردن جیب کارمزدبگیران پلتفرمی و فرار دولت از مسئولیت مدیریت مصرف.
با شناختی که از توان و مدل تصمیمگیری دولت وجود دارد، گزینهای که دولت بهدنبال اجراییکردن آن است همان گزینه دوم (مدل تعدیل شده اقدام کرمان) یعنی گزینه شوک درمانی است و سایر گزینهها صرفا کارکرد مقایسهای دارد.
- این نکته مهم است که چرا بحث تکراری بنزین دقیقا در پایان ۶۰ روز اتمام تفاهم نامه ۱۴ مادهای ایران و آمریکا مطرح میشود؟
- آیا شوکدرمانی بنزین باعث میشود افکار عمومی، مطالبات خود را از مسئولین روی تعهدات تفاهمنامه کنار بگذارند؟
- آیا شوکدرمانی (نسخه نظام سرمایهداری)، در ادامه سناریوهای فلجسازی اقتصادی نیست؟
