قابلیت
قابلیت به مجموعه منابع، توانمندیها و ظرفیتهای عملیاتی اشاره دارد که یک بازیگر را قادر میسازد تصمیمهای راهبردی خود را اجرا کند. این مؤلفه، بسیج منابع، اثربخشی عملیات، تداوم عملکرد، بازیابی پس از آسیب و یادگیری و انطباق را دربرمیگیرد.
برای مشاهده یا دریافت نسخه کامل گزارش «اطلس خطای محاسباتی راهبردی»، از پیوند مقابل استفاده کنید.
این پژوهش با هدف سنجش خطای محاسباتی راهبردی، فاصله میان تصویر ذهنی تصمیمسازان و برآورد مرجع متخصصان از وضعیت واقعی کشور و دشمن را در پنج مؤلفه قابلیت، اراده، سازگاری، ارتباط و انسجام بررسی میکند. در این چارچوب، دیدگاه ۳۷ متخصص مستقل بهعنوان برآورد وضعیت واقعی و دیدگاه ۱۶ تصمیمساز و مشاور ساختارهای کلان حاکمیتی بهعنوان تصویر موجود از کشور و دشمن در نظر گرفته شده است. نتایج نشان میدهد تصویر کشور ۲۳٫۴۲ امتیاز پایینتر از برآورد مرجع و تصویر دشمن ۹٫۶۵ امتیاز بالاتر از آن قرار دارد؛ ازاینرو، وضعیت موجود در سناریوی دوم؛ «واگرایی بدبینانه به زیان خودی» طبقهبندی میشود. در این سناریو، ظرفیتها، اراده و اعتبار راهبردی کشور کمتر از واقع و قدرت، پایداری و انسجام دشمن بیشتر از واقع تصور میشود. پیامد چنین الگویی میتواند خودمحدودسازی، احتیاط افراطی، بزرگنمایی هزینه مقاومت و تقویت اثربخشی فشارها و روایتهای دشمن در فرایند تصمیمگیری باشد.
برای تفسیر دقیق اعداد و نمودارهای داشبورد، هر مؤلفه در این بخش بهصورت فشرده تعریف شده است. امتیاز هر بازیگر نشان میدهد در هر یک از این ابعاد تا چه اندازه از اعتبار راهبردی برخوردار است.
قابلیت به مجموعه منابع، توانمندیها و ظرفیتهای عملیاتی اشاره دارد که یک بازیگر را قادر میسازد تصمیمهای راهبردی خود را اجرا کند. این مؤلفه، بسیج منابع، اثربخشی عملیات، تداوم عملکرد، بازیابی پس از آسیب و یادگیری و انطباق را دربرمیگیرد.
اراده نشان میدهد بازیگر تا چه اندازه برای اجرای تصمیم، تحمل هزینه، دفاع از خطوط قرمز و استمرار اقدام آماده است. این مؤلفه فقط به بیان تهدید مربوط نیست؛ بلکه پایداری در تعهدات، شجاعت عقلانی و مقاومت در برابر فشارهای کوتاهمدت را میسنجد.
سازگاری میزان هماهنگی میان گفتار، تصمیم و اقدام را نشان میدهد. بازیگری سازگار، سیاستهای خود را با منطق روشن و تناسب حفظ میکند، از تناقضهای مکرر پرهیز دارد و هر تغییر مسیر را بر اساس شواهد و دلایل قابلفهم توضیح میدهد.
ارتباط به توانایی انتقال روشن، معتبر و هماهنگ پیامهای راهبردی مربوط است. این مؤلفه، وضوح پیام، اعتبار کانالها، وحدت سخنگویی، علامتدهی دقیق، استفاده سنجیده از ابهام و قدرت شکلدهی روایت و ادراک مخاطبان را ارزیابی میکند.
انسجام میزان هماهنگی درونی میان نهادها، سطوح تصمیمگیری، نخبگان و جامعه را بیان میکند. وجود تصویر تحلیلی مشترک، تقسیم کار روشن، حمایت سیاسی و اجتماعی و معماری مقاوم تصمیمگیری، احتمال اجرای منسجم و پایدار سیاستهای راهبردی را افزایش میدهد.
در این نمودار، برای هر مؤلفه چهار مقدارِ واقعیت کشور، تصویر کشور، واقعیت دشمن و تصویر دشمن بهصورت همزمان نمایش داده میشود.
مبنای این نمودار، برآورد مرجع ۳۷ متخصص مستقل از وضعیت واقعی کشور و دشمن است.
مبنای این نمودار، تصویر موجود در ذهن ۱۶ تصمیمساز و مشاور از وضعیت کشور و دشمن است.
این بخش صرفاً برای مقایسه، یادگیری و مشاهده گزینههای راهبردی سناریوهای دیگر طراحی شده است. انتخاب یک سناریو در این قسمت، نتیجه محاسبات، ماتریس فعال یا سناریوی اصلی داشبورد را تغییر نمیدهد.
در این بخش فقط دو ابزار وجود دارد: یک پرسشنامه برای کشور و یک پرسشنامه برای دشمن. هر ابزار شامل ۴۰ سؤال است و با تغییر دستورالعمل پاسخدهی، برای سنجش «واقعیت» توسط خبرگان یا «تصویر» توسط تصمیمسازان به کار میرود.