خروج امارات از اوپک؛ ضربه به کارتل نفتی در بحبوحه جنگ ایران

بنیاد توسعه فردا به نقل از الجزیره (28 آوریل 2026) 

امارات متحده عربی روز جمعه تصمیم خود برای خروج از اوپک و اوپک پلاس را اعلام کرد تا بر «منافع ملی» تمرکز کند. این اقدام ضربه سنگینی به گروه‌های صادرکننده نفت در زمانی وارد می‌کند که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، یک شوک تاریخی انرژی ایجاد کرده و اقتصاد جهانی را لرزانده است.

انگیزه امارات: «تمرکز بر منافع ملی»

در بیانیه رسانه‌های دولتی: «در طول دوران عضویت، کمک‌های قابل توجه و حتی فداکاری‌هایی به نفع همه انجام دادیم. اما زمان آن رسیده است که تلاش‌های خود را بر آنچه منافع ملی ایجاب می‌کند متمرکز کنیم.»سهیل المزروعی، وزیر انرژی امارات: «این یک تصمیم سیاستی است. پس از بررسی دقیق سیاست‌های فعلی و آینده مرتبط با سطح تولید گرفته شده است.» او تأکید کرد که امارات این موضوع را با هیچ کشور دیگری (از جمله عربستان) مطرح نکرده است.

شرایط بحرانی؛ هرمز بسته است

تولیدکنندگان حوزه خلیج فارس از قبل به دلیل تهدیدات و حملات به کشتی‌ها در طول جنگ، برای صادرات محموله‌های خود از طریق تنگه هرمز با مشکل مواجه بوده‌اند. ترامپ پیشتر اوپک را متهم کرده بود که با افزایش قیمت نفت بقیه جهان را می‌چاپد و گفته بود آمریکا از اعضای اوپک دفاع می‌کند در حالی که آنها از این موضوع سوءاستفاده می‌کنند.

رقابت امارات و عربستان؛ اختلاف بر سر یمن

امارات و عربستان سعودی به طور فزاینده‌ای بر سر مسائل اقتصادی و سیاست منطقه‌ای، به ویژه در دریای سرخ، با یکدیگر رقابت کرده‌اند. ائتلاف مشترک علیه حوثی‌ها در اواخر دسامبر (حدود چهار ماه پیش) به اتهام‌زنی و فروپاشی انجامید، زمانی که عربستان محموله‌ای تسلیحات برای جدایی‌طلبان تحت حمایت امارات را بمباران کرد.

تحلیل ریستاد انرژی؛ پایان یک «ضربه‌گیر» مهم

خورخه لئون، رئیس تحلیل ژئوپلیتیک ریستاد انرژی: «از دست دادن عضوی با ظرفیت ۴.۸ میلیون بشکه در روز و جاه‌طلبی برای تولید بیشتر، ابزاری واقعی را از دستان گروه خارج می‌کند. با نزدیک شدن تقاضا به اوج خود، محاسبه برای تولیدکنندگان با بشکه‌های کم‌هزینه به سرعت در حال تغییر است و منتظر ماندن برای نوبت در سیستم سهمیه‌بندی به معنای از دست دادن پول است. عربستان سعودی اکنون مجبور است بار سنگین‌تری را برای ثبات قیمت‌ها بر دوش بکشد و بازار یکی از معدود ضربه‌گیرهای باقی‌مانده را از دست می‌دهد.»(ریستاد انرژی یک شرکت مستقل نروژی تحلیل و مشاوره انرژی با پایگاه‌های داده گسترده است که پیش‌بینی‌هایش در بحران‌های انرژی معتبر و پراستناد هستند.)

جمع‌بندی

خروج امارات از اوپک در میانه جنگی که تنگه هرمز را عملاً بسته و صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس را فلج کرده، یک زلزله سیاسی و اقتصادی است. این اقدام که بدون هماهنگی با عربستان انجام شده، نشان‌دهنده شکاف عمیق در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس است. در کوتاه‌مدت، بار سنگین مدیریت عرضه و ثبات قیمت بر دوش ریاض می‌افتد و کارتل نفتی یکی از کلیدی‌ترین اعضای خود را از دست می‌دهد.