نشست ظرفیت های تجارت منطقه ای برگزار شد

به گزارش گروه خبر جامعه اندیشکده ها؛ نشست ظرفیت های تجارت منطقه ای توسط مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری اردیبهشت 1401 برگزار شد.

گزارش نشست:
هفتاد و پنجمین نشست علمی-تخصصی با عنوان ” ظرفیت­ های تجارت منطقه ­ای انرژی و راهبردهای پیشنهادی ” با مدیریت علمی مهندس صابر میرزائی، معاون نوآوری و فناوری­ های آینده ­ساز مرکز همکاری ­های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری و همچنین با سخنرانی: آقایان دکتر محمدصادق کریمی، کارشناس دیپلماسی انرژی مرکز همکاری­ های تحول و پیشرفت، دکتر احمد زراعتکار، سرپرست امور انرژی سازمان برنامه و بودجه کشور،  با مشارکت فعال جامعه علمی، پژوهشی، دانشگاهی، اندیشگاهی، صاحب­نظران، مدیران و کارشناسان دستگاه­ های اجرایی ملّی و استانی به صورت مجازی برگزار شد.
در این جلسه دکتر محمد صادق کریمی، کارشناس دیپلماسی انرژی مرکز همکاری­ های تحول و پیشرفت در ابتدا به دو مزیت تجارت منطقه ای انرژی اشاره کرد و گفت: افزایش امنیت سیاسی بین‌ المللی از طریق ایجاد وابستگی متقابل بین ایران و کشورهای همسایه و همچنین افزایش و ایجاد تنوع در مسیر درآمدهای ارزی ایران از مزیت های تجارت منطقه ای انرژی می باشد.
وی در ادامه به الزامات و اولویت های سیاست های تجارت منطقه ای اشاره کرد و گفت: اولویت استفاده از مزیت موقعیت جغرافیای نسبت به استفاده از مزیت منابع انرژی لزوم انعقاد حداکثری قرارداد، اولویت کشورهای پیرامونی نسبت به کشورهای دور، اولویت خرید و فروش نسبت به معاوضه و سپس ترانزیت، اولویت خرده‌ فروشی حامل های انرژی نسبت به فروش عمده، اولویت ایجاد ظرفیت مصرف در کشورهای هدف، لزوم توجه به گزینه‌ های رقیب تجارت انرژی و نیز لزوم تعبیه زیرساخت مالی مناسب با اولویت اتاق‌های تسویه دو جانبه و چند جانبه از الزامات و اولویت ها می باشد.
کریمی به نکات کلیدی در خصوص ظرفیت های سیاست های تجارت منطقه ای اشاره کرد و گفت:  وجود ظرفیت های خالی خطوط لوله خوب برای توسعه تجارت گاز به ویژه در اتصال با روسیه، وجود ظرفیت های خالی بزرگ واردات در مرزهای مستقیم و کشورهای دوست، بازار؛ عامل محدود کننده تجارت منطقه‌ ای گاز ایران، ظرفیت شبکه داخلی؛ عامل محدود کننده تجارت منطقه‌ ای برق ایران و ظرفیت پالایشی داخلی؛ عامل محدود کننده تجارت منطقه‌ ای نفت ایران از نکات کلیدی و مهمی هستند که باید به این موارد توجه ویژه ای شود.
وی همچنین به تصمیمات پیشنهادی فوری نیز اشاره کرد و گفت: پرداخت هر چه سریع تر بدهی به ترکمنستان و از سرگیری قرارداد واردات گاز، افزایش ظرفیت قرارداد صادرات گاز به عراق، افزایش واردات برق از آذربایجان و ترکمنستان و فروش به عراق و نیز از سرگیری معاوضه نفت خام کشورهای خزر با پایین‌ ترین نرخ سواپ ممکن با اولویت روسیه از پیشنهاداتی است که کمک بسیاری در این زمینه خواهد کرد.
دکتر احمد زراعتکار، سرپرست امور انرژی سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: اساسا ما پلتفرم مشخصی برای حوزه دیپلماسی انرژی کشور نداریم و این موضوع یکی از نقاط ضعف این بحث است.
وی افزود: ایران دومین ذخایر گاز و نفت است و ایران در واقع در چهار راه انرژی واقع شده است ولی متاسفانه در حیطه دیپلماسی انرژی چندان موفق نبوده است.
وی در ادامه گفت: اساسا موضوع صادرات به شکل هدفمند با سایر همسایگان ایران خیلی جدی نبوده است.
زراعتکار گفت: مکانیزم فعالیت ایران، چه در حیطه نفت و یا گاز و برق در چارچوب شرکت های دولتی و سیستم های دولتی اجرا می شود و یکی دیگر از نقاط ضعف های این مبحث می باشد.
لازم به ذکر است این مرکز با برگزاری سلسله نشست های تخصصی به دنبال فراهم ساختن زمینه لازم برای برخورداری از ظرفیت صاحب نظران، برقراری ارتباط علمی با دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و دریافت دیدگاه های متنوع صاحب نظران است.
این نشست علمی-تخصصی به همت دفتر آموزش و ترویج مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری، طبق برنامه منظم هفتگی در روز چهارشنبه 28 اردیبهشت ماه سال جاری برگزار شد.