پرواز جنگندههای اسرائیلی در امتداد مرزهای ایران چه دلالتهایی دارد؟
تحلیل پیامدهای پروازهای اسرائیل برای تهدیدات منطقهای و آمادهسازی احتمالی عملیات بعدی به قلم مصطفی نجفی
یادداشت مصطفی نجفی
ورود جنگنده های اسراییلی به خاک عراق و پرواز در امتداد مرزهای ایران، برای اولین بار نیست و در دو سه هفته اخیر چند بار جنگنده های اسراییل دست به چنین اقدامی زدهاند.اسرائیل با این پروازها در امتداد مرز کشورمان چند کار را همزمان انجام میدهد و همهاش را باید در راستای ادامه جنگ ۱۲روزه فهمید.
یکم: تمرین و شبیهسازی عملیات بعدی
حفظ آسمان عراق بهعنوان کریدور اصلی حمله، تست مسیر، زمان واکنش رادارها و دفاع هوایی ایران و جمعآوری داده برای هرسناریوی احتمالی. این همان فاز «شکلدهی میدان» قبل از هر درگیری بزرگ است.
دوم: بازدارندگی روانی و فشار سیاسی بر تهران
پیام تلآویو این است که: «دست بالا در آسمان با ماست و فاصله بین گشتزنی و حمله واقعی خیلی میتواند کوتاه باشد.» یعنی یادآوری میکند که جنگ ۱۲ روزه تمام نشده، فقط از فاز درگیری مستقیم به فاز تهدید دائمی منتقل شدهایم.
سوم: هماهنگی میدانی با آمریکا برای فشار دیپلماتیک
فشار هم روی پرونده هستهای ایران، هم روی کل معادله ایران–غرب. پیام ضمنی این است: یا در میز مذاکره امتیاز بده، یا ریسک بازگشت حملات را بپذیر! به ویژه اینکه تحرکات جدید دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن آغاز شده است.
چهارم: نمایش قدرت برای افکار عمومی داخلی اسرائیل و برای بازیگران عربی منطقه
تلآویو میخواهد نشان دهد بعد از جنگ ۱۲ روزه هنوز ابتکار عمل را از دست نداده، میتواند تا کنار مرز ایران پرواز کند و در معادلات امنیتی منطقه تعیینکننده باقی بماند.
پنجم و مهم: عادیسازی تدریجی این حضور برای مقامات نظامی ایران
وقتی این پروازها مدام تکرار شود و به رفتار روتین تبدیل شود، سطح حساسیت و آمادهباش بهتدریج پایین میآید؛ در چنین شرایطی، اسرائیل میتواند در یک لحظه انتخابشده، از دل همین الگوی به ظاهر تکراری، حملهای واقعی انجام دهد و عنصر غافلگیری را حداکثر کند.
به طورکلی، هدف، تثبیت برتری هوایی و روانی پس از جنگ ۱۲ روزه، تمرین عملی مسیر حمله، آزمون خطوط قرمز، فراهم کردن امکان یک غافلگیری حسابشده و افزودن وزن واقعی به تهدیدهای دیپلماتیک علیه ایران است.
