آغاز به کار رسمی دومین شورای مدیران اندیشکدههای کشور
به میزبانی خانه اندیشهورزان، نخستین جلسه شورای مدیران اندیشکدهها برگزار شد
به گزارش گروه خبر جامعه اندیشکدهها؛ نخستین نشست رسمی دومین دوره شورای مدیران اندیشکدههای کشور پنجشنبه 28 خرداد 1405 با میزبانی خانه اندیشهورزان برگزار شد؛ نشستی مقدماتی که طی آن اعضای دومین شورای مدیران اندیشکدهها، ضمن تبیین انتظارات خود از شورا، درباره جایگاه نظام اندیشهورزی کشور، ماموریتهای پیشروی شورا و الزامات ارتقای اثرگذاری اندیشکدهها به تباین آرای خود پرداختند.
مباحث این نشست، بین ضرورت تعریف ماموریتهای روشن، تدوین شاخصهای ارزیابی عملکرد شورا، ساماندهی ظرفیتهای حرفهای و تقویت جایگاه اندیشکدهها در فرآیند تصمیمسازی کشور در گردش بود و نخستین مصوبه آن تشکیل جلسات ثابت ماهانه و جلسات گردشی به فراخور دستورکارهای شورا و نیز گزارشدهی منظم به مجمع عمومی اندیشکدهها بود.
آنچه در جلسه گذشت
حسین قاهری، مدیر اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین، با اشاره به جایگاه رو به رشد نظام اندیشهورزی کشور، شکلگیری این شورا را فرصتی برای جهتدهی و وزنبخشی بیشتر به فضای اندیشهورزی ایران دانست. قاهری با تاکید بر نبود متولی مشخص در مسائل صنفی و حرفهای اندیشکدهها، درباره کارکرد شورا برای پرکردن این خلا ابراز امیدواری کرد. وی با استناد به مطالعات تطبیقی اندیشکده تحت زعامت خود درباره نظام اندیشهورزی و تصمیمگیری ایران و چین، خاطرنشان کرد که اگرچه الگوی حکمرانی چین قابل اقتباس نیست، اما برخی الگوهای مدیریتی آن میتواند در ارتقای کارآمدی نظام اندیشهورزی کشور الهامبخش باشد. وی همچنین ابراز امیدواری کرد شورا بتواند زمینهساز اصلاحات ساختاری در این حوزه باشد و افق بلندمدتی برای ارتقای جایگاه اندیشهورزی در کشور ترسیم کند.
حامد حسنی، مدیر اندیشکده بزرگمهر، با اشاره به فلسفه شکلگیری اندیشکدهها، آنها را ظرفیت مکملی برای رفع چالشهای ظرفیتهای رسمی حکمرانی و نهادهایی برای ارتقای کیفیت تصمیمگیری کشور دانست. طبق تقریر حسنی، شورای مدیران میتواند به طراحی یک الگوی کلان برای ساماندهی زیستبوم اندیشهورزی کشور کمک کند و ازطریق تعریف شاخصهای شفاف و قابل سنجش، زمینه پایش مستمر عملکرد اندیشکدهها را فراهم آورد. به گفته وی، بدون وجود معیارهای مشترک، امکان ارزیابی دقیق میزان اثرگذاری و کارآمدی اندیشکدهها فراهم نخواهد شد.
علیرضا توکلی، مدیر اندیشکده اقامه عدل، بر ضرورت بازگشت به مسائل بنیادین حوزه اندیشهورزی تاکید کرد و پرسش از نسبت اندیشکدهها با حل مسائل کشور را مهمترین نقطه آغاز فعالیت شورا دانست. وی خواستار تدوین یک نظام مسائل ملی شد تا مشخص شود اندیشکدهها باید چه اولویتهایی را دنبال کنند و موانع اثرگذاری آنان کدام است. توکلی همچنین بر اهمیت دسترسی به اطلاعات معتبر، شناخت دقیق نیازهای کشور و تعریف خروجیهای مشخص برای فعالیتهای اندیشهورزانه تاکید داشت و پیشنهاد داد شورا بر پایه این مولفهها، چارچوبی عملیاتی برای فعالیت خود طراحی کند. وی در ادامه، طراحی الگوی مطلوب نظام اندیشهورزی و تعیین شاخصهای کارآمدی شورا را از مهمترین دستورکارهای پیشروی این نهاد برشمرد.
علیرضا صفری، مدیر اندیشکده سیاستگذاری امیرکبیر، با مرور تجربیات مدیریتی اندیشکده و تحولات زیستبوم اندیشکدهای کشور، بر ضرورت حرکت شورا براساس دستورکارهای مصوب و قابل پیگیری متمرکز شد. وی تامین مالی پایدار اندیشکدهها را یکی از چالشهای اصلی این حوزه دانست و بر لزوم طراحی مدلهای متنوع حمایت و پشتیبانی از فعالیتهای اندیشهورزانه تاکید کرد. صفری همچنین پیشنهاد داد شورا زمینه شکلگیری شبکهها و تیمهای تخصصی را فراهم کند تا از دل آنها اندیشکدههای موضوعی و تخصصی بیشتری شکل بگیرد و ظرفیتهای بومی و محلی اندیشهورزی در نقاط مختلف کشور توسعه یابد.
مازیار عطاری، مدیر بنیاد توسعه فردا، با تاکید بر ماهیت اجرایی و مسئلهمحور شورا، بر ضرورت پرهیز از رویکردهای صرفا نظری توجه داشت. وی شکلگیری این شورا را فرصتی برای تبدیل گفتوگوهای اندیشهای به برنامههای عملیاتی دانست و خواستار تمرکز بر اقدامات ملموس و قابل ارزیابی شد. عطاری معتقد بود موفقیت شورا در گروی آن است که بتواند میان ظرفیتهای زیستبوم اندیشکدهای کشور و حل مسائل این زیستبوم (در چشمانداز نظام حکمرانی کشور) پیوندی موثر برقرار کند.
امیرمهدی مناقبی، مدیر گروه بررسیهای راهبردی میراث، با اشاره به محدودیت زمانی دوساله شورا و محدودیتهای موجود در منابع و امکانات، ضرورت تمرکز بر ماموریتهای مشخص و اولویتدار را در این نشست برجسته کرد. پیشنهاد مشخص مناقبی برای گام نخست شورا، تعریف «نظام مسائل» و «نظام ماموریتها»ی خوددر تناسب با دو محدودیت پیشگفته بود تا از پراکندگی فعالیتها جلوگیری شود و ظرفیتهای موجود در مسیر اهدافی روشن و قابل تحقق به کار گرفته شوند.
فاطمه مرتضوی، جامعه اندیشکدهها، با تفکیک دو بُعد هویتی و کارکردی شورا، بر اهمیت وجه هویتی این نهاد تاکید کرد. به زعم مرتضوی کارکردهای اجرایی و عملیاتی شورا زمانی به لمس زمین اثرگذاری نائل خواهند بود که شان هویتی آن در زیستبوم و فرازیستبوم مراقبت و تقویت شود. مرتضوی این هویت را مرجع و ملجا اندیشکدهها تعریف کرد. وی همچنین بر نقش شورا در احیا و ارتقای استانداردسازی فرآیندهای جامعه اندیشکدهها بهعنوان نهاد تخصصی رصد، ارزیابی و توسعه استانداردهای حرفهای اندیشکدهها تاکید کرد و یادآور شد که تنظیمگری فرآیندهای رصد و ارزیابی برمبنای خرد جمعی یکی از الزامات ارتقای کیفیت خدمات جامعه اندیشکدههاست؛ که امید میرود این شورا و ترکیبی که از انتخاباتی با مشارکت 81 اندیشکده و مرکز سیاستپژوهی، منتخب شده، در بهبود آن همراه و موثر باشد.
رضا توکلی، مدیر اندیشکده دیپلماسی اقتصادی، غایب جلسه یکم شورا بود؛ که بهدلیلی پیشبینینشده امکان حضور نیافت.
مروری بر نشست
جلسه نخست دومین شورای مدیران اندیشکدهها با تاکید بر تقویت نقش اندیشکدهها در نظام تصمیمگیری کشور متمرکز بود و تاکید آن بر طراحی سازوکار مشخص برای پیشبرد امور صنفی و مسائل روی زمین مانده زیستبوم در تعامل با دو نهاد خانه اندیشهورزان و جامعه اندیشکدهها بود. آنچه از مجموع دیدگاههای مطرحشده برمیآید، انتظار مشترک اعضا برای تبدیل شورای مدیران اندیشکدهها به نهادی هماهنگکننده و مسئلهمحور است؛ نهادی که بتواند ضمن نمایندگی مطالبات حرفهای اندیشکدهها، به ارتقای کیفیت تصمیمسازی و تقویت جایگاه اندیشهورزی در حکمرانی کشور یاری رساند.
