لوگوی مرکز نوآوری مدیریت مردمستان حماسه امید
اطلس پویای خطای محاسباتی · سناریوی داده‌محور

داشبورد اعتبار راهبردی و محاسبات دشمن

بازنمایی هم‌زمان واقعیت و تصویر کشور و دشمن بر مبنای پنج مؤلفه قابلیت، اراده، سازگاری، ارتباط و انسجام؛ مبتنی بر ۳۷ خبره و ۱۶ تصمیم‌ساز.
طراح و مجری پژوهش: حمیدرضا تفقدی (مدیر مرکز نوآوری مدیریت مردمستان حماسه امید)
نسخه کامل پژوهش

دریافت فایل گزارش

برای مشاهده یا دریافت نسخه کامل گزارش «اطلس خطای محاسباتی راهبردی»، از پیوند مقابل استفاده کنید.

مشاهده و دریافت گزارش

درباره پژوهش و سناریوی فعال

سناریوی دوم

این پژوهش با هدف سنجش خطای محاسباتی راهبردی، فاصله میان تصویر ذهنی تصمیم‌سازان و برآورد مرجع متخصصان از وضعیت واقعی کشور و دشمن را در پنج مؤلفه قابلیت، اراده، سازگاری، ارتباط و انسجام بررسی می‌کند. در این چارچوب، دیدگاه ۳۷ متخصص مستقل به‌عنوان برآورد وضعیت واقعی و دیدگاه ۱۶ تصمیم‌ساز و مشاور ساختارهای کلان حاکمیتی به‌عنوان تصویر موجود از کشور و دشمن در نظر گرفته شده است. نتایج نشان می‌دهد تصویر کشور ۲۳٫۴۲ امتیاز پایین‌تر از برآورد مرجع و تصویر دشمن ۹٫۶۵ امتیاز بالاتر از آن قرار دارد؛ ازاین‌رو، وضعیت موجود در سناریوی دوم؛ «واگرایی بدبینانه به زیان خودی» طبقه‌بندی می‌شود. در این سناریو، ظرفیت‌ها، اراده و اعتبار راهبردی کشور کمتر از واقع و قدرت، پایداری و انسجام دشمن بیشتر از واقع تصور می‌شود. پیامد چنین الگویی می‌تواند خودمحدودسازی، احتیاط افراطی، بزرگ‌نمایی هزینه مقاومت و تقویت اثربخشی فشارها و روایت‌های دشمن در فرایند تصمیم‌گیری باشد.

راهنمای مفهومی پنج مؤلفه اعتبار راهبردی

برای تفسیر دقیق اعداد و نمودارهای داشبورد، هر مؤلفه در این بخش به‌صورت فشرده تعریف شده است. امتیاز هر بازیگر نشان می‌دهد در هر یک از این ابعاد تا چه اندازه از اعتبار راهبردی برخوردار است.

تعریف عملیاتی مؤلفه‌ها

قابلیت

قابلیت به مجموعه منابع، توانمندی‌ها و ظرفیت‌های عملیاتی اشاره دارد که یک بازیگر را قادر می‌سازد تصمیم‌های راهبردی خود را اجرا کند. این مؤلفه، بسیج منابع، اثربخشی عملیات، تداوم عملکرد، بازیابی پس از آسیب و یادگیری و انطباق را دربرمی‌گیرد.

اراده

اراده نشان می‌دهد بازیگر تا چه اندازه برای اجرای تصمیم، تحمل هزینه، دفاع از خطوط قرمز و استمرار اقدام آماده است. این مؤلفه فقط به بیان تهدید مربوط نیست؛ بلکه پایداری در تعهدات، شجاعت عقلانی و مقاومت در برابر فشارهای کوتاه‌مدت را می‌سنجد.

سازگاری

سازگاری میزان هماهنگی میان گفتار، تصمیم و اقدام را نشان می‌دهد. بازیگری سازگار، سیاست‌های خود را با منطق روشن و تناسب حفظ می‌کند، از تناقض‌های مکرر پرهیز دارد و هر تغییر مسیر را بر اساس شواهد و دلایل قابل‌فهم توضیح می‌دهد.

ارتباط

ارتباط به توانایی انتقال روشن، معتبر و هماهنگ پیام‌های راهبردی مربوط است. این مؤلفه، وضوح پیام، اعتبار کانال‌ها، وحدت سخنگویی، علامت‌دهی دقیق، استفاده سنجیده از ابهام و قدرت شکل‌دهی روایت و ادراک مخاطبان را ارزیابی می‌کند.

انسجام

انسجام میزان هماهنگی درونی میان نهادها، سطوح تصمیم‌گیری، نخبگان و جامعه را بیان می‌کند. وجود تصویر تحلیلی مشترک، تقسیم کار روشن، حمایت سیاسی و اجتماعی و معماری مقاوم تصمیم‌گیری، احتمال اجرای منسجم و پایدار سیاست‌های راهبردی را افزایش می‌دهد.

سناریوی فعال
۲
واگرایی بدبینانه به زیان خودی
واقعیت کشور
67.6
برآورد ۳۷ خبره
تصویر کشور
44.2
ارزیابی ۱۶ تصمیم‌ساز
واقعیت دشمن
68.3
برآورد ۳۷ خبره
تصویر دشمن
77.9
ارزیابی ۱۶ تصمیم‌ساز
حجم نمونه
۵۳
۳۷ خبره + ۱۶ تصمیم‌ساز

نقشه مفهومی اعتبار راهبردی

انتخاب لایه، اعداد نقشه و پنج باکس مؤلفه را هم‌زمان تغییر می‌دهد

مقایسه جامع امتیازهای پنج مؤلفه

در این نمودار، برای هر مؤلفه چهار مقدارِ واقعیت کشور، تصویر کشور، واقعیت دشمن و تصویر دشمن به‌صورت هم‌زمان نمایش داده می‌شود.

مقایسه واقعیت کشور و دشمن در پنج مؤلفه

مبنای این نمودار، برآورد مرجع ۳۷ متخصص مستقل از وضعیت واقعی کشور و دشمن است.

مقایسه تصویر کشور و دشمن در پنج مؤلفه

مبنای این نمودار، تصویر موجود در ذهن ۱۶ تصمیم‌ساز و مشاور از وضعیت کشور و دشمن است.

فاصله تصویر و واقعیت کشور در هر مؤلفه

میانگین واقعیت کشور
۶۷٫۶
میانگین تصویر کشور
۴۴٫۲

فاصله تصویر و واقعیت دشمن در هر مؤلفه

میانگین واقعیت دشمن
۵۹٫۱
میانگین تصویر دشمن
۷۷٫۹

نمودار شکاف ادراکی: تصویر منهای واقعیت

ماتریس ۹ سناریوی خطای محاسباتی

سلول فعال از روی داده‌ها و آستانه انتخابی محاسبه می‌شود

راهبردهای محتمل دشمن

سناریوی اصلی استخراج‌شده: ۲

راهبردهای ما برای تصحیح محاسبات دشمن

سناریوی اصلی استخراج‌شده: ۲

مرور راهبردهای سایر سناریوها

این بخش صرفاً برای مقایسه، یادگیری و مشاهده گزینه‌های راهبردی سناریوهای دیگر طراحی شده است. انتخاب یک سناریو در این قسمت، نتیجه محاسبات، ماتریس فعال یا سناریوی اصلی داشبورد را تغییر نمی‌دهد.

سناریوی اصلی ثابت است: سناریوی ۲واگرایی بدبینانه به زیان خودی ـ استخراج‌شده از داده‌ها
توجه: این انتخاب فقط محتوای راهبردهای مقایسه‌ای زیر را تغییر می‌دهد. سناریوی اصلی صفحه همچنان سناریوی ۲ باقی می‌ماند.
سناریوی ۲

واگرایی بدبینانه به زیان خودی

راهبردهای محتمل دشمن

سناریوی منتخب

راهبردهای صحیح ما

برای تصحیح محاسبات دشمن

پرسشنامه‌های سنجش اعتبار راهبردی

در این بخش فقط دو ابزار وجود دارد: یک پرسشنامه برای کشور و یک پرسشنامه برای دشمن. هر ابزار شامل ۴۰ سؤال است و با تغییر دستورالعمل پاسخ‌دهی، برای سنجش «واقعیت» توسط خبرگان یا «تصویر» توسط تصمیم‌سازان به کار می‌رود.

مقیاس پاسخ‌دهی پیشنهادی: صفر تا ۱۰۰؛ صفر به معنای فقدان کامل ویژگی و ۱۰۰ به معنای برخورداری کامل از ویژگی است. هر مؤلفه دقیقاً ۸ سؤال دارد.
ابزار ۴۰‌سؤالی

۴۰ سؤال۵ مؤلفه۸ سؤال برای هر مؤلفهمقیاس صفر تا ۱۰۰