برندگان بزرگ جنگ ایران: وال‌استریت، تسلیحات، هوش مصنوعی و انرژی سبز

بنیاد توسعه فردا به نقل از الجزیره (17آوریل 2026)

چشم‌انداز اقتصاد جهانی برای ۲۰۲۶ در صورت ادامه جنگ ایران تیره است، اما برخی صنایع از عدم قطعیت سود می‌برند. صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی رشد جهانی را به ۳.۱ درصد کاهش داده و در بدترین سناریو (جنگ طولانی) رشد به ۲.۵ درصد سقوط خواهد کرد. با این حال، پنج صنعت وضعیت خوبی دارند:

بانک‌های سرمایه‌گذاری وال‌استریت

نوسانات ناشی از تصمیم‌های نامنظم ترامپ (از اولتیماتوم تا عقب‌نشینی) باعث ابداع اصطلاح «معامله تاکو» (TACO = ترامپ همیشه جا می‌زند) شده است. این نوسانات برای بانک‌ها سودآور بوده، زیرا مشتریان مکرراً معامله می‌کنند.
شان دانلاپ، مدیر تحقیقات سهام در مورنینگ‌استار:«اسپردها (تفاوت قیمت خرید و فروش) افزایش می‌یابد که سودآوری واسطه‌هایی مانند بانک‌ها را بالا می‌برد.»
نتایج سه‌ماهه اول ۲۰۲۶:

• مورگان استنلی: سود ۵.۵۷ میلیارد دلار (۲۹٪ افزایش سالانه)
• گلدمن ساکس: سود ۵.۶۳ میلیارد دلار (۱۹٪ افزایش)
• جی‌پی مورگان: سود ۱۶.۴۹ میلیارد دلار (۱۳٪ افزایش)

بازارهای پیش‌بینی (Polymarket)

پلتفرم مبتنی بر ارز دیجیتال پولی‌مارکت از ابتدای ماه تاکنون روزانه بیش از ۱ میلیون دلار درآمد داشته است. این پلتفرم به کاربران اجازه می‌دهد بر نتیجه جنگ ایران شرط‌بندی کنند.
درآمد کارمزد پولی‌مارکت:

• از ۱ آوریل: بیش از ۲۱ میلیون دلار·
• کل مارس: ۱۱.۶ میلیون دلار· کل فوریه: ۶.۲۳ میلیون دلار اگر روند ادامه یابد، پولی‌مارکت امسال ۳۴۲ میلیون دلار کارمزد کسب خواهد کرد.

۱ درصد برتر کاربران، ۸۴ درصد کل سودهای معاملاتی را به خود اختصاص داده‌اند. ناظران فدرال آمریکا قول برخورد با معاملات داخلی (insider trading) را داده‌اند.

هوافضا و دفاع

حدود نیمی از کشورهای جهان بودجه نظامی خود را در پنج سال گذشته افزایش داده‌اند. کشورهای ناتو متعهد شده‌اند هزینه دفاعی را تا ۲۰۳۵ به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی برسانند.

•  شاخص هوافضا و دفاع جهانی ام‌اس‌سی‌آی: بازده ۳۲ درصدی نسبت به سال قبل
•  شاخص جهانی ام‌اس‌سی‌آی (۱۳۰۰ شرکت بزرگ و متوسط): بازده ۱۸.۹ درصدی

هوش مصنوعی

پیش‌بینی UNCTAD: رشد صنعت هوش مصنوعی از ۱۸۹ میلیارد دلار (۲۰۲۳) به ۴.۸ تریلیون دلار (۲۰۳۳).

نیک مارو، تحلیلگر ارشد واحد هوشمند اکونومیست (EIU):«علیرغم شوک‌های جنگ ایران، هنوز در بخش‌هایی مانند هوش مصنوعی و انرژی تجدیدپذیر تاب‌آوری می‌بینیم.»

معیارهای رونق:

صادرات تراشه از تایوان: رکورد ۸۰.۲ میلیارد دلار در مارس (۶۱.۸٪ افزایش سالانه)؛صادرات به آمریکا ۱۲۴٪ افزایش داشته است.  سود خالص TSMC در سه ماهه اول ۲۰۲۶: ۱۸.۱ میلیارد دلار (۵۸٪ افزایش)· برنامه عرضه اولیه سهام (IPO) آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی در سال جاری

انرژی تجدیدپذیر

جنگ ایران سومین شوک بزرگ انرژی در این دهه را ایجاد کرده و نیاز به گذار از سوخت فسیلی را برای امنیت انرژی برجسته ساخته است.

نیک مارو (EIU):جنگ ایران به انرژی تجدیدپذیر «رونق» بخشیده است «با توجه به فوریت دور شدن از سوخت‌های فسیلی».

بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی:

۱۵۰ کشور سیاست‌های فعال برای پیشبرد انرژی تجدیدپذیر و هسته‌ای دارند· ۱۳۰ کشور سیاست‌های بهره‌وری انرژی و برقی‌سازی دارند· ۳۲ کشور سیاست‌هایی برای تاب‌آوری زنجیره تأمین و تنوع‌بخشی در مواد معدنی حیاتی و فناوری‌های پاک دارند

کشورهای آسیایی (خریداران ۸۰-۹۰ درصد نفت و گاز هرمز) اقدامات اضطراری مانند جیره‌بندی سوخت و سقف قیمتی را اجرا کرده‌اند. کره جنوبی، تایلند، هند، اندونزی و فیلیپین معافیت‌های مالیاتی برای پنل‌های خورشیدی، پروژه‌های جدید تجدیدپذیر و حتی راه‌اندازی مجدد راکتورهای هسته‌ای را اعلام کرده‌اند.

شاخص انتقال انرژی پاک اس‌اندپی گلوبال: ۷۰.۹۲ درصد افزایش نسبت به سال قبل.

جمع‌بندی

جنگ ایران در حالی که چشم‌انداز رشد جهانی را تیره کرده، سودهای هنگفتی برای بانک‌های وال‌استریت (به لطف نوسانات)، بازارهای پیش‌بینی (با شرط‌بندی بر نتیجه جنگ)، صنایع دفاعی (با افزایش هزینه‌های نظامی)، هوش مصنوعی (با رشد بی‌وقفه) و انرژی تجدیدپذیر (با شتاب گرفتن گذار انرژی) به همراه داشته است. الجزیره تأکید می‌کند که هر بحران اقتصادی، برندگانی نیز دارد.